COVID -19 : Κ-Α-Θ-Α-Ρ-Ι-Σ-Μ-Ο-Σ / Α-Π-Ο-Λ-Υ-Μ-Α-Ν-Σ-Η

 

Γράφει ο  Stavros Papadimas*

Ειναι γεγονος το ποσο σημαντικο ρολο στην μη διασπορα του κορωνοϊου εντος του ΕΚΑΒ παιζει ο σωστος καθαρισμος και η απολυμανση του ασθενοφορου.

Υπαρχουν οδηγιες του ΕΟΔΥ οι οποιες ειναι γενικης φυσεως και ουσιαστικα δεν καλυπτουν 100% τις διακομιδες περιστατικων. 

Δεν μπορεις να δινεις οδηγιες αν εισαι σε γραφειο και δεν εχεις εκτελεσει διακομιδη επιβεβαιωμενου ή και διασωληνωμενου ασθενη με covid -19για να δεις βημα- βημα το τι κενο ασφαλειας πρεπει να καλυψεις. 

Επισης η απολυμανση και ο καθαρισμος δεν γινονται οπως τον αντιλαμβανεται ο καθενας μας, αλλα πρεπει να τηρουνται και καποια πρωτοκολλα για το πως το κανουμε,με ποια σειρα,τι χρησιμοποιουμε και πως.

Στο ΕΚΑΒ υπαρχει χρονια ενα κενο πανω στο θεμα της απολυμανσης των ασθενοφορων και πρεπει να δοθει ιδιαιτερη σημασια μολις τελειωσει ο πρωτος κυκλος της πανδημιας και επιτελους ας αναλαβει ο καθενας τις ευθυνες του που τοσα χρονια δεν εχει γινει τιποτα ουσιαστικο σε αυτο.

Ειμαστε σε μια φαση που εχουν κρυφτει πολλοι,αλλα επειδη δεν θελω να πεθανω απο covid-19, ουτε καν να κολλησω την δεδομενη στιγμη ουτε και να μολυνω αλλους,αλλα ουτε να μολυνθουν συναδελφοι μου εξαιτιας μη σωστης ενημερωσης ή καθολου ενημερωσης, καταθετω μια προταση την οποια την αναρτω ΚΑΙ ΕΔΩ για να κανουν καποιες παρατηρησεις οσοι θελουν για ΠΙΘΑΝΗ βελτιωση.

Ειναι αποτελεσμα προσωπικων γνωσεων,εμπειριας απο ενημερωσεις απο το 2003-4 (sars),2010 (H1N1),2014 (EBOLA ) καθως και απο πολλες διακομιδες διασωληνωμενων με συνοδα λοιμωδη μεταδοτικα νοσηματα και απολυμανση μετα απο οδηγιες ιατρων ΜΕΘ που παρελαβαν τα περιστατικα,συζητησεις με πνευμονολογους και νοσηλευτες σε ΜΕΘ και πως απολυμαινουν. 

Αυτο γραφτηκε πριν την ελευση συνεργειου απολυμανσης στην Κεντρικη Υπηρεσια ,απλα δεν ειχα ιντερνετ σπιτι εδω και δυο σχεδον εβδομαδες.Ισχυει για ολα τα παραρτηματα.Παρακαλω για τυχον παρατηρησεις αφου διαβασετε προσεκτικα οσοι θελετε.Ειναι 15 λεπτα ο χρονος που θα απαιτηθει αλλα πιστευω ειναι για το καλο ολων μας και αυτο ειναι το σημαντικο.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ , ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΚΟΜΙΔΗ ΣΕ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΑ Ή ΠΙΘΑΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕ ΝΟΣΟ COVID-19.

Ο καθαρισμός και η απολύμανση μετά από διακομιδή πιθανού ή επιβεβαιωμένου κρούσματος με νόσο covid-19, χρειάζεται ιδιαίτερης επιμέλειας και προσοχής από το πλήρωμα του ασθενοφόρου/ Κ.Ι.Μ. Πριν όμως φτάσουμε σε αυτή την διαδικασία υπάρχουν πιο σημαντικοί παράγοντες που πρέπει να ακολουθηθούν για την μη διασπορά εντός του οχήματος μολυσματικών εκκρίσεων του ασθενή.

Το σημαντικότερο όλων είναι η τοποθέτηση μάσκας προσώπου στον ασθενή.Ακόμη και αν παραληφθεί στο ασθενοφόρο με δικιά του μάσκα δεν γνωρίζουμε πόση ώρα την φοράει και πόσο έχει φθαρεί ,ώστε να έχει καταστεί μη αποτελεσματική η προστασία της .

Οπότε βάζουμε μια νέα μάσκα στον ασθενή και του δίνουμε να απολυμάνει τα χέρια του με το αντισηπτικό χεριών που διαθέτουμε.Με την χορήγηση μάσκας προσώπου στον ασθενή μειώνουμε κατά πολύ την πιθανότητα διασποράς μολυσματικών σταγονιδίων ή άλλων εκκρίσεων από το στόμα ή την μύτη του.Αν δεν του βάλουμε μάσκα, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ( ειδικά αν έχει έντονο βήχα ή φτάρνισμα ) προς τα ποιες κατευθύνσεις εκτοξεύτηκαν σταγονίδια ώστε να μπορέσουμε να απολυμάνουμε σωστά αργότερα.Αυτό σημαίνει κίνδυνο για εμάς,τους επόμενους ασθενείς και τις επόμενες βάρδιες των συναδέλφων.

Καλό θα είναι να μην παραλάβουμε συνοδό μαζί του και να προτρέψουμε το περιβάλλον του ασθενή να περιμένει την πρώτη ιατρική διάγνωση από το νοσοκομείο και να επικοινωνήσει με τον ΕΟΔΥ για να ενημερωθούν για τις επόμενες ενέργειες τους.Αν είναι επιβεβαιωμένο κρούσμα τότε το περιβάλλον του ασθενούς είναι πιθανώς και αυτοί ασθενείς ή ασυμπτωματικοί φορείς ,οπότε πρέπει να παραμείνουν σπίτι και να επικοινωνήσουν με τον ΕΟΔΥ για οδηγίες.Αν επιμείνει πολύ κάποιος να έρθει μαζί, βάζουμε και σε αυτόν μάσκα προσώπου γιατί θεωρείται και αυτό ύποπτο ή μολυσμένο περιστατικό αλλά και για να προφυλαχθεί αν τυχόν δεν έχει μολυνθεί ακόμη . Ενημερώνουμε τον ασύρματο και το νοσοκομείο που θα διακομισθεί ο ασθενής για τον συνοδό του ώστε να του δοθούν ιατρικές οδηγίες.  

ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΣΥΓΓΕΝΗ , ΥΠΟΠΤΟΥ Ή ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ, ΝΑ ΠΡΟΣΕΛΘΕΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΕ ΑΛΛΟ ΜΕΣΟ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ Ι.Χ ,ΕΙΔΙΚΑ ΑΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΕΙ ΜΕΣΟ ΜΑΖΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ( π.χ μετρό,λεωφορείο ).Αν ο συγγενής του ασθενούς επιμένει να προσέλθει στο νοσοκομείο με δικό του μέσο,οι διασώστες πρεπει να τον προτρέψουν να μεταβεί φορώντας μάσκα προσώπου και πριν την είσοδο του στον χώρο των ΤΕΠ να ενημερώσει την αρμόδια υπηρεσία / ιατρείο υποδοχής υπόπτων ή θετικών περιστατικών στον κορωνοϊό,ότι ο συγγενής του έχει διακομισθεί με το ΕΚΑΒ για να ενημερωθεί για τις περαιτέρω κινήσεις του.

Με κάθε άνοιγμα ή κλείσιμο οποιασδήποτε πόρτας του ασθενοφόρου,κατά την παραλαβή ή την παράδοση του περιστατικού θα απολυμαίνεται με το απολυμαντικό σπρέι η χειρολαβή.Είτε ανοίγουμε από έξω,είτε από μέσα θα ψεκάζεται άμεσα. 

ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΛΑΒΕΣ ΚΑΘΕ ΠΟΡΤΑΣ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΦΌΡΟΥ ΠΑΝΤΑ ΤΙΣ ΠΙΑΝΟΥΜΕ ΜΕ ΓΑΝΤΙΑ, ΕΙΔΙΚΑ ΤΗΝ ΠΛΑΪΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΣΩ.

Μετά την παράδοση του περιστατικού η καμπίνα πίσω θεωρείται μολυσμένη.Η πρώτη ενέργεια είναι να πάμε το ασθενοφόρο σε απόσταση > 3 μέτρων από κόσμο και να αερίσουμε για δέκα λεπτά περίπου την καμπίνα.Μετά ακολουθεί η διαδικασία της απολύμανσης.

Η διαδικασία θα γίνει σε χώρο του νοσοκομείου με απόσταση > 3 μέτρων από άλλο όχημα ή άνθρωπο ή στον χώρο του ΕΚΑΒ κρατώντας πάλι μια απόσταση > 3 μέτρων από οτιδήποτε έμψυχο ή άψυχο..

Αν το περιστατικό ήταν περιπατητικό και ο οδηγός δεν κατέβηκε καθόλου από το όχημα στην διαδικασία παραλαβής - παράδοσης, τότε δεν έχει κίνδυνο μόλυνσης.Αν έχει εμπλοκή σε ένα από τα δύο ή και κατά την διάρκεια της διακομιδής κάθισαν και οι δύο μπροστά τότε και η μπροστινή καμπίνα θεωρείται μολυσμένη και θα χρειαστεί απολύμανση.Αν όμως ο διασώστης που οδήγησε δεν είχε συμμετοχή και ο έτερος του πληρώματος στην διακομιδή κάθισε πίσω, τότε η διαδικασία έχει ως εξής :

Απολύμανση στο ΕΚΑΒ : Αφαίρεση στολής προστασίας από τον ένα διασώστη : αυτός που οδήγησε και δεν κατέβηκε καθόλου στην παραλαβή και την παράδοση, θα την βγάλει,θα την βάλει στο ειδικό κουτί μολυσματικών αποβλήτων και θα μπει μόνος του στην καμπίνα μπροστά και θα οδηγήσει προς το ΕΚΑΒ. Το εσωτερικό παράθυρο μεταξύ της μπροστινής και της πίσω καμπίνας θα παραμείνει κλειστό ,τόσο μέχρι την μετάβαση στο ΕΚΑΒ αλλά και σε όλη την διάρκεια της απολύμανσης.Ο έτερος του πληρώματος θα είναι πίσω φορώντας ακόμη την στολή ή την ρόμπα/ποδιά και μάσκα-γυαλιά προστασίας και στον χώρο του ΕΚΑΒ θα αναλάβει την απολύμανση και καθαρισμό της πίσω καμπίνας.

Απολύμανση στον χώρο του νοσοκομείου : θα συμμετέχουν και οι δύο με τις στολές τους στην διαδικασία.

ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ :

Γίνεται κυρίως με το big spray ή όποιο απολυμαντικό επιφανειών χορηγεί η υπηρεσία κατά τόπους, αλλά μπορεί και συνδυαστικά να γίνει μαζί και με διάλυμα οικιακής χλωρίνης 1 προς 10(σε διαφορετικές επιφάνειες όμως,π.χ το δάπεδο με διάλυμα χλωρίνης ) που μπορούμε να το φτιάχνουμε μόνοι μας.

Το διάλυμα χλωρίνης το φτιάχνουμε βάζοντας σε ένα μπουκάλι σπρέι 4 κουταλιές της σούπας ή 50 ml οικιακής χλωρίνης σε μισό λίτρο νερό. Η διάρκεια ζωής αυτού του διαλύματος, ως προς την βιοκτόνο δράση είναι μικρή και μετά από λίγες μέρες χάνει το 50% της δραστικότητας του, για αυτό πρέπει να το φτιάχνουμε κάθε μέρα ή έστω κάθε 48 ώρες. Τοποθετείται σε ένα απλό μπουκάλι με σπρέι που μπορούμε να έχουμε στο σπίτι από παλιό καθαριστικό για τα τζάμια,για το μπάνιο ή να αγοράσουμε από είδη κηπουρικής ή στο σούπερ μάρκετ.Το διάλυμα χλωρίνης έχει ισχυρή απολυμαντική δράση , εξοντώνει βακτήρια και ιούς και είναι αποτελεσματική στον κορωνοϊό SARS-COV -2 καταστρέφοντας το γενετικό του υλικό. Αφού ψεκάσουμε,αφήνουμε 10-15 λεπτά να δράσει και μετά πλένουμε τις επιφάνειες με απλό απορρυπαντικό και νερό και αφήνουμε να στεγνώσει και να αεριστεί καλά ο χώρος για περίπου 30 λεπτά ανάλογα πάντα και με τις καιρικές συνθήκες.

Μπορούμε επίσης να ψεκάζουμε τις ρόδες του φορείου με αυτό,τις σόλες των παπουτσιών μας,τα σκαλοπάτια του ασθενοφόρου και τα δάπεδα στις καμπίνες.Με το διάλυμα χλωρίνης μπορούμε να ψεκάζουμε προσεκτικά τις σόλες των παπουτσιών μας κάθε φορά που βγαίνουμε από τα ΤΕΠ του νοσοκομείου μετά από παράδοση κάθε είδους περιστατικού και πριν ανέβουμε στο ασθενοφόρο.Η χρήση του διαλύματος χλωρίνης πρέπει να γίνεται με προσοχή για να μην χαλάσει το χρώμα της στολής μας.Μετά από ψέκασμα με διάλυμα χλωρίνης σε εσωτερικό χώρο του ασθενοφόρου , χρειάζεται επαρκής αερισμός για να μην υπάρχει κάποια οσμή χλωρίου στην ατμόσφαιρα . ΠΡΟΣΟΧΗ : τα προϊόντα και τα διαλύματα χλωρίνης ειναι καυστικά για το δέρμα,τα μάτια και τους βλεννογόνους και δεν πρέπει να τα συνδυάζουμε με άλλα καθαριστικά.Επίσης η συχνή χρήση πάνω σε μεταλλικές επιφάνειες μπορεί να τις διαβρώσει.

Στην φάση που απολυμαίνουμε με το big spray (απολυμαντικό -βιοκτόνο),το κάνουμε έχοντας μόνο την μία πόρτα της καμπίνας ανοικτή γιατί αν οι εξωτερικές συνθήκες δεν είναι καλές (δυνατός αέρας),δεν θέλουμε να στροβιλίζονται και να κινούνται στον αέρα με ταχύτητα προς κάθε κατεύθυνση, μικροσωματίδια και σταγονίδια , μέχρι να ψεκάσουμε με το σπρέι όλες τις πιθανές επιφάνειες που μπορεί να μολύνθηκαν.Το big spray είναι μόνο για επιφάνειες και αντικείμενα και δεν ψεκάζουμε στον αέρα, τα ρούχα μας, το πρόσωπο και το δέρμα μας.Το big spray μπορεί να προκαλέσει σοβαρό ερεθισμό οφθαλμών. Η σωστή χρήση του big spray είναι να ψεκάσουμε ,να αφήσουμε να δράσει 2-5 λεπτά και μετά να σκουπίσουμε τις επιφάνειες με ένα πανί ή γάζες. Οι επιφάνειες που ψεκάζονται με το απολυμαντικό,καλό θα πρέπει να είναι όσο πιο καθαρές γίνεται και χωρίς μεγάλη συγκέντρωση σκόνης για να έχει ικανή δράση και αυτό σημαίνει ότι τα ασθενοφόρα πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση από πλευράς καθαριότητας εσωτερικά.

Στην φάση της απολύμανσης φοράμε πάντα διπλά γάντια νιτριλίου διότι θα τρίψουμε κάποιες επιφάνειες και πιθανόν να φθαρεί το πάνω ζευγάρι. Αν το πάνω ζευγάρι γάντια υγρανθεί αρκετά ή το χρησιμοποιούμε αρκετή ώρα ενώ απολυμαίνουμε ,καλό θα είναι να αλλαχτεί.Πριν βάλουμε το νέο ζευγάρι από πάνω,απολυμαίνουμε με αντισηπτικό το κάτω ζευγάρι γάντια που φοράμε ήδη.

Απολυμαίνουμε ότι εξοπλισμό μπορεί να χρησιμοποιήσαμε (πχ οξύμετρο ).

Αν απολυμάνουμε την καμπίνα μπροστά ,χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή να μην ξεχάσουμε να απολυμάνουμε το πρες του ασυρμάτου,τα κουμπιά στο tetra,διακόπτες που τυχόν πιάσαμε ,όπως παραθύρων,καλοριφέρ,φώτων,κλπ.Οι μέσα χειρολαβές από τις πόρτες και το στυλό θεωρούνται και αυτά μολυσματικά και συνήθως διαφεύγουν της προσοχής μας. Όταν διακομίζεται επιβεβαιωμένο περιστατικό, στην καμπίνα μπροστά πρέπει να υπάρχουν ελάχιστα αντικείμενα,τα απολύτως απαραίτητα γιατί πιθανόν κάποια αντικείμενα να μολυνθούν και πρέπει να είναι λίγα για να μη χαθεί ο έλεγχος κατά την απολύμανση.

Το σεντόνι του φορείου θεωρείται μολυσματικό και παίρνουμε οδηγίες από την υπηρεσία το τι θα το κάνουμε.Δεν το τινάζουμε αλλά το απομακρύνουμε διπλώνοντας το προσεκτικά.

Το φορείο που ήταν ο ασθενής θεωρείται το πιο μολυσματικό σημείο της καμπίνας και χρειάζεται πολύ προσοχή στην απολύμανση.Μετά την απολύμανση καλό θα ήταν να πλυθεί με απορρυπαντικό και άφθονο νερό.Να μην ξεχνάμε όταν απολυμαίνουμε ή πλένουμε το φορείο ,ανοίγουμε τις τηλεσκοπικές χειρολαβές του προς τα έξω και τις καθαρίζουμε σχολαστικά.

Η καμπίνα πίσω μετά την διακομιδή επιβεβαιωμένου περιστατικού,αφού τελειώσει η απολύμανση της ,θα πρέπει το δάπεδο της να πλυθεί με απορρυπαντικό και νερό. Το δάπεδο της πίσω καμπίνας μπορεί να απολυμανθεί ίσως και πιο αποτελεσματικά (λόγω μεγάλης επιφάνειας) με το διάλυμα χλωρίνης ( ψέκασμα,δράση 10-15 λεπτά,πλύσιμο ) .Μετά την απολύμανση και το πλύσιμο του δαπέδου και πιθανόν άλλων επιφανειών της πίσω καμπίνας,αφήνουμε τις πόρτες ανοιχτές για να φρεσκαριστεί ο αέρας και να στεγνώσει για χρονικό διάστημα 20 -30 λεπτά.Όλες οι πόρτες της πίσω καμπίνας θα είναι ανοιχτές μετά την απολύμανση ή το πλύσιμο έτσι ώστε να εισρεύσει άφθονος ατμοσφαιρικός αέρας για να μειωθεί και να αραιωθεί ο αριθμός μολυσματικών σταγονιδίων που τυχόν έχουν μείνει στον χώρο της καμπίνας του ασθενούς μετά την όλη διαδικασία .

Να σημειωθεί ότι κάθε φορά που ασθενοφόρο διακόμισε ύποπτο ή διαπιστωμένο περιστατικό από covid – 19 και πρόκειται να πλυθεί η πίσω καμπίνα,το απορρυπαντικό θα μπει εκείνη την στιγμή , θα αλλάζει μετά από κάθε πλύσιμο και η σκούπα να μπαίνει σε ένα κουβά με χλωρίνη για 10-15 λεπτά (100 ml χλωρίνη με 4 -5 λίτρα νερό) για απολύμανση.Το φυσικό στέγνωμα της καμπίνας μετά από πλύσιμο,χωρίς την χρήση σφουγγαρίστρας είναι πιο υγιεινό κυρίως ως προς την μη διασπορά παθογόνων μικροοργανισμών που μπορεί να έχουν αποικίσει την υγρή επιφάνεια της .

Στο τέλος της απολύμανσης μπορούμε να πλύνουμε τις εξωτερικές λαβές από τις πόρτες του ασθενοφόρου και τα σκαλοπάτια με απορρυπαντικό και νερό ή και όλο το ασθενοφόρο εξωτερικά.Επίσης φορώντας καθαρά γάντια ψεκάζουμε με ένα τρίτο σπρέι επιφανειών,ότι μπουκάλια από αντισηπτικά ή απολυμαντικά χρησιμοποιήσαμε.

Οταν τελειώσει η διαδικασία της απολύμανσης και καθαρισμού του ασθενοφόρου, τότε βγαίνουν τα Μ.Α.Π που φοράμε και τα τοποθετούμε στο ειδικό κουτί για μολυσματικά απόβλητα,μαζί με ότι χρησιμοποιήθηκε στην απολύμανση και στην διάρκεια του περιστατικού με covid -19 .

Σε όλη την διαδικασία της απολύμανσης δεν πιάνουμε καθόλου την μάσκα προσώπου με τα γάντια. Αν θέλουμε να διορθώσουμε την εφαρμογή της, πετάμε το εξωτερικό ζευγάρι γάντια ,απολυμαίνουμε το εσωτερικό ζευγάρι με αντισηπτικό,φοράμε νέο ζευγάρι από πάνω και διορθώνουμε την μάσκα.

Τα διάφανα γυαλιά προστασίας σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ είναι από τέτοιο υλικό που μπορούν να απολυμανθούν με big spray. Ψεκάζουμε ,αφήνουμε 2-5 λεπτα να δράσει και σκουπίζουμε με πανί ή γάζες. Μετά την απολύμανση μπορούμε να τα πλύνουμε με υγρό σαπούνι και άφθονο νερό για μισό λεπτό.

Η διαδικασία τελειώνει με καλό πλύσιμο των χεριών μας με σαπούνι και νερό για 20 δευτερόλεπτα τουλάχιστον. Έχει αποδειχθεί ότι το σαπούνισμα με καλό τρίψιμο των χεριών καθώς και το ξέπλυμα τους μετά με άφθονο νερό,καταστρέφει το λιπώδες περίβλημα του κορωνοϊού και τον διαλύει στην συνέχεια. Αυτό προϋποθέτει το σαπούνισμα να διαρκεί 20 δευτερόλεπτα,όπως είναι οι οδηγίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

* Ο Σταυρος Παπαδημας,  ειναι ο εκπρωσοπος των εργαζομενων στο ΔΣ του ΕΚΑΒ.

facebook.com