Γιατί θα καταρρεύσουν οι διερευνητικές επαφές με την Τουρκία
Το εύκολο είναι να προβλέψει κανείς ότι ο Ρ.Τ.Ερντογάν θα βάλει και άλλα θέματα στο τραπέζι, πέρα από την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, η ελληνική πλευρά θα αρνηθεί και κάπως έτσι, με τη συναίνεση όλων των ελληνικών κομμάτων, οι διερευνητικές επαφές, που θα ξεκινήσουν ξανά την επόμενη Δευτέρα στην Κωνσταντινούπολη, θα καταρρεύσουν.
Πιο δύσκολο είναι να ερμηνεύσει κανείς τα μηνύματα που εξέπεμψε η Βουλή στη συζήτηση για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια.
Όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί συμφωνούν ότι ασφαλώς και πρέπει να ασκηθεί το εθνικό κυριαρχικό δικαίωμα, αργότερα στην Κρήτη, ενώ Μητσοτάκης και Τσίπρας διαγκωνίζονται για το ποιος το σκέφτηκε πρώτος.
Στην Αγκυρα αυτό μεταφράζεται ως προειδοποίηση ότι άμα θέλουμε κάνουμε ανάλογη επέκταση και στο Αιγαίο (παρά το τουρκικό casus belli) σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε μαζί σας τα χωρικά μας ύδατα.
Είναι γνωστό σε όσους περιπλανώνται στον λαβύρινθο των ελληνοτουρκικών ότι το πρώτο θέμα προς συζήτηση στις διερευνητικές επαφές είναι το εύρος των χωρικών υδάτων που, εφόσον συμφωνηθεί, θα οδηγήσει και σε ευθυγράμμιση με τον εναέριο χώρο (10 νμ) για να αρθεί το παράδοξο της ασυμβατότητάς του με τα χωρικά ύδατα (6 νμ με δικαίωμα επέκτασης στα 12).
Την περίοδο 2002-2003 επί πρωθυπουργίας Κ. Σημίτη, οι συνομιλίες Σκοπελίτη-Ζιγιάλ είχαν προχωρήσει πολύ, τόσο που φαινόταν στον ορίζοντα η συμφωνία για κλιμακωτή επέκταση (στα 6, 8, 9 και σε ελάχιστα σημεία 12 ναυτικά μίλια), ώστε να διευκολύνεται η διεθνής ναυσιπλοΐα. Αν γινόταν αυτό το βήμα, θα ακολουθούσε η από κοινού προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Η Αγκυρα είχε αντιρρήσεις και πίεζε αλλά έτσι κι αλλιώς η προεκλογική συνθήκη στην Ελλάδα το 2004 δεν επέτρεπε οποιονδήποτε συμβιβασμό.
Στα χρόνια που ακολούθησαν οι διερευνητικές επαφές γίνονταν για να γίνονται. Το δόγμα Καραμανλή-Μολυβιάτη ήταν το λεγόμενο δόγμα της ακινησίας (ούτε λύση ούτε κρίση) και η Ντ. Μπακογιάννη που τασσόταν υπέρ μιας πιο ενεργητικής διπλωματίας ήταν απομονωμένη.
Το 2009 επί πρωθυπουργίας Γ. Παπανδρέου η ίδια φόρμουλα επανήλθε δυναμικά στις συζητήσεις και στις συχνές συναντήσεις του με τον Ρ. Τ. Ερντογάν φαίνεται ότι Αθήνα και Αγκυρα έφτασαν στο παρά ένα μιας συμφωνίας.
Μετά ήρθε το μνημόνιο και σκέπασε τα πάντα.
Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών και καθηγητής στο ΕΚΠΑ Χρήστος Ροζάκης, ο οποίος συμμετείχε στις διερευνητικές επαφές το 2016, όταν σταμάτησαν με τουρκική υπαιτιότητα, είπε δημόσια ότι οι δυο πλευρές συζητούσαν για το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης και η Τουρκία απέρριπτε τα 12 νμ στις ηπειρωτικές περιοχές.
Εάν ο Χρ. Ροζάκης είναι ακριβής, και μάλλον είναι, ο επόμενος γύρος θα ξεκινήσει από το σημείο στο οποίο σταμάτησε ο προηγούμενος.
Αρα; Το διπλωματικό συμπέρασμα που εξάγεται από τις τοποθετήσεις της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης στη Βουλή είναι ότι υπάρχει συναίνεση στη μη συζήτηση του εύρους των χωρικών υδάτων.
Αν δεν πρόκειται για διακηρύξεις τακτικής αλλά για πραγματική απόφαση του πολιτικού συστήματος, σημαντικό είναι να προετοιμαστεί νωρίς η ελληνική στρατηγική στο blame game (παιχνίδι καταλογισμού ευθυνών) που θα ακολουθήσει ενδεχόμενη κατάρρευση των διερευνητικών επαφών.

Δεν υπάρχουν σχόλια