Χρήστος Λιονής: Αυξημένη επαγρύπνηση για την συχνότητα κρουσμάτων και μεταλλαγμένου ιού η Κρήτη

Η αρχή του τέλους της πανδημίας έκανε το «πρώτο» ουσιαστικό βήμα με την έναρξη των εμβολιασμών στον πληθυσμό, ωστόσο ο δρόμος για το τέλος της πανδημίας του κορωνοΐού, παραμένει μακρύς και επιφέρει σημαντικές και διαρκείς προκλήσεις.

Ταυτόχρονα,  η νέα μετάλλαξη του ιού, κρατά σε αυξημένη επαγρύπνηση την επιστημονική κοινότητα.  Η  Κρήτη δείχνει αυξητικές τάσεις σε ό,τι αφορά τα κρούσματα στα οποία έχει εντοπιστεί ο μεταλλαγμένος ιός- Βρετανικού τύπου -κάτι που οδηγεί σε πρώτα συμπεράσματα τους επιστήμονες  πως και το νησί- που μέχρι σήμερα είχε επηρεαστεί λιγότερο από την πανδημία σε σχέση με άλλες περιοχές – πλέον “γυρίζει σελίδα” αφού η  συχνότητα των νέων κρουσμάτων όσο και σε επίπεδο μεταλλαγμένων στελεχών του ιού αυξάνονται.

Όπως εξήγησε μιλώντας στον ΤΕΑΜ FM ο καθηγητής Γενικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Χρήστος Λιονής τα νέα δεδομένα καθιστούν ακόμη μεγαλύτερη την ανάγκη για την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού, που θα βάλει ανάχωμα στην εξάπλωση του ιού.  Εφ΄ όσον η ανοσία επιτευχθεί με γρήγορους ρυθμούς θα αποτρέψει και την περαιτέρω μετάλλαξη του ιού, η οποία σε αντίθετη περίπτωση ενδέχεται να οδηγήσει στην ανθεκτικότητά του στα εμβόλια που βρίσκονται ήδη στην αγορά.

Στην “εξίσωση” αυτή ωστόσο βρίσκονται και επιμέρους παράγοντες που αφορούν  τη διαθεσιμότητα των εμβολίων για τον εμβολιασμό του πληθυσμού – που στην Κρήτη συνεχίζεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς – αλλά και σε σχέση με την ανάγκη τήρησης των μέτρων και κυρίως την προστασία των υπερηλίκων μέχρι να ολοκληρωθεί και η β’ δόση του εμβολιασμού στις ηλικιακές αυτές ομάδες.

«Είναι φανερό σε επίπεδο συχνότητας κρουσμάτων ότι η Κρήτη αλλάζει σελίδα»

Όπως τόνισε ο κος Λιονής μιλώντας για τη νέα μετάλλαξη που είναι εμφανής πλέον και αποτυπώνεται στα κρούσματα στην Κρήτη, πως η αύξηση της συχνότητας των κρουσμάτων είναι πλέον αναμενόμενη, ενώ υπογράμμισε τους παράγοντες αλλά και τις παραμέτρους τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα δεδομένα που μέχρι σήμερα έχουν στην διάθεσή τους οι επιστήμονες.

 Ο ίδιος εξήγησε: “Η Κρήτη από πλευράς της λοίμωξης με τον κορωνοΐό σε επίπεδο πληθυσμού τουλάχιστον περνάει καλύτερα από άλλες περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος του Κρητικού πληθυσμού δεν έχει περάσει τη λοίμωξη. Θα έλεγε κανείς ότι η Κρήτη είναι ένα παρθένο δάσος σε σχέση με τον κορωνοΐό. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί οποιαδήποτε στιγμή αυτό να αλλάξει. Αυτή τη στιγμή είναι φανερό από την καταγραφή των θετικών περιπτώσεων που δείχνουν τα στοιχεία του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και του ΕΟΔΥ ότι η Κρήτη αλλάζει σελίδα από πλευράς συχνότητας. Αυτή η αλλαγή σελίδας δημιουργεί το ερώτημα αν αυτό είναι το αποτέλεσμα της συνέπειας του εγκλεισμού που οδηγεί έναν πληθυσμό -όχι μόνο της Κρήτης αλλά όλης της Ελλάδας, που έχει μάθει να ζει έξω και όχι μέσα – σε υψηλή κινητικότητα και σε συνωστισμό και άρα πιο γρήγορη μετάδοση ή είναι αποτέλεσμα της μεγαλύτερης διάδοσης που έχει, δηλαδή της μετάλλαξης του ιού”.

«Ο μεταλλαγμένος ιός έχει μεγαλύτερες ταχύτητες μετάδοσης»

Ο μεταλλαγμένος ιός, “Βρετανικού τύπου” όπως εξήγησε ο κος Λιονής, είναι πραγματικότητα στο νησί, και συνεπώς θα υπάρξει όπως είναι ήδη εμφανές, μεγαλύτερη αύξηση των κρουσμάτων το επόμενο διάστημα. Όπως επεσήμανε ο καθηγητής ιατρικής: “Ο ιός προσπαθεί να βρει τρόπους να μεταδίδεται πιο γρήγορα ή να αλλάζει μορφές, αυτό είναι αποτέλεσμα της βιολογίας κάθε ιού.

Είναι αλήθεια ότι η συνάθροιση αυτή τη στιγμή ιδιαίτερα στην Ανατολική Κρήτη, φαίνεται ή δείχνει ότι ο επικρατούν τύπος, ο μεταλλαγμένος ιός Βρετανικού τύπου, αν μη τι άλλο επικρατεί άρα να έχει μεγαλύτερες ταχύτητες μετάδοσης και καθιστούν ολοένα και πιο αναγκαία τη λήψη προστατευτικών μέτρων”.

Τα μέτρα προστασίας που θα πρέπει να συνεχιστούν όπως επεσήμανε ο κος Λιονής, τονίζοντας πως το επόμενο διάστημα υπάρχει ανησυχία για αύξηση των λοιμώξεων και συγκεκριμένα: “Θα έχουμε περισσότερες περιπτώσεις και ανοδικά κρούσματα στην Κρήτη που είναι σίγουρο ότι θα ακουμπήσουν τα όρια της ανησυχίας μας καθώς και του υγειονομικού συστήματος. Απ’ όσο γνωρίζω και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο προετοιμάζεται ήδη για τη νέα αυτή σελίδα, εξακολουθώ όμως να λέω ότι η Κρήτη θα το περάσει λιγότερο επώδυνα -με όρους σοβαρής λοίμωξης και θανάτων - από την υπόλοιπη χώρα”.

Υψηλή προτεραιότητα ο εμβολιασμός και η προστασία ηλικιωμένων και ευπαθών ομάδων

Όπως ανέφερε ο κος Λιονής, στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στους υπερήλικες, και επεσήμανε: “Χρειάζεται να κρατήσουμε τη συνοχή και την ελπίδα μας

 και κυρίως των νεότερων απέναντι στους ηλικιωμένους μέχρι να ολοκληρωθεί και η δεύτερη δόση του εμβολιασμού τους. Πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 7 έως 10 μέρες μετά τη δεύτερη δόση για να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα εισπράξουν την λοίμωξη με τις σοβαρές επιπλοκές της.

Υψηλή προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην ολοκλήρωση του εμβολιασμού υπερηλίκων και ευπαθών ομάδων που ανεξαρτήτως ηλικίας θα πρέπει να εμβολιαστούν. Τα πρόσωπα που έχουν υποκείμενα νοσήματα και πολλαπλή νοσηρότητα πρέπει τώρα να εμβολιαστούν και πρέπει να το καταφέρουμε αυτό στην Κρήτη”.

Η συλλογική ανοσία δύναται να αποτρέψει την ανθεκτικότητα στο εμβόλιο μιας ενδεχόμενης νέας μετάλλαξης

Στο ερώτημα πάντως για το αν το εμβόλιο για τον κορωνοΐό, θα γίνεται σε ετήσια βάση, όπως συμβαίνει και με το εμβόλιο της γρίπης, ο κος Λιονής τόνισε πως τουλάχιστον με τα έως τώρα δεδομένα ο εμβολιασμός και την επόμενη χρονιά θα είναι αναγκαίος. “Υπάρχουν οι ανησυχίες. Θα πρέπει από τώρα να προετοιμαστούμε, για τον εμβολιασμό του χρόνου και να δούμε με ποια εμβόλια αλλά και ποια στελέχη θα έχουμε”.

«Ανάχωμα» ο εμβολιασμός

Επιπλέον, ο κος Λιονής πρόσθεσε πως: “μέχρι τώρα και αυτό είναι θετικό φαίνεται ότι η μετάλλαξη του ιού έγινε πριν την εμφάνιση των εμβολίων. Ήδη έχει κάνει και η Pfizer ανακοίνωση ότι τα εμβόλια αυτά φαίνεται πως ανταποκρίνονται και στον μεταλλαγμένο ιό, τύπου Βρετανικό. Υπάρχει όμως ο κίνδυνος πάνω στην φάση των εμβολίων να αναπτυχθεί ένα μεταλλαγμένο στέλεχος που να είναι ανθεκτικό στο εμβόλιο, αυτό είναι ένα πιθανό σενάριο. Το επείγον εδώ είναι ότι όσο πιο γρήγορα εμβολιαστούν όλοι και επηρεαστεί η συλλογική ανοσία τόσο μικρότερη η πιθανότητα ο ιός να βρει έδαφος και να μπορέσει να ξεπεράσει τη δύναμη του εμβολίου, να αναπτύξει μετάλλαξη και να είναι ανθεκτικός έναντι του εμβολίου”.

Επιμήκυνση της ανοσίας σε όσους πέρασαν τη λοίμωξη- Στο «μικροσκόπιο» η ανοσία από τους εμβολιασμούς

Στα θετικά νέα πάντως περιλαμβάνονται και τα στοιχεία που έχουν στην διάθεσή τους οι επιστήμονες στην Κρήτη, που δείχνουν πως όσοι πέρασαν τη λοίμωξη έχουν αναπτύξει μεγαλύτερης διάρκειας ανοσία απ ό, τι αρχικά εκτιμήθηκε. Όπως εξήγησε ο κος Λιονής πλέον στο στάδιο των ερευνών βρίσκεται και ο εμβολιασμός προκειμένου να φανεί ο καθοριστικός παράγοντας της διάρκειας της ανοσίας που αναπτύσσεται: “ Φαίνεται ότι τα αντισώματα σε αυτούς που πέρασαν τη λοίμωξη κρατάνε ένα είδος ανοσίας που μπορεί να κρατήσει έως και οκτώ και εννέα μήνες όπως δείχνουν οι μελέτες. Άρα αυτό δείχνει μια επιμήκυνση της ανοσίας. Τώρα διεξάγονται οι έρευνες και για τον εμβολιασμό και θέλουμε να δούμε πόσο θα κρατήσουν τα αντισώματα και πόσα είναι και αν πέσουν τα αντισώματα δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός δεν έχει την ικανότητα να κρατήσει τη μνήμη από τη διέγερση που προκάλεσε ο εμβολιασμούς και να ανταποκριθεί απέναντι στη νέα εισβολή”.

Κρίσιμο ερώτημα πως η Ευρώπη θα υιοθετήσει ένα ενιαίο μοντέλο σε ό,τι αφορά τις προμήθειες

“Στοίχημα” ωστόσο παραμένει η διαθεσιμότητα των εμβολίων με το άνοιγμα της συζήτησης να περνάει πλέον σε θεσμικό επίπεδο, αφού στην πιο κρίσιμη ώρα που ο εμβολιασμός επείγει το σοβαρό ζήτημα της προμήθειας των εμβολίων μονοπωλεί την επικαιρότητα. Ο κος Λιονής ερωτηθείς για τις εξελίξεις σε επίπεδο ΕΕ και εταιριών ανέφερε πως “ Είναι αλήθεια ότι δεν ήταν προετοιμασμένοι και γίνεται μεγάλη συζήτηση για το πως η Ευρώπη θα είναι προετοιμασμένη σε επόμενους μεγάλους κινδύνους σε επείγοντα θέματα υγείας – γιατί θα πρέπει να εξετάσει από τώρα το σύστημα προετοιμασίας της- και σαφέστατα σε ό,τι αφορά το θέμα της ενιαίας στάσης απέναντι στον εμβολιασμό και αυτό έχει δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά. Είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα το οποίο πιστεύω θα επηρεάσει αρκετά, όχι μόνο τις συζητήσεις αλλά και τη συνοχή της ΕΕ. Είναι ένα σοβαρό πολιτικό θέμα που αν μη τι άλλο φέρνει πολλά από τα ελλείμματα που έχει και η ΕΕ στα θέματα των προμηθειών της όπως φαίνεται τώρα στα θέματα προμήθειας του εμβολίου.

Υπάρχει αυτή τη στιγμή επιτροπή και συζητάει και σήμερα στη βάση προετοιμασίας πάνω σε ένα κείμενο -πρόταση για το πως η Ευρώπη θα υιοθετήσει ένα ενιαίο μοντέλο σε ό,τι αφορά τις προμήθειες. Είναι ένα θέμα που έχει και πολιτικό και νομικό και θεσμικό χαρακτήρα. Ακουμπάει και σε θεσμικά ελλείμματα που εμφανίζονται στην προμήθεια του εμβολίου”.

Το «μήνυμα» του εμβολιασμού στην Ελλάδα

Όπως τόνισε πάντως ο καθηγητής ιατρικής, το αποτύπωμα που αφήνει ο εμβολιασμός στην Ελλάδα αφήνει σημαντικά μηνύματα με κυριότερο το γεγονός ότι “η Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα φάση απέναντι στους εμβολιασμούς”.

‘Όπως εξήγησε ο κος Λιονής: “Ο Ελληνικός λαός αλλάζει στάση σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό και αυτό είναι ένα σημαντικό μήνυμα. Ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια όταν στην υπόθεση για τον εμβολιασμό για τη γρίπη μπήκαν οι φαρμακοποιοί. Πρώτο μήνυμα είναι ότι στην υπόθεση για τον εμβολιασμό οποιοσδήποτε είναι εκπαιδευμένος και έχει μια θετική φωνή πάνω στον πολίτη πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Από τη μια η μεγάλη κινητοποίηση όλου του ιατρικού κόσμου και των υγειονομικών και από την άλλη είναι και ο φόβος από τις επιπλοκές του ιού. Αυτό μπορεί να αλλάξει την εμβολιαστική κάλυψη του Ελληνικού πληθυσμού για όλα τα εμβόλια και με συγκεκριμένες δράσεις να καλύψει και όλους τους άλλους εμβολιασμούς αργότερα, όπου ξέρετε ότι δεν είμαστε τόσο καλά στους ενήλικες. Που σημαίνει ότι η Ελλάδα θα μπει σε μια νέα φάση, σε μια νέα στάση απέναντι στους εμβολιασμούς. Αυτό είναι ένα θετικό γεγονός”.

«Η ανάγνωση του εμβολιασμού στους ηλικιωμένους είναι καλύτερη»

Σε ό,τι αφορά τα δεδομένα από τους έως τώρα εμβολιασμούς, κυρίως υπερηλίκων, ό κος Λιονής υπογράμμισε πως οι ηλικιωμένοι σε αντίθεση με νεότερα σε ηλικία άτομα, δεν ανέφεραν αντιδράσεις από τα εμβόλια και συγκεκριμένα: “Από την εμπειρία μας μεγάλη εντύπωση μας έκανε ότι μέσα στο ημίωρο που τους είχαμε εμείς, κανένας δεν ανέφερε σύμπτωμα ή αντίδραση. Αυτό αν το κρίνει κανένας με βάση τα συμπτώματα που αναφέρουν οι νεώτεροι, οι υγειονομικοί, η διαφορά είναι μεγάλη. Οι νεώτεροι αναφέρουν αρκετά συμπτώματα στην πρώτη μισή ώρα αλλά και στις επόμενες ημέρες. Από του170 περίπου ηλικιωμένους που είχα την προσωπική εμπειρία και τους έδωσα στοιχεία επικοινωνίας, για να με ενημερώσουν αν εμφάνιζαν κάποια ενόχληση, θα έλεγα ότι ουσιαστικά κανένας δεν επικοινώνησε. Και αυτό έχει αναφερθεί στη βιβλιογραφία. Η ανάγνωση του εμβολιασμού στους ηλικιωμένους είναι καλύτερη”.

Πρόκληση για το σύστημα υγείας η φροντίδα των υπερηλίκων

Μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις, όπως προέκυψε και από την εμπειρία των εμβολιασμών στο εμβολιαστικό κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου, σύμφωνα με τον κο Λιονή, είναι η φροντίδα των υπερηλίκων. Όπως ανέφερε ο κος Λιονής η εμπειρία από τους υπερήλικες άνω των 85 ετών, δείχνει πως ναι μεν απολαμβάνουν την στοργή και την φροντίδα των οικογενειών τους, ωστόσο οι περισσότεροι αντιμετώπιζαν λειτουργικά προβλήματα και αναπηρίες. Όπως εξήγησε ο ίδιος: “ Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα υγείας και η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας έχει μια μεγάλη πρόκληση στα χέρια της. Δεν είναι μόνο να κάθεται κανένας και να λειτουργεί μέσα από το γραφείο και να ακινητοποιείται στους περιπατητικούς αλλά θα πρέπει η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας αυτή τη στιγμή να στρέψει το ενδιαφέρον της και σε αυτούς που δεν μπορούν να πάνε στο κέντρο υγείας ή στην τοπική μονάδα υγείας. Αυτό θέλει νέους πόρους οικονομικούς και ανθρώπινους αλλά και καλή εκπαίδευση, για να μπορέσει να φτάσει στο σπίτι. Οι υπερήλικες στην Ελλάδα για τα επόμενα χρόνια πρέπει να αποτελέσουν ένα ουσιαστικό στόχο της φροντίδας υγείας και της κοινωνικής φροντίδας αλλά και της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας γιατί αυτή η γενιά αξίζει όλο το σεβασμό και τον έχει και ανάγκη”.

Όπως εξήγησε ο κος Λιονής, «η φροντίδα του ηλικιωμένου αυτή τελικά πρέπει να είναι και μέτρο της ποιότητας του συστήματος μιας χώρας», ενώ υπογράμμισε πως μεγάλο ζήτημα αποτελεί η ψυχολογική, κοινωνική αλλά και σωματική απομόνωση αυτή την περίοδο που εντείνει τα υφιστάμενα προβλήματα.

goodnet.gr