Πρωτοβουλία για ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση στα εμβόλια

Αγαπητοί συνάδελφοι 

μετά από το αδιέξοδο που έχει προκύψει  σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο στο ζήτημα της επάρκειας εμβολίων, θεωρώ ότι οφείλουμε να ενεργοποιήσουμε την κοινωνία των πολιτών και να ενισχύσουμε το αίτημα της άρσης των περιορισμών που θέτει το καθεστώς της "πατέντας" στην ταχεία ανοσοποίηση του γενικού πληθυσμού. Το κείμενο που σας κοινοποιούμε για συνυπογραφή,  εκτιμώ ότι μπορεί να υποστηριχθεί από ένα ευρύτερο κύκλο πανεπιστημιακών, υγειονομικών, εργαζομένων στο ΕΣΥ, εκπροσώπων ασθενών κλπ , πολύ πέρα από πολιτικές και κομματικές ταυτίσεις, και να αποτελέσει ένα "εργαλείο πίεσης"  προς την ελληνική κυβέρνηση και τα όργανα της ΕΕ για να κινηθούν πιο αποφασιστικά στην κατεύθυνση της ισότιμης και έγκαιρης πρόσβασης στα εμβόλια. 

Είναι κοινή εκτίμηση όλων των ειδικών σε θέματα Δημόσιας Υγείας ότι η υπόθεση των εμβολιασμών και της γρήγορης ανοσοποίησης του γενικού πληθυσμού κατά του SARS-CoV-2, καρκινοβατεί. Εμείς, επιστήμονες , εργαζόμενοι στον τομέα της Υγείας και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών που υπογράφουμε παρακάτω, επισημαίνουμε με αγωνία τον κίνδυνο από τον απαράδεκτα χαμηλό ρυθμό παγκόσμιας διάθεσης εμβολίων έναντι της νόσου COVID-19 και απευθύνουμε δημόσια έκκληση στην ελληνική κυβέρνηση, στις κυβερνήσεις όλων των Ευρωπαϊκών χωρών και στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για άμεσες πολιτικές πρωτοβουλίες αντιμετώπισης του αδιεξόδου .

Ενώ η άνευ προηγουμένου συστράτευση επιστημόνων σε διεθνές επίπεδο για την ανακάλυψη εμβολίων κατά του ιού απέδωσε καρπούς με πρωτοφανή ταχύτητα, χάρις και στους αυξημένους δημόσιους πόρους με τους οποίους χρηματοδοτήθηκε η έρευνα, ο ρυθμός παραγωγής εμβολίων σε παγκόσμια κλίμακα υστερεί δραματικά. Οι κατασκευάστριες εταιρείες που έχουν κατοχυρώσει τα πνευματικά δικαιώματα των νέων εμβολίων αδυνατούν να ανταποκριθούν στην αυξημένη διεθνή ζήτηση . Έτσι παρατηρούνται τεράστιες ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση στα εμβόλια, ιδιαίτερα μεταξύ των φτωχότερων χωρών, αθέτηση κεντρικών συμφωνιών των φαρμακευτικών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μειωμένες παραδόσεις εμβολίων, καθυστερήσεις στα χρονοδιαγράμματα μαζικών εμβολιασμών στις περισσότερες χώρες της ΕΕ και του υπόλοιπου κόσμου. Πρόκειται για μια τεράστια υγειονομική και ηθική κρίση με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Παράλληλα, έχουν ήδη εμφανιστεί μεταλλάξεις του ιού που σίγουρα αυξάνουν τη μεταδοτικότητα του και πιθανώς οδηγούν σε μειωμένη αποτελεσματικότητα των σημερινών εμβολίων. Ειδικά αν συνυπολογίσουμε την πιθανότητα ο ατελής και καθυστερημένος εμβολιασμός του Τρίτου Κόσμου να αφήσει «χώρο» στον ιό για να μεταλλάσσεται , η απειλή για τη Δημόσια Υγεία σε όλο κόσμο , είναι προφανής. Αυτό καθιστά την ανάγκη αύξησης της διαθεσιμότητας εμβολίων ακόμη πιο επιτακτική . Ως εκ τούτου, πρέπει να υπάρχει ετοιμότητα για ταχύτατη παραγωγή σε παγκόσμια κλίμακα μεγάλων ποσοτήτων από τα σημερινά ή τα διαφοροποιημένα ( λόγω μεταλλάξεων) εμβόλια .

Συνειδητοποιείται πλέον ευρύτερα ότι το διεθνές σύστημα κατοχύρωσης της πατέντας που ισχύει σήμερα για τα νέα εμβόλια και φάρμακα , δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ανθρωπότητας, δεν επιτρέπει την αξιοποίηση όλου του παραγωγικού δυναμικού που διαθέτει η Ευρώπη και οι άλλες προηγμένες χώρες . Η έκτακτη και απειλητική συνθήκη της πανδημίας απαιτεί νέου τύπου ρυθμίσεις στο παγκόσμιο σύστημα παραγωγής και διανομής εμβολίων. Τα εμβόλια για τη νόσο COVID-19 πρέπει να γίνουν παγκόσμιο δημόσιο αγαθό. Γιατί όπως αναφέρει ο ΠΟΥ, “κανένας δεν είναι ασφαλής αν δεν είμαστε όλοι ασφαλείς”. Είναι απαραίτητο και επιβεβλημένο να διαμορφωθεί ένα ευρύ επιστημονικό και κοινωνικό μέτωπο για την εξάλειψη των ανισοτήτων στον εμβολιασμό . Η κυβέρνηση και η ΕΕ οφείλουν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Τώρα, πριν να είναι πολύ αργά.

Με εκτίμηση 

Α. Ξανθός 

βουλευτής , τομεάρχης Υγείας ΣΥΡΙΖΑ , πρώην Υπουργός Υγείας