Ελληνοτουρκικά / Ποντάροντας σε ένα ήρεμο καλοκαίρι
Τι μάθαμε από τη χθεσινή επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα για το άμεσο μέλλον στις ελληνοτουρκικές σχέσεις; Σε πρώτη ανάγνωση δύο πράγματα.
Πρώτον, ότι και η ελληνική κυβέρνηση και η τουρκική επιθυμούν μια συνάντηση κορυφής, γι’ αυτό και επιβεβαιώθηκε οριστικά χθες το ραντεβού Μητσοτάκη - Ερντογάν στις 14 Ιουνίου στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ. Το αν έχουν συμφωνήσει να πουν σ’ αυτή τη συνάντηση κάτι παραπάνω από το “είμαστε υπέρ του διαλόγου” δεν προκύπτει για την ώρα.
Δεύτερον, ότι Ελλάδα και Τουρκία θέλουν ένα ήρεμο καλοκαίρι στο Αιγαίο, καθώς έπειτα από σχεδόν ενάμιση χρόνο πανδημίας και οι δύο χώρες έχουν απόλυτη ανάγκη από μια όσο γίνεται πιο επιτυχημένη τουριστική σεζόν.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι δύο υπουργοί Εξωτερικών, ο Νίκος Δένδιας και ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, έσπευσαν να υπογραμμίσουν πως συμφώνησαν στην αμοιβαία αναγνώριση των πιστοποιητικών Covid-19 ώστε οι πολίτες των δύο χωρών, που έχουν εμβολιαστεί ή έχουν αρνητικό τεστ, να μπορούν να επισκεφθούν οι μεν τη χώρα των δε, κάτι που αναμένεται να δώσει ώθηση στην τουριστική βιομηχανία και στις δύο ακτές του Αιγαίου.
Χωρίς... παρεξήγηση
Συνολικά οι Δένδιας και Τσαβούσογλου ήταν φειδωλοί και προσεκτικοί στις δηλώσεις τους μετά τις επίσημες συνομιλίες τόσο μεταξύ τους όσο και με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη λίγο νωρίτερα. Οι συνεχείς διαρροές από την τουρκική πλευρά ότι η... παρεξήγηση της Άγκυρας έχει ξεπεραστεί και ότι ο Τσαβούσογλου δεν θα προσπαθούσε να πάρει το αίμα του πίσω από τον Δένδια στην Αθήνα επιβεβαιώθηκαν πλήρως.
Ακόμη και στο -υποτίθεται- ανεπίσημο κομμάτι της επίσκεψής του στη Θράκη ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας κράτησε τους τόνους χαμηλούς όταν προχωρούσε στις αναμενόμενες δηλώσεις περί τουρκικής μειονότητας.
Η Τουρκία χρειάζεται επειγόντως τη θετική ατζέντα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εμφανίζει ένα διαλλακτικό πρόσωπο απέναντι στην Ελλάδα, διαλλακτικό σε επίπεδο διαδικασίας και όχι ουσίας. Αλλά και η ελληνική κυβέρνηση θέλει να δείχνει ότι συζητάει με την τουρκική πλευρά χωρίς να χρειάζεται να τολμήσει μια μεγάλη κίνηση, η οποία, βρέξει - χιονίσει, θα θεωρηθεί ενδοτική από την “πατριωτική” πτέρυγα της Ν.Δ.
Συζητήσεις για μπίζνες
Ο Δένδιας φρόντισε να πει και μια... ειλικρινή κουβέντα (“έχουμε πλήρη επίγνωση των διαφορετικών και σε αρκετά, ιδιαίτερα σοβαρά, θέματα των διαμετρικά αντίθετων θέσεων που πρεσβεύουμε” δήλωσε), αλλά ήταν εμφανής και η δική του προσπάθεια να μιλήσει για τα εύκολα της διμερούς συνεργασίας.
Π.χ. για τον κατάλογο των 25 δράσεων στους οικονομικούς και εμπορικούς τομείς που συνομολόγησαν ο υφυπουργός Εξωτερικών Κώστας Φραγκογιάννης και ο Τούρκος ομόλογός του Σεντάτ Ενάλ. Ή για τις διερευνητικές επαφές -συμβουλευτικές τις λέει ο Τσαβούσογλου- που θα επαναληφθούν αυτή τη φορά στην Τουρκία και τον τέταρτο γύρο των τηλεδιασκέψεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που έγινε την περασμένη εβδομάδα.
Κατά τα άλλα, ουδέν νεώτερον στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, τουλάχιστον τίποτε που να ανακοινώθηκε. Μόνο τα θερμά συγχαρητήρια της ελληνικής πλευράς για την επιτυχία της Αναντολού Εφές στην Ευρωλίγκα του μπάσκετ.
Τσίπρας: Ουσιαστικός διάλογος
Για τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ η επιλογή της κυβέρνησης να κρατάει ανοιχτούς τους διαύλους είναι αυτονόητη, αλλά όχι αρκετή. “Είμαι υπέρ των διαύλων επικοινωνίας και τις πιο δύσκολες στιγμές και το έχω κάνει πράξη. Αλλά ταυτόχρονα είμαι και υπέρ του ουσιαστικού διαλόγου, όχι του διαλόγου για τον διάλογο” τόνισε σε συνέντευξή του στο Star Κεντρικής Ελλάδας.
Ο Αλέξης Τσίπρας εκτιμά ότι σ’ αυτή τη φάση ο διάλογος για τον διάλογο ωφελεί την Τουρκία, η οποία προσπαθεί να δώσει την εικόνα μιας χώρας που θέλει να επιλύει τις διαφορές της με τον διάλογο, ενώ στην πραγματικότητα αυτό που κάνει όλο το προηγούμενο διάστημα είναι να δημιουργεί τετελεσμένα μέσα από την παραβατική συμπεριφορά.
Γι’ αυτό και ο Τσίπρας επιμένει ότι η απάντηση σήμερα είναι “πάω στον διάλογο για να βάλω τα μεγάλα ζητήματα και να διεκδικήσω λύσεις”, κάτι που φαίνεται να αποφεύγει ο Μητσοτάκης, ο οποίος επιλέγει να κάνει διάλογο για τον διάλογο και να συζητάει μονάχα χαμηλής πολιτικής ζητήματα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί ότι τώρα είναι μια ευκαιρία να θέσει η Ελλάδα τους όρους και να συνδέσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την τελωνειακή ένταξη με την υποχρέωση της Τουρκίας να κάτσει στο τραπέζι του διαλόγου για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ όχι γενικά και αόριστα με προοπτική τη Χάγη. “Αυτή είναι μια στρατηγική που μπορεί να έχει αρχή, μέση και τέλος και να έχει οφέλη για τη χώρα” τόνισε ο Τσίπρας.
Αλλά και το Κίνημα Αλλαγής θεωρεί ότι η κυβέρνηση πρέπει να διεκδικήσει η νέα σχέση Ε.Ε. - Τουρκίας να συνοδευτεί με όρους και προϋποθέσεις που θα οδηγούν, πέραν των άλλων, στον ουσιαστικό διάλογο Ελλάδας - Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες με ενδεχόμενη προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο.
Δεν υπάρχουν σχόλια