Σπύρος Γεωργάτος / Η πανδημία αλλάζει και την επιστήμη
«Η συνθήκη της πανδημίας, μας έθεσε αντιμέτωπους με προκλήσεις κοινωνικές, οικονομικές και επιστημονικές, οι οποίες κατά ένα περίεργο τρόπο επιβεβαιώνουν απολύτως τη θεωρία της φυσικής εξέλιξης του Δαρβίνου», είπε Στο Κόκκινο και στον Νίκο Ξυδάκη, ο καθηγητής Βιολογίας και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωνννίνων, Σπύρος Γεωργάτος.
«Αυτό που παρατηρούμε με μεγάλο ενδιαφέρον, είναι το πώς προσαρμόζεται ο ιός στα εμπόδια τα οποία του θέτουμε και το πώς αλλάζει το γονιδίωμά του, ούτως ώστε να καθίσταται πιο μολυσματικός. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν μιλάμε για είδη ζώων και οργανισμών, αλλά για ένα υλικό το οποίο είναι περίπου άδειο, καθώς δεν έχει ζωή χωρίς τον ξενιστή του».
Ο κ Γεωργάτος υπογράμμισε ότι η πανδημία έχει εμπλουτίσει τον επιστημονικό διάλογο με ενδιαφέρουσες απόψεις σχετικά με το από πού και πώς προήλθε ο ιός.
«Μια άποψη, η οποία όμως δεν έχει επιβεβαιωθεί αλλά έχει βάση, καθώς έχει βρεθεί ανάλογο υλικό σε παγετώνες από την «ισπανική» γρίπη του 1918, είναι ότι εγκλωβίζεται γενετικό υλικό και μάλιστα σε παγετώνες ή σε παγωμένο χώμα (permafrost).
Το βακτήριο του άνθρακα που βρέθηκε σε παγετώνες, όπως και άλλα μικρόβια κάνουν σπόρους, οι οποίοι είναι μορφή οργάνωσης εξαιρετικά ανθεκτική στην υγρασία και στο κρύο. Επίσης έχουν βρει αρχαίους ιούς τεράστιων μεγεθών, που υπήρχαν αλλά δεν υπάρχουν πια ή πλέον έχουν ελάχιστη μολυσματικότητα στους ανθρώπους.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον να επιβεβαιωθεί, είναι αν ένας σύγχρονος ιός, όπως ο κορωνοϊός ή όπως της γρίπης, μπορούν να εγκλωβιστούν και να αποθηκευτούν σε παγετώνες και μετά να γίνουν μολυσματικοί. Το είπε ο κ Ζερεφός αλλά προς το παρόν είναι μια τολμηρή εικασία που δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Ένα άλλο φαινόμενο που αναδεικνύει το θρίαμβο της διαλεκτικής, είναι ότι λόγω της πανδημίας Covid-19 μειώθηκε η εκπομπή των ρύπων από την ανθρώπινη δραστηριότητα και κατ’ επέκταση το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Φυσιολογικά αυτό θα έπρεπε να κάνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου λιγότερο έντονο, όμως βρέθηκε ότι ανάμεσα στις ρυπογόνες ουσίες που εκπέμπονται είναι τα αεροζόλ, παραπροϊόντα βιομηχανικής δραστηριότητας τα οποία προφυλάσσουν από την υπερθέρμανση, γιατί αποτελούν ένα είδος μικροσκοπικού καθρέφτη που αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία.
Η επικρατέστερη θεωρία για την προέλευση του ιού είναι ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα και η διατάραξης της φύσης που αυτή επιφέρει, απελευθερώνει ιούς ζωονόσους. Οι παρεμβάσεις που γίνονται στο περιβάλλον προκαλούν την αλλαγή της φυσιολογίας των ζώων και διαταράσσουν τα οικοσυστήματα σε όλα τα δυνατά επίπεδα.
Από τη χλωρίδα και την πανίδα αλλά και τη συμπεριφορά των ειδών, με αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, στη κοινωνική οργάνωση κλπ. Όλα αυτά εκφράζονται με τέτοιο τρόπο που ουσιαστικά ανασχηματίζεται όλη η βιολογία και ίσως προκαλέσουν συνέπειες που δεν έχουμε καν διανοηθεί.
Πρόκειται για μια κυλιόμενη αβεβαιότητα που προκαλεί έναν αναστοχασμό σχετικά με τις βεβαιότητες που είχαμε πριν από 20 χρόνια και αλλάζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την επιστήμη.
Ένα παράδειγμα αποτελεί η άποψη που είχαμε σχετικά με την μετάδοση του κορωνοϊού. Σύμφωνα με την παλιά θεωρία μεταδιδόταν με σταγονίδια, ενώ η νέα θεωρία λέει ότι μεταδίδεται με αερολύματα, τα οποία παραμένουν στον αέρα και μπορούν να μολύνουν ακόμα και στην περίπτωση που δεν υπάρχει στενός συγχρωτισμός.
Αυτό συνεπάγεται πολλές διαφορές στη στάση μας, όπως ότι είναι πιο επικίνδυνο να είμαστε σε κλειστούς μη αεριζόμενους χώρους και ότι οι μάσκες που χρησιμοποιούμε σε μεγάλο βαθμό δεν μας προφυλάσσουν γιατί δεν είναι φτιαγμένες για αυτό το λεπτότατο αερόλυμα.
Αυτές οι απόψεις είναι καινούριες και μας βοηθούν να ενισχύσουμε τις πολιτικές δημόσιας υγείας και πρόληψης για να αντιμετωπίσουμε την πανδημία, μα κυρίως να καταλάβουμε ότι πρέπει να είμαστε καλά πληροφορημένοι, να εμβολιαστούμε και να είμαστε σε επαγρύπνηση».
Δεν υπάρχουν σχόλια