ΤΣΙΠΡΑΣ: ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ ΜΟΝΟ ΥΠΑΚΟΗ, ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΑΣ...

 

Φελνίκος

Μετά από 18 μήνες περισσότερα από 2000 στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ είχαν την ευκαιρία αυτό το τριήμερο (2-4/7) να ...ξαναγνωριστούν. Και να δουν τις δημόσιες και πολιτικές υποθέσεις, αλλά και τις εσωκομματικές τους σχέσεις με άλλο μάτι. Ο κορονοϊός τα έχει αλλάξει όλα. Το ομολογούν άλλωστε και οι ίδιοι όταν, στο σχέδιο πολιτικής απόφασης της Πανελλαδικής Προγραμματικής τους Συνδιάσκεψης, διαπιστώνουν ότι "η πανδημία μετασχημάτισε βαθιά τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές συντεταγμένες του κόσμου ολόκληρου: δημιούργησε ένα πρωτοφανές κλίμα αβεβαιότητας στο σύνολο της ανθρωπότητας, ανέδειξε τη σημασία των δημόσιων συστημάτων υγείας, επέφερε ένα σοβαρό πλήγμα στο υπεροπτικό αίσθημα των δυτικών κοινωνιών, αίσθημα σύμφυτο με την καπιταλιστική κυριαρχία και των σχέσεων που αυτή επιβάλλει μεταξύ ανθρώπου και φύσης".

Καλή η διαπίστωση δεν είναι όμως σίγουρο ότι στην Κουμουνδούρου την ενστερνίζονται όλοι. Ούτε δείχνουν αποφασισμένοι να κινηθούν στο πνεύμα της Νέας Εποχής και να ξεχάσουν τις έχθρες, τις αντιπαλότητες και τις κακές συνήθειες του παρελθόντος. Μπορεί τα δύο ντοκουμέντα -οι Προγραμματικές Θέσεις και η Πολιτική Απόφαση- να συγκέντρωσαν σταλινικά ποσοστά αποδοχής (97%) όμως η ιδεολογοπολιτική ενοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ αργεί ακόμη. Ο Αλέξης Τσίπρας, και με την ομιλία του στη Συνδιάσκεψη και με την όλη συμπεριφορά του το τελευταίο διάστημα, αυτό που ουσιαστικά λέει στους συντρόφους του είναι: "Δεν χρειάζομαι μόνο υπακοή, χρειάζομαι την πίστη σας". Κάτι που είναι δύσκολο να το αποδεχθούν, τουλάχιστον οι ...ομπρελοποιοί, το μότο των οποίων είναι: "Αν δεν μπορούμε να σου λέμε την αλήθεια, δεν μπορούμε και να σε ...υπηρετήσουμε".

Το ξέσπασμα της πανδημίας και η αναβολή του Συνεδρίου, αν και δεν διέκοψε, σίγουρα επιβράδυνε την πορεία, αλλά και την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ. Πάντως και παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που αντιμετώπισε, ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα στη διετία κατάφερε, όπως διατείνεται η ηγεσία του, να διπλασιάσει τα εγγεγραμμένα μέλη του, ενώ ολοκλήρωσε το εγχείρημα των διαδικτυακών νομαρχιακών συνδιασκέψεων του κόμματος, με τη συμμετοχή 17.000 αντιπροσώπων και την εκλογή των νέων νομαρχιακών επιτροπών. Αυτή είναι η θετική προσέγγιση των πραγμάτων γιατί υπάρχει και η αρνητική, σύμφωνα με την οποίαν οι νομαρχιακές συνδιασκέψεις και οι νέες νομαρχιακές επιτροπές αυτό που κατάφεραν είναι να καταγράψουν τα "κουκιά" των τεσσάρων ομάδων (Κίνηση Μελών, Ομπρέλα, ΡΕΝΕ, Γέφυρα) καθ' άπασαν την επικράτεια.

Τα πιο σοβαρά που συνέβησαν όμως στη διετία της πανδημίας είναι τέσσερα άλλα πράγματα. Πρώτον, ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να εδραιωθεί στη δεύτερη θέση του κομματικού συστήματος. Τα περί επιστροφής του ΣΥΡΙΖΑ στο 3% απεδείχθησαν προφητείες της συμφοράς. Είναι ο ένας εκ των δύο πόλων του νέου δικομματισμού και ως εκ τούτου παραμένει στο παιχνίδι της εναλλαγής στην κυβερνητική εξουσία. Δεύτερον, με το ΚΙΝΑΛ καθηλωμένο σε μονοψήφια ποσοστά και με την ανυπαρξία κάποιου άλλου ισχυρού προσώπου ή κόμματος στον κεντροαριστερό χώρο, ο ΣΥΡΙΖΑ, εκ των πραγμάτων, αναδεικνύεται σε βασικό φορέα αναδιοργάνωσης της λεγόμενης Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης. Τρίτον, ο Αλέξης Τσίπρας όχι μόνο δεν αμφισβητείται, αλλά κατάφερε να ενισχύσει το ιμπέριουμ του στην Κουμουνδούρου. Παρά τις διαφωνίες και τις ενστάσεις της αριστερής μειοψηφίας ο πρόεδρος του κόμματος έχει γίνει αρχηγός και μάλιστα ολοένα και περισσότερο ο ΣΥΡΙΖΑ γίνεται προσωπική του υπόθεση, σε σημείο που κάποιοι να του εισηγούνται να αλλάξει ακόμη και το όνομα του κόμματος, κάτι που ο ίδιος, τουλάχιστον προσώρας, απορρίπτει. Τέταρτον, ενώ το 2015 πήρε την εξουσία με (αντιμνημονιακά και αντισυστημικά) συνθήματα, σήμερα γι' αυτό που δεν μπορεί να τον κατηγορήσει κάποιος είναι ότι στερείται προγράμματος. Αυτό το τριήμερο επικύρωσε τις προγραμματικές του Θέσεις, ενώ ειδικά στα θέματα αιχμής (εργασία, υγεία, παιδεία, ασφάλεια, ιδιωτικό χρέος, ταμείο ανάκαμψης, κλιματική αλλαγή, εξωτερική πολιτική) έχει συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις και μάλιστα στα περισσότερα εξ αυτών αναδεικνύονται ξεκάθαρα οι διαχωριστικές γραμμές με την κυβέρνηση και τη ΝΔ.

Κάτι που τόνισε στην ομιλία του την Παρασκευή το βράδυ και ο Αλέξης Τσίπρας. Χαρακτήρισε μάλιστα την προγραμματική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ ως την πιο πλούσια και ενδελεχή που έχει παρουσιάσει ποτέ πολιτικό κόμμα στη χώρα". Στην προμετωπίδα του προγράμματος τοποθετεί την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 800 ευρώ από τα 650 που είναι σήμερα και την θέσπιση 35ωρου την εβδομάδα χωρίς μείωση μισθού. Σημειώνουμε ότι με τις αλλαγές στα εργασιακά (συλλογικές συμβάσεις, ενίσχυση ΣΕΠΕ κ.α.) ο Τσίπρας συντονίζεται, όπως λένε συνεργάτες του, "με τις προτάσεις της παγκόσμιας νέας Αριστεράς, τις προτάσεις της Κορτέζ στις ΗΠΑ και τις αλλαγές που πραγματοποιούν σε Ισπανία και Πορτογαλία ο Σάντσεθ και ο Κόστα". Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένες από τις προγραμματικές θέσεις, στις οποίες αναφέρθηκε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τις οποίες ανέπτυξε ο επικεφαλής της επιτροπής που συνέταξε το κείμενο με τις προγραματικές θέσεις Γιώργος Σταθάκης: Η ολική επαναφορά του κοινωνικού κράτους με ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας και του ΕΣΥ. Η ρύθμιση και πρόβλεψη διαγραφής μέρους του ιδιωτικού χρέους της πανδημίας προς το Δημόσιο και τις τράπεζες. Το νέο πτωχευτικό με επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Η θέσπιση Κυβερνητικού Συμβουλίου για την Πράσινη Μετάβαση. Και τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα σε δίκτυα, υποδομές και υπηρεσίες βασικών αγαθών. Και πολλά άλλα. Οι περισσότερες Θέσεις είχαν παρουσιαστεί στις έξι εκδηλώσεις που είχαν γίνει τις προηγούμενες εβδομάδες με ομιλητή τον Αλέξη Τσίπρα και "σε διάλογο με την κοινωνία και τον κόσμο της επιστήμης και του πολιτισμού". Και σε κάθε περίπτωση επειδή είναι Προγραμματικές Θέσεις και όχι συγκεκριμένο Κυβερνητικό Πρόγραμμα είναι λογικό να μην υπήρχαν διαφωνίες. Στις Προγραμματικές Θέσεις μπορούν να μπουν τα πάντα. Το ξεσκαρτάρισμα ξεκινά με το εκλογικό Κυβερνητικό Πρόγραμμα και σε δεύτερη φάση, όταν ένα κόμμα αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση, με τις Προγραμματικές Δηλώσεις. Μέχρι τότε έχουμε όμως καιρό.

Διαφωνίες μεγάλες δεν υπήρξαν και για το Σχέδιο της Πολιτικής Απόφασης. Όλοι αυτό περίμεναν για να δουν αν θα υπάρξει σύγκρουση. Το κείμενο που συμφωνήθηκε μετά από πέντε συνεδριάσεις χαρακτηρίστηκε ακόμη και από την αριστερή μειοψηφία "καλό". Ούτε η ομιλία Τσίπρα, όπως φοβόντουσαν ορισμένοι της Ομπρέλας, ήταν στην κατεύθυνση ...το κόμμα είμαι εγώ και σε όποιον αρέσει. Τα όπλα θα έβγαιναν σε περίπτωση που ο Τσίπρας με την ομιλία του έριχνε το γάντι στον Βούτση, τον Φίλη, τον Τσακαλώτο, τον Σκουρλέτη και τ' άλλα συντρόφια των 53 και της Ομπρέλας. Δεν το έπραξε -και δεν υπήρχε περίπτωση να το πράξει, λένε όσοι γνωρίζουν καλά τον τέως πρωθυπουργό- αφού μέλημα του Τσίπρα είναι η επιστροφή στην εξουσία. Και μότο του: "Να στρέψουμε το κόμμα απέναντι στον αντίπαλο, όχι στον εαυτό του". Αντίπαλος είναι ο Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του και εκεί θα πρέπει να επικυρωθούν τα πυρά της αντιπαράθεσης των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, τα οποία, σύμφωνα με τον Αλέξη "οφείλουν να φυλάνε σαν κόρη οφθαλμού την εσωκομματική δημοκρατία, αλλά και την ενότητα στη βούληση και τη δράση", με στόχο ένα κόμμα "σύγχρονο, ανοιχτό, νεανικό, όχι ένα κόμμα φοβικό και αγκυλωμένο". Γενικές διατυπώσεις, με τις οποίες δεν μπορεί να διαφωνήσει κάποιος. Ούτε και η αριστερή μειοψηφία, τα ηγετικά στελέχη της οποίας δεν είναι στη γραμμή της ρήξης, αλλά της κατοχύρωσης της δύναμής τους και του ιδιαίτερου ρόλου τους στη λειτουργία και τις αποφάσεις του κόμματος. Κάτι που το έχουν πετύχει. Και για μια ακόμη φορά το κατέγραψαν στην τελευταία συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου με τη διαφωνία τους για τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ στην σύμβαση του Δημοσίου με την Φράπορτ, την αποχώρηση (του "μέγα τακτικιστή") Βούτση και τον εκρηκτικό διάλογο ανάμεσα σε Τσίπρα και Φίλη.

Επιπροσθέτως, και ο τρόπος που διεξήχθη η πανελλαδική συνδιάσκεψη δεν επέτρεπε, ακόμη και αν ήθελαν κάποιοι, να υπάρξει εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Η μόνη φυσική παρουσία των 2.000 και πλέον συμμετεχόντων ήταν την Παρασκευή στις ομιλίες των Τσίπρα, Τζανακόπουλου και Σταθάκη. Το Σάββατο το πρωί συζήτησαν, διαδικτυακά, σε έξι θεαματικά τραπέζια τις Προγραμματικές Θέσεις, ενώ το απόγευμα του Σαββάτου και το πρωί της Κυριακής 100 "τυχεροί" (40 μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου και 60, που ανεδείχθησαν με κλήρωση) μίλησαν, κι αυτοί διαδικτυακά, για το πως βλέπουν το μέλλον του κόμματός τους, δύο χρόνια μετά την ήττα στις εκλογές και με τις δημοσκοπήσεις να συνεχίζουν να δίνουν ισχυρό προβάδισμα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του. Ο Τσίπρας μπορεί να μην το παραδέχεται και να ισχυρίζεται ότι "σήμερα στέλνουμε το μήνυμα ότι όποτε και να γίνουν εκλογές θα νικήσουμε" και ότι οι εκλογές που θα γίνουν με απλή αναλογική "αποτελούν τη μεγάλη ευκαιρία για τον ελληνικό λαό να αλλάξει τα δεδομένα της ζωής του και να φύγει η αυταρχική δεξιά", όμως η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα στελέχη βλέπουν με σκεπτικισμό την αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να καρπωθεί την (έστω περιορισμένη) φθορά της κυβερνήσεως, αλλά και την περιορισμένη απήχηση -με εξαίρεση κάποιους πολιτευτές και μικρομεσαία στελέχη του πρώην ΠΑΣΟΚ- που έχει η περίφημη διεύρυνση προς την Κεντροαριστερά.

Ουσιαστικά αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά του Τσίπρα και των στελεχών της Ενωτικής Κίνησης με τους "Ομπρελάδες". Ο Τσίπρας θέλει τη νίκη και όχι απλώς να αυξήσει ο ΣΥΡΙΖΑ το ποσοστό του. Σύμφωνα με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης "μόνο η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές, έστω και με μια ψήφο, θα ανοίξει το δρόμο για Προοδευτική Διακυβέρνηση και θα αποτρέψει τις διπλές κάλπες". Αντίθετα, η αριστερή τάση υποστηρίζει πως η αυτοδυναμία είναι ανέφικτη και ο μόνος ρεαλιστικός στόχος είναι η συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων, από το ΚΙΝΑΛ και το ΚΚΕ μέχρι το ΜΕΡΑ25 και την αριστερά χωρίς βία. Συμμαχία σε προγραμματική βάση, που πρέπει όμως πριν από τις εκλογές να ειπωθεί ονομαστικά ποιοί τη συγκροτούν και να μην περιμένουν μετά, ανάλογα με το αποτέλεσμα, τις διεργασίες. Για ορισμένους η προσέγγιση αυτή παραπέμπει στο Κοινό Πρόγραμμα των Μιττεράν - Μαρσαί τη δεκαετία του 1970. Μόνο που η συμμαχία των σοσιαλιστών με τους κομμουνιστές δεν ευοδώθηκε στις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία και τελικά ο Μιττεράν κέρδισε, μετά από επτά χρόνια, μόνος του. Ο Τσίπρας τους κάλεσε να σκεφτούν και να πράξουν "έξω από τον μικρόκοσμο της οθόνης και της τεχνητής εσωστρέφειας" αφού, όπως είπε, "ο ΣΥΡΙΖΑ ακόμη κι αν δεν υπήρχε θα έπρεπε να τον δημιουργήσουμε σήμερα για ένα και μόνο λόγο: Γιατί είναι η αριστερά που δεν φοβήθηκε την ευθύνη. Η αριστερά που κυβέρνησε, η αριστερά που νίκησε την αυταρχική δεξιά και σήμερα μπορεί και πάλι να κερδίσει την πιο ακραία νεοφιλελεύθερη και αλαζονική δεξιά που έχει γνωρίσει ο τόπος".

Το τριήμερο δεν είχαμε ακραίες καταστάσεις στον ΣΥΡΙΖΑ. Όλοι ήθελαν "χαμηλές μπαλιές" και παραπέμπουν τη σύγκρουση για το συνέδριο. Μόνον που συνέδριο δύσκολα θα γίνει. Όχι γιατί ο κορονοϊός θα επανέλθει μεταλλαγμένος το Φθινόπωρο, αλλά γιατί απόφαση του Τσίπρα, μέχρι να γίνουν εκλογές, είναι να κυβερνά το κόμμα του με συνδιασκέψεις. Το έκανε άλλωστε και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Το πρώτο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ έγινε το 1984 και το δεύτερο το 1990! Άλλες εποχές, άλλα (κομματικά) ήθη θα υποστηρίξει κάποιος. Όμως η τάση της εποχής είναι η προτίμηση και η εμπιστοσύνη στα ισχυρά πρόσωπα και όχι στα κόμματα, η ελκτικότητα των οποίων βαίνει μειούμενη. Μπορεί στο Σχέδιο Πολιτικής Απόφασης του ΣΥΡΙΖΑ να διατυπώνεται η γνώμη πως η ΝΔ, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, "έχει μετασχηματιστεί σε ένα κόμμα υβρίδιο που συνενώνει πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις του νεοφιλελεύθερου εκσυγχρονισμού με το αναδυόμενο και όλο και ισχυρότερο ρεύμα της ακραίας – εναλλακτικής δεξιάς (alt right) στην ελληνική εκδοχή του", η αλήθεια όμως είναι πως καθημερινά και κυρίως στις επόμενες εκλογές είναι ο Μητσοτάκης και η ομάδα του επιτελικού κράτους, αυτοί που κρίνονται και θα κριθούν, για το κυβερνητικό έργο και όχι το κόμμα της ΝΔ, το οποίο έχει περιπέσει σε λήθαργο.

Κατά τα λοιπά, τα κεφάλαια της Πολιτικής απόφασης (η νέα εποχή με τον covid-19, οι ΗΠΑ στον αστερισμό του σοσιαλδημοκράτη Μπάϊντεν, η ανεπάρκεια και τα λάθη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πολιτική συγκυρία και η κυβερνητική διαχείριση της πανδημίας στην Ελλάδας, το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ και η στρατηγική της διεύρυνσης) είναι μια άσκηση ισορροπίας μεταξύ των τάσεων, με την ζυγαριά όμως να γέρνει προς την αριστερά και όχι προς το Κέντρο. Το κόκκινο κερδίζει το πράσινο, του ΠΑΣΟΚ, όχι του Περιβάλοντος και της κλιματικής αλλαγής, σ' αυτά η Κουμουνδούρου επενδύει πολλά. Ο Αλέξης είπε "να κερδίσουμε το Κέντρο μέσω της Αριστεράς". Μάλλον είναι μια φράση που ειπώθηκε για να μην αφήσει κανέναν, "δεξιό" ή "αριστερό" της Κουμουνδούρου, παραπονεμένο και όχι επειδή υπάρχουν συγκεκριμένες επεξεργασίες για το πως πραγματώνεται. Η στρατηγική του Τσίπρα, όπως φάνηκε και στην πρόσφατη ευρωπαϊκή του έξοδο, είναι να γίνει η γέφυρα που θα ενώσει την αριστερά, με τη σοσιαλδημοκρατία και τους Πράσινους. Αυτή ήταν και η πεμπτουσία της Προγραμματικής Συνδιάσκεψης: Να υπάρξει πρόταση κυβερνητικής εξουσίας των αντιδεξιών προοδευτικών δυνάμεων. Μέχρι τις εκλογές (Οκτώβριος 2022 ή Μάρτιος 2023) έχουν χρόνο για να δουν αν μπορούν να ανταποκριθούν στο μεγαλεπήβολο αυτό σχέδιο...

matrix24.gr