Το ερώτημα του Αγαθούλη

Μερικοί μένουν στην ιστορία για τις ντροπιαστικές επιλογές τους. Κάτι σαν Ηρόστρατοι. Π.χ. ο Χάρι Τρούμαν ουδέποτε εξέφρασε μεταμέλεια για τις δύο ατομικές βόμβες που έριξε στην ηττημένη Ιαπωνία σκοτώνοντας 200.000 ανθρώπους και βάζοντας σε μόνιμα βάσανα πολλούς περισσότερους. Οταν του είχε ζητήσει ένας ντοκιμαντερίστας να μιλήσει για τις βόμβες, είχε πει: «Εντάξει, αλλά δεν θα τους φιλήσω και τον κώλο». Ο Τρούμαν που δεν ήξερε τη λέξη «συγγνώμη» δεν ήξερε και το μάθημα της μυθολογίας: ο άνθρωπος δεν έκλεψε τη φωτιά από τους θεούς για να τη χρησιμοποιήσει με τρόπο που προκαλεί θάνατο στους ανθρώπους.

Από την άλλη, μερικοί είχαν την ευπρέπεια να αισθανθούν κάποια ντροπή. Π.χ., ο Βίλι Μπραντ γονάτισε τον Δεκέμβριο του 1970 για 30 δευτερόλεπτα στην Πολωνία, καθώς κατέθετε στεφάνι στο μνημείο των εξεγερμένων του γκέτο της Βαρσοβίας. Ηταν μια πράξη συγγνώμης, μεταμέλειας, για το Ολοκαύτωμα.

Γενικά, ο κανόνας λέει να μην περιμένει κάποιος καμία συγγνώμη, όταν το αφήγημα οφείλει να είναι μόνο «success story». Η αυτο-απαλλαγή από τη βασανιστική σκέψη συνέβη στην οικονομική κρίση, συμβαίνει και στην πανδημική, θα συμβεί αύριο στην ενεργειακή κ.ο.κ. Πώς εξηγείται τη μια να λες «τα έχω κάνει όλα πολύ καλά» και ταυτόχρονα να προειδοποιείς ότι με το κακό σενάριο «οι γιατροί θα κληθούν να αποφασίσουν ποιος θα ζήσει και ποιος θα αφεθεί να πεθάνει»; Πάνω σ’ αυτό, ο Αγαθούλης είχε αναρωτηθεί στο ομώνυμο έργο του Βολτέρου: «Αν αυτός είναι ο καλύτερος απ’ όλους τους πιθανούς κόσμους, πώς να είναι άραγε οι άλλοι;»

efsyn.gr