Εμβολιαστική καμπάνια / Μια ιστορία γεμάτη λάθη
Έντονη κριτική έχει ασκηθεί για την πορεία των εμβολιασμών στη χώρα, ειδικά από τη στιγμή που το καλοκαίρι πέρασε χωρίς το τείχος ανοσίας, στόχο που είχε θέση η κυβέρνηση για μέσα στον Ιούνιο.
Ωστόσο, ο λόγος που δεν έχουμε χτίσει ακόμα την απαιτούμενη γραμμή άμυνας δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα. Η ΑΥΓΗ επιχειρεί να ανοίξει τον φάκελο «τις πταίει» για το εμβολιαστικό εγχείρημα στη χώρα και να δώσει απαντήσεις για τη συνέχεια.
Αγκάθι η επικοινωνιακή τακτική
Δύο είναι τα βασικά λάθη σύμφωνα με τον σύμβουλο στρατηγικής επικοινωνίας Γιάννη Δημάκη. Το πρώτο είναι η διαχείριση του εμβολίου της AstraZeneca και το δεύτερο η εσφαλμένη δημιουργία μιας αντίληψης ότι ο εμβολιασμένος είναι άτρωτος.
Μιλώντας στην ΑΥΓΗ, ο Γ. Δημάκης εξηγεί ότι ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνιακά διαχειρίστηκαν τις πρώτες σοβαρές παρενέργειες και το διάστημα που η Ευρώπη απέσυρε το εμβόλιο της AstraZeneca -σε συνδυασμό με τις αντικρουόμενες δηλώσεις- έβλαψε συνολικά την αξιοπιστία του προγράμματος εμβολιασμού. «Ήταν αναπόφευκτο ότι οι επιφυλάξεις θα μεταφέρονταν και στα mRNA εμβόλια, τα οποία είχαν ούτως ή άλλως ένα βαρίδι ενσωματωμένο, της μη δοκιμασμένης χρήσης τους». Παράλληλα, περνούσαν την άποψη ότι με το εμβόλιο θα είσαι απολύτως ασφαλής, πράγμα που, όπως αποδείχτηκε στην πράξη, δεν είναι σωστό. «Το εμβόλιο το κάνεις πάνω απ’ όλα για να αποφύγεις τον θάνατο και δευτερευόντως τη νοσηλεία και τη βαριά νόσηση. Γνωρίζοντας πάντα ότι για έναν αριθμό ανθρώπων δεν θα λειτουργήσει και θα είναι εξαιρετικά ευάλωτοι» εξηγεί ο σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας και συμπληρώνει ότι έγινε μεγάλο... μπάχαλο στη διαχείριση αυτού του μηνύματος. «Είπαν δεν θα κολλήσεις, ενώ κολλάς. Δεν θα νοσήσεις, ενώ νοσείς. Φτάσαμε τώρα με τις θεωρίες συνωμοσίας και τα ακραία σενάρια να δημιουργηθεί ένας πολύ σκληρός πυρήνας φανατικών κατά του εμβολιασμού». Το χειρότερο με τέτοιου είδους κοινά είναι η δυσκολία να επικοινωνήσεις μαζί τους, καθώς οχυρώνονται και είναι δύσκολο να γίνουν δεκτικοί σε μηνύματα. Τα επικοινωνιακά λάθη συνεχίστηκαν, μάλιστα, και με το διάγγελμα του Κ. Μητσοτάκη την Πέμπτη, καθώς αναφέρθηκε σε τείχος ανοσίας και όχι σε τείχος προστασίας, όπως είναι το σωστό.
Για τον καθηγητή Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ Δημοσθένη Σαρηγιάννη, δύο είναι τα σημαντικά θέματα. Τι είπαμε και πώς το είπαμε. Ο Δ. Σαρηγιάννης εξηγεί στην ΑΥΓΗ ότι το σημαντικό δεν είναι τι λες, αλλά τι καταλαβαίνει το ακροατήριο. «Αυτό που καταλάβαμε ως κοινωνία είναι ότι τα εμβόλια θα σταματήσουν την πανδημία και μετά θα είμαστε ελεύθεροι. Το βλέπουμε και σε χώρες με μεγάλο ποσοστό εμβολιασμού. Όταν χαλαρώνουν τα μέτρα, ανεβαίνουν τα κρούσματα. Η κανονικότητα θα έρθει όταν ο ιός θα είναι ενδημικός. Δηλαδή θα πρέπει να μειωθεί η διασπορά σε τέτοια επίπεδα ώστε να μπορείς πραγματικά να κυκλοφορήσεις. Άρα, το να ανοίγεις εύκολα μόνο επειδή εμβολιάστηκες είναι το λάθος μήνυμα. Ο συνδυασμός της αμφιβολίας με το κύρος της επιστημονικής κοινότητας -όχι για τις γνώσεις της, αλλά για το αν λέει αλήθεια- δημιούργησε κενό σε ανθρώπους».
Παράλληλα, ο καθηγητής διαφωνεί με την προσπάθεια απλοποίησης του μηνύματος, καθώς υποτιμήθηκε ο πολίτης. «Ο πολίτης πιάνει μια λέξη χωρίς να δει το σύνολο και επειδή ο επιστήμονας προσπαθεί να το απλοποιήσει, μένει στο απλό». Επίσης, υπάρχει το λάθος στη στρατηγική επικοινωνίας σύμφωνα με τον καθηγητή. «Στηριχθήκαμε σε μια καμπάνια με τα μέλη της επιτροπής να λένε ό,τι σκέφτονται ο καθένας και προφανώς υπάρχουν αμφισημίες». Επικαλέστηκε, μάλιστα, το παράδειγμα της Πορτογαλίας, η οποία έβαλε τοπικούς παράγοντες, ιερείς, γιατρούς και Αυτοδιοίκηση. Δηλαδή, πήγε το εμβόλιο στον πολίτη και όχι ο πολίτης στο εμβόλιο. «Αυτό είναι ένα άλλο μοντέλο, που αποδεδειγμένα δούλεψε. Σε έναν πληθυσμό παρόμοιο με εμάς, παρόμοια σχέση με την Εκκλησία, παρόμοια σύγχρονη Πολιτική Ιστορία - που έχει σημασία, γιατί διαμορφώνει τον λαό». Ωστόσο, σύμφωνα με τον Δ. Σαρηγιάννη, υπήρξαν και θετικά, όπως τα logistics του εμβολιασμού λειτούργησαν σε μια χώρα που δεν φημίζεται για τα μαζικά εγχειρήματα. Εκεί, όμως, που απέτυχε ήταν να έρθει κοντά στον πολίτη για να εκφράσει τις αμφιβολίες του.
Καμπάνια χωρίς ποιοτική έρευνα
Αυτό που έλλειψε περισσότερο ήταν μια καμπάνια βάσει ποιοτικών μετρήσεων. Ο Γιάννης Δημάκης αναφέρει ότι αυτό που θα έπρεπε να γίνει είναι μια προσεκτική ανάλυση των ομάδων που είναι επιφυλακτικές και να προσδιοριστούν τρία κοινά. Οι 18-30, οι 30-60 και οι ηλικιωμένοι, που έχουν διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων. «Πώς θα βρεις τον τρόπο επικοινωνίας μέσα από ποιοτική έρευνα; Με δομημένα ερωτηματολόγια, μιλάς μαζί τους, ψάχνεις τις επιφυλάξεις, τις λέξεις που είναι πιο διεισδυτικές στις άμυνές τους και βλέπεις τον αντίλογο». Με την ανάλυση μπορείς να επικοινωνείς με συγκεκριμένα, στοχευμένα μηνύματα και καμπάνιες στα επιμέρους κοινά. «Το ίδιο μήνυμα που πάει σε έναν 65άρη δεν είναι κατά ανάγκη αποδεκτό από έναν 20άρη. Ούτε το ίδιο μέσο. Προφανώς αυτό δεν έγινε με την αποτελεσματικότητα που θα έπρεπε. Μιλάνε τα νούμερα».
Δύσκολο το μέλλον
Για το επόμενο διάστημα υπάρχουν ορισμένοι πολίτες που εντάσσονται στην εμβολιαστική διαδικασία λόγω των μέτρων που παίρνει η κυβέρνηση και της στέρησης ελευθεριών. Ωστόσο, τα μέτρα δημιουργούν και έναν ισχυρό πυρήνα. «Ας είμαστε ρεαλιστές. Όσο θα μειώνεται ο πυρήνας τόσο πιο συμπαγής θα γίνεται» υπογραμμίζει ο Γιάννης Δημάκης και παραθέτει συμπεράσματα από έρευνα στην οποία φαίνεται ότι σε πολλές χώρες όσο πιο υψηλή είναι η απόδοση του εκπαιδευτικού συστήματος τόσο πιο υψηλή είναι η ανταπόκριση του πληθυσμού στον εμβολιασμό. «Αυτό είναι πολύ βασικό στοιχείο. Μια καμπάνια δεν μπορεί εύκολα να το αντιμετωπίσει. Έχει να κάνει με πολύ πιο βαθιά χαρακτηριστικά τού συνόλου της ελληνικής κοινωνίας. Θα ήταν και λίγο άστοχο να περίμενε κανείς από μια καμπάνια να μπορεί να αλλάξει τέτοιου είδους χαρακτηριστικά». Ταυτόχρονα, προτείνει μια θετική και καλά τεκμηριωμένη επικοινωνία ενημερωτικού χαρακτήρα, η οποία μπορεί να έχει αποτελέσματα.
Από τη μεριά του, ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης φάνηκε συγκρατημένος ως προς την άνοδο των τελευταίων ημερών. «Εγώ μετράω μόνο τους ολοκληρωμένους εμβολιασμούς, οι οποίοι δεν ανεβαίνουν πολύ. Ο μέσος όρος είναι στους 8.000. Δεν είναι μεγάλος ο ρυθμός. Δεν ακούω το 60.000, γιατί αφορά κυρίως την αναμνηστική δόση. Είναι καλό η τρίτη δόση, αλλά δεν χτίζει ανοσία, διατηρεί». Ανέφερε ξανά την Πορτογαλία για τη συνέχεια, αφού δούλεψε, ενώ δήλωσε ότι ίσως πρέπει να λειτουργήσουμε και με όρους μάρκετινγκ. «Γιατί να το κάνει μια εταιρεία και όχι η κυβέρνηση; Υποτίθεται πως έχει την τεχνογνωσία, είναι εύκολο και είναι για το εμβόλιο» καταλήγει.
Θεμιστοκλέους στην ΑΥΓΗ: Να εντείνουμε την προσπάθεια
Ο γενικός γραμματέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, που μίλησε στην ΑΥΓΗ, αναφέρθηκε αρχικά στα στοιχεία του εμβολιασμού. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 17η θέση από τις 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 3,8% πίσω από τον μέσο όρο στους ολοκληρωμένους εμβολιασμούς. Στη χώρα μας έχει εμβολιαστεί πλήρως το 62,5% του πληθυσμού, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 66,3%. Τόνισε ότι χρειάζεται να εντείνουμε την προσπάθεια ώστε να εμβολιαστούν και άλλοι συμπολίτες μας, «αν και έχουμε πετύχει ικανοποιητικά ποσοστά εμβολιασμού μέχρι στιγμής». Όπως δήλωσε, έχουμε μια κατάσταση παρόμοια με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και βλέπουμε μια πολύ μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων λόγω της πολύ μεγάλης μεταδοτικότητας του ιού.
«Χαρακτηριστικά αναφέρω πως ακόμη και χώρες με καλύτερα ποσοστά εμβολιασμού από τη χώρα μας, όπως για παράδειγμα η Ισπανία ή η Ιταλία, καταγράφουν σε ημερήσια βάση αρκετές χιλιάδες κρούσματα» λέει.
Υπογράμμισε ότι αυτή τη στιγμή έχουμε σημαντική αύξηση στους εμβολιασμούς και η χώρα μας κατατάσσεται στην 4η θέση του επταήμερου κυλιόμενου μέσου όρου ημερήσιων εμβολιασμών, «άρα θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε και το αποτέλεσμα της δυναμικής αυτής».
Ως προς την αιτία που άλλες χώρες τα πηγαίνουν καλύτερα, ο Μ. Θεμιστοκλέους στέκεται στην καλύτερη οργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. «Στη χώρα μας πάσχει. Έχουμε δει και την τελευταία μεταρρύθμιση που έχει γίνει να μην έχει αποδώσει και μόνο ένα μικρό μέρος του πληθυσμού έχει επιτευχθεί να εγγραφεί σε οικογενειακό γιατρό».
Για το επόμενο διάστημα, ο γ.γ. Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σημείωσε ότι η επιχείρηση «Ελευθερία» μέσω των δομών της Πρωτοβάθμιας είναι ένας πολύ εξωστρεφής μηχανισμός και πραγματοποιεί πολλές δράσεις, «που ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαν πραγματοποιηθεί σε αυτή την έκταση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Σε καθημερινή βάση, πάνω από 300 κινητές ομάδες εμβολιάζουν πολίτες στα σπίτια τους, σε απομακρυσμένες περιοχές, σε πλατείες χωριών, στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, σε αθλητικά σωματεία, σε μεγάλους οργανισμούς».
Παράλληλα, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να πειστούν περισσότεροι πολίτες και το επόμενο διάστημα θα αναπτυχθούν επιπλέον δράσεις ενημερωτικού και επιχειρησιακού χαρακτήρα.
Τέλος, για την άνοδο που παρατηρείται στους εμβολιασμούς, ο Μάριος Θεμιστοκλέους αποδίδει αυτή την εξέλιξη σε δύο λόγους. «Στα μέτρα που εφαρμόστηκαν για επέκταση των διαγνωστικών εξετάσεων, όπως έχουν εφαρμοστεί και στις άλλες χώρες, καθώς και στο ότι όλο και περισσότεροι πολίτες συνειδητοποιούν ότι η πανδημία είναι ακόμη εδώ, θα είναι εδώ, και το εμβόλιο είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας».
Καταλήγοντας, έδωσε το έναυσμα για να εργαστούμε όλοι προς την κατεύθυνση να διατηρήσουμε αυτή τη συμμετοχή και να την αυξήσουμε.
Έτσι πέτυχε ο ευρωπαϊκός Νότος
Θετική διαφήμιση, οσκαρικοί ηθοποιοί, το ισπανικό πρωτοβάθμιο σύστημα Υγείας και πρόσωπα υψηλής αποδοχής είναι οι αρμοί των επιτυχημένων εμβολιαστικών καλύψεων του Νότου, πλην Λακεδαιμονίων φυσικά
Στην -πολύπαθη στο πρώτο κύμα- Ιταλία έχει εμβολιαστεί πλήρως πάνω από το 72%, η Γαλλία θα έχει φτάσει στη χειρότερη περίπτωση το 76,3% σύμφωνα με τα προγραμματισμένα ραντεβού, η Ισπανία ξεπερνάει το 80%, ενώ η Πορτογαλία αναμένεται να αγγίξει το εντυπωσιακό 90%!
Τα παραπάνω αποτελέσματα δεν επήλθαν από μόνα τους, είναι απόρροια συγκεκριμένων επιλογών και επικοινωνιακών τακτικών στις χώρες.
Καμπάνια ελπίδας στη Γαλλία
«Ναι, το εμβόλιο μπορεί να έχει επιθυμητές 'παρενέργειες'» ήταν το σύνθημα γαλλικής καμπάνιας υπέρ του εμβολιασμού από το περιφερειακό γραφείο Υγείας της περιοχής Προβηγκίας - Άλπεων - Κυανής Ακτής. «Με κάθε εμβολιασμό η ζωή αρχίζει ξανά» σημειώνεται σε σειρά εικόνων που δημοσιεύτηκαν.
Στις εικόνες προβάλλονται στιγμιότυπα από συναυλίες και διακοπές, αγκαλιές και φιλιά, σκηνές δηλαδή που θυμίζουν τη ζωή προ πανδημίας και αποτελούν το θετικό κίνητρο υπέρ του εμβολιασμού.
Οσκαρικοί ηθοποιοί στην ιταλική καμπάνια
Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός Έλεν Μίρεν συμμετείχε στην εκστρατεία εμβολιασμού στην Ιταλία. Το βίντεο, στο οποίο πρωταγωνιστεί επίσης ο κορυφαίος Ιταλός κωμικός Κέκο Τζαλόνε, έγινε viral σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Η 75χρονη Έλεν Μίρεν συγκέντρωσε τα θετικά σχόλια ευρέως στην Ιταλία για την προώθηση της εκστρατείας εμβολιασμού της χώρας αυτής.
Το πρόγραμμα εμβολιασμού στην Ιταλία ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς, αλλά στη συνέχεια, με κινήσεις όπως αυτές, επιταχύνθηκε και έφτασε να εμβολιάζονται 500.000 πολίτες την ημέρα.
Πρωτεργάτης η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ισπανία
Ο τρόπος που συνέβαλε η Πρωτοβάθμια Φροντίδα στον εμβολιασμό των Ισπανών πολιτών αποτέλεσε παράδειγμα για τον ΠΟΥ, ο οποίος έχει συνάψει συμφωνία με το υπουργείο Υγείας για την τεκμηρίωση των καλών πρακτικών στην Ισπανία. Το 88,8% των πολιτών άνω των 12 ετών έχει εμβολιαστεί πλήρως, το υγειονομικό προσωπικό, οι εργαζόμενοι σε οίκους ευγηρίας, αλλά και άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών αγγίζουν έως και το 100%, χωρίς οποιαδήποτε στιγμή να έχει εφαρμοστεί η υποχρεωτικότητα.
Στάδια, αρένες ταυρομαχιών, εκθεσιακοί χώροι, κινητές υποδομές και άλλοι μαζικοί χώροι λειτούργησαν ως εμβολιαστικά κέντρα, μαζί με τα κέντρα υγείας. Κινητήριος μοχλός για να λειτουργήσουν όλα τα παραπάνω ήταν η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, που ήταν ο πρωταγωνιστής στο να μεταδώσει το μήνυμα υπέρ του εμβολίου στους πολίτες.
Ένας ναύαρχος πίσω από το success story της Πορτογαλίας
Ο Ενρίκε Ντι Γκουβέια ε Μέλο, πρώην αντιναύαρχος, ο οποίος ηγείται της task force για τον εμβολιασμό της Πορτογαλίας, έχει επωμιστεί το βάρος όλου του προγράμματος. Μετά από ένα νωθρό πρώτο δίμηνο, ο Γκουβέια ε Μέλο τέθηκε επικεφαλής τον Ιανουάριο και έδωσε πνοή στο εμβολιαστικό πρόγραμμα.
Έχει δίπλα του μια ομάδα περίπου 30 στρατιωτικών, μαθηματικών και γιατρών για να συνεργαστούν με αξιωματούχους του υπουργείου Υγείας για τον συντονισμό ενός δικτύου περίπου 300 κέντρων εμβολιασμού, πολλά από τα οποία βασίζονται σε δημοτικά αθλητικά γήπεδα. Το σύστημα, το οποίο διαχειρίζονταν περίπου 5.000 γιατροί, νοσηλευτές και εθελοντές, χορήγησε μέχρι και 154.000 δόσεις την ημέρα.
Οι ειδικοί στον τομέα της Υγείας αποδίδουν την επιτυχία του εμβολιασμού της Πορτογαλίας στην εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ γιατρών, στρατιωτικών και τοπικών αξιωματούχων.
Δεν υπάρχουν σχόλια