Όθων Ηλιόπουλος στην «Α» / Ακατανόητο γιατί συνεχίζουν τα ίδια λάθη σε ιχνηλάτηση, μέτρα και ΕΣΥ
Με τις καταστροφικές επιλογές της κυβέρνησης στη διαχείριση της πανδημίας να αποτυπώνονται σε όλες τις εκφάνσεις της, είναι αναγκαίο όσο ποτέ ένα εναλλακτικό σχέδιο αντιμετώπισης. Ο αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής και κλινικός ογκολόγος στο Harvard Medical School και στο Massachusetts General Hospital Cancer Center Όθων Ηλιόπουλος εξηγεί στην ΑΥΓΗ τις ελλείψεις σε επίπεδο μέτρων, τα κενά στο ΕΣΥ -παρά τα σχεδόν δύο χρόνια πανδημίας- και τα λάθη στο εμβολιαστικό πρόγραμμα.
Ειδικά για το τελευταίο, τονίζει ότι πρέπει να απαντήσουμε άμεσα γιατί ένα μεγάλο μέρος των πολιτών είναι ανεμβολίαστο, ωστόσο δηλώνει ότι πρωτίστως θα άκουγε τους προβληματισμούς ενός πολίτη που δεν έχει εμβολιαστεί και μετά θα εξηγούσε. Ξεκαθαρίζει ότι βασικό όπλο κατά της πανδημίας είναι ο εμβολιασμός, ενώ δηλώνει ότι η Όμικρον ενδέχεται να αποτελέσει το τέλος της πανδημίας. Όσο για τη συμμετοχή του στο think tank, διευκρινίζει τον ρόλο του και τις πρωτοβουλίες που θα πάρει.
Η Ελλάδα έχει την αρνητική πρωτιά στους θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων στις χώρες του λεγόμενου «δυτικού κόσμου». Πώς καταφέραμε να περάσουμε χώρες που πέρασαν καταστροφικά τα προηγούμενα κύματα;
Θυμάμαι μια συνέντευξη του Σουηδού υπουργού Υγείας στο CNN τους πρώτους μήνες της πανδημίας, όταν ρωτήθηκε να σχολιάσει τους αυξημένους θανάτους που είχαν στη χώρα. Απάντησε: “Θα δούμε σε λίγα χρόνια ποιος θα έχει τους περισσότερους”. Σοκαριστική απάντηση, που βασιζόταν σε μια αλήθεια: η Σουηδία είχε επιστημονικό σχέδιο επιδημιολογικής προσέγγισης. Σωστό ή όχι, είναι ακόμα υπό συζήτηση. Εμείς δεν δράσαμε πάντα με βάση επιστημονικά δεδομένα. Τα καθολικά και οριζόντια μέτρα εγκλεισμού αντικαταστάθηκαν από την καλοκαιρινή διακήρυξη ότι είμαστε ασφαλείς και ένα κύμα τουριστών που δεν είχαν ελεγχθεί έφτασε στην Ελλάδα.
Μετά ακολούθησε το δεύτερο κύμα. Δεν εφαρμόσαμε καθολική ιχνηλάτηση, δεν πήραμε μέτρα που να επιτρέπουν αποστάσεις ασφαλείας σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και τώρα σε σχολεία, δεν έχουμε ακόμα εντοπίσει ποιοι είναι υπερμεταδότες. Είναι ακατανόητο γιατί συνεχίζουν αυτές οι ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί από τους επιστήμονες πολλές φορές.
Τι απαιτείται για το μέλλον;
Προτείνω σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση ένα συγκεκριμένο και εφικτό σχέδιο δράσης, έστω και τώρα.
1. Να σταματήσουμε το εξωφρενικό μέτρο τού να κλείνει ένα τμήμα σχολείου με 50%+1 κρούσματα. Να κλείνει το τμήμα (όχι το σχολείο) με το ΠΡΩΤΟ κρούσμα και να επιστρέφουν τα παιδιά που είναι αρνητικά με δωρεάν εξέταση PCR τρεις ημέρες αργότερα.
2. Να αραιώσουμε την πυκνότητα μαθητών στα σχολεία και τα πανεπιστήμια με μείωση μαθημάτων στα σχολεία, διαίρεση των τμημάτων σε κυλιόμενα ωράρια ή διαφορετικές μέρες.
3. Να επιστρέψουμε, όπου είναι δυνατόν, στην τηλεργασία.
4. Να εντοπίσουμε αντικειμενικά και με δεδομένα τις ομάδες υπερμετάδοσης με αντιπροσωπευτική ιχνηλάτηση.
5. Να αναλύσουμε τη γεωγραφική, την εργασιακή, την κοινωνικοοικονομική κατανομή των ασθενών που καθημερινά αναφέρονται ότι υπέκυψαν στον ιό και να χρησιμοποιήσουμε τις πληροφορίες για να πάρουμε μέτρα επιδημιολογικής παρέμβασης.
Το ΕΣΥ βρίσκεται ουσιαστικά στο έλεος του ιού, με δεκάδες διασωληνωμένους εκτός ΜΕΘ. Τι χρειάζεται για να αντεπεξέλθει και στην παρούσα φάση, αλλά και γενικότερα;
Χρειάζεται, και χρειαζόταν εδώ και καιρό, η δραματική αύξηση του αριθμού υγειονομικού προσωπικού, που δεν έγινε. Χρειάζεται αύξηση του αριθμού κλινών ΜΕΘ που οφθαλμοφανώς δεν φτάνουν. Χρειάζεται συνεπικούρηση του ΕΣΥ από τον ιδιωτικό τομέα που ακατανόητα δεν έχει ενεργοποιηθεί. Χρειάζονται όλα τα μέτρα αναστολής της διάδοσης που αναφέραμε στην προηγούμενη ερώτηση.
Ποια είναι η γνώμη σας για την πορεία των εμβολιασμών στην Ελλάδα;
Υπάρχει μια φοβερή καθυστέρηση που δεν οφείλεται στην έλλειψη εμβολίων, αλλά στην αντίσταση ενός πολύ σημαντικού μέρους των πολιτών να εμβολιαστούν. Ξέρουμε σήμερα ότι για να πετύχουμε περιορισμό της μετάδοσης χρειαζόμαστε ποσοστό 85% και πάνω του πληθυσμού εμβολιασμένο. Στην Ελλάδα είμαστε στο 65%, με γεωγραφικές περιοχές όπως η Δυτική Αττική στο 45%.
Γιατί αυτό; Είναι ζήτημα κοινωνικής αντίληψης ενός ολόκληρου διαμερίσματος; Είναι πρόβλημα πρόσβασης; Συνδέεται με την κοινωνικοοικονομική σύνθεση του πληθυσμού;
Τώρα πρέπει να απαντήσουμε με μια γρήγορη μελέτη γιατί αυτοί οι πολίτες έχουν χαμηλό εμβολιασμό. Έχουμε διαβάσει δεκάδες δημοσκοπήσεις για τα εκλογικά αποτελέσματα των κομμάτων, είναι καιρός πια να κάνει ο ΕΟΔΥ, ή όποιος άλλος μπορεί, μια σοβαρή δημοσκόπηση για τα αίτια της αντίστασης στον εμβολιασμό. Εδώ και τώρα.
Τι θα λέγατε σε έναν αρνητή του εμβολίου για να τον πείσετε;
Δεν θα του έλεγα. Θα τον άκουγα πολύ προσεκτικά στην αρχή, για να καταλάβω τι φοβάται ή σε τι αντιτίθεται. Είναι η αντίρρησή του επιστημονική ή πολιτική;
Απαντώντας με πολιτική προσέγγιση, θα του υπενθύμιζα ότι δεν με ενδιαφέρει αν ο ιός ξέφυγε από ένα κινεζικό εργαστήριο ή μεταδόθηκε από τα ζώα. Είναι εδώ και πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε. Ότι μόνο δυο - τρεις εταιρείες φαρμάκων, το Zoom και το Amazon έχουν κερδίσει από την πανδημία και ότι περίπου κάθε άλλη επιχείρηση, ακόμα και ο χρηματοπιστωτικός τομέας, έχουν τεράστια ζημιά, άρα δεν είναι σχέδιο του καπιταλισμού, διότι δεν τον ωφέλησε. Όσο για το "τσιπάκι" που θα μας βάλουν με το εμβόλιο, το έχουμε ήδη οι ίδιοι αγοράσει με πολλά λεφτά και λέγεται κινητό τηλέφωνο.
Επιστημονικά, θα του έλεγα ότι δεν υπάρχει εμβόλιο στο παρελθόν που να έχει ελεγχθεί σε μεγαλύτερο αριθμό ατόμων απ' ό,τι τα εμβόλια για Covid. Κατασκευάστηκε γρήγορα, επειδή η τεχνολογία έχει κάνει άλματα. Αν πάρω ένα κουταλάκι αίμα από ένα άτομο, μπορώ να του πω γράμμα - γράμμα ποια είναι η αλληλουχία του DNA του μέσα σε τρεις ώρες. Αυτό ούτε που θα το φανταζόμασταν πριν από δέκα χρόνια.
Τέλος, θα του θύμιζα ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το εμβόλιο αλλάζει το DNA του εμβολιαζόμενου, αλλά υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ο ιός ο ίδιος μπορεί να ενσωματωθεί στο DNA, έστω και σπάνια, και να το αλλάξει.
Όσο δεν γίνεται άρση της πατέντας, είναι πιθανό να δημιουργούνται νέες μεταλλάξεις που θα παρατείνουν την πανδημία;
Μεταλλάξεις, όπως σε όλα τα μικρόβια, στους ιούς και σε κάθε ζωντανό οργανισμό θα συνεχίζουν να δημιουργούνται όσο ζει ο ιός και όσο πιο πολύ μεταδίδεται. Κάθε χρόνο έχουμε μεταλλάξεις στον ιό της γρίπης, γι' αυτό έχουμε και ένα καινούργιο εμβόλιο. Αν η άρση της πατέντας βοηθήσει να παράγουμε γρηγορότερα εμβόλια και αν πιέσουμε καλύτερα τον κόσμο να εμβολιαστεί, τότε μπορεί τα δύο να συνδέονται. Με έκπληξη, πάντως, σας λέω ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παραγωγής εμβολίων από τις ίδιες τις εταιρείες που τα ελέγχουν είναι η έλλειψη πρώτων χημικών υλών για την παραγωγή τους. Η κατασκευή τους σε μαζική κλίμακα είναι μια πολύ πιο δύσκολη υπόθεση από ό,τι φανταζόμαστε.
Η παραλλαγή Όμικρον μπορεί να οδηγήσει στο τέλος της πανδημίας, εφόσον κυριαρχήσει λόγω μεταδοτικότητας, αλλά είναι πολύ λιγότερο θανατηφόρα;
Ναι, μπορεί. Μπορεί να αποδειχτεί σύμμαχος, άλλα ακόμα δεν το ξέρουμε. Όπως έχω πει από την αρχή της εμβολιαστικής περιόδου, ή θα κολλήσουμε ή θα εμβολιαστούμε. Άλλη πιθανότητα δεν υπάρχει.
Μπορούν οι θεραπείες να αποτελέσουν σημαντικό όπλο απέναντι στον ιό;
Μέχρι τώρα δεν έχουμε πραγματικά αποτελεσματικές θεραπείες. Η πίεση και ο τρόμος της πανδημίας οδήγησαν σε απρόσεκτες δημοσιεύσεις μελετών και σε λανθασμένες εντυπώσεις για τη δυνατότητα των φαρμάκων. Οι τίτλοι των ΜΜΕ διαφέρουν από το πραγματικό περιεχόμενο των δημοσιευμένων μελετών αν τις διαβάσουμε προσεκτικά.
Ούτε η χλωροκίνη ούτε το ρεμντισιβίρ, η κολχίνη, η κορτιζόνη ή τα μονοκλωνικά είναι αποτελεσματικά. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα επιδεινώνουν τον άρρωστο.
Το μόνο φάρμακο που, κατά τη γνώμη μου, έχει αποδειχθεί σχετικά χρήσιμο είναι το τεζολιζουμάμπ (Tezolizumab), και για ανεξήγητο λόγο είναι το λιγότερο γνωστό και διαφημισμένο. Είναι το μόνο που, νομίζω, πειστικά έχει δείξει να βελτιώνει την πορεία σοβαρής ασθένειας. Περιμένω να δω με προσοχή τα δεδομένα από το αντιιικά φάρμακα της Pfizer και της Merck.
Θα το ξανατονίσω, μέχρι σήμερα η μόνη αντιμετώπιση με τεράστια αποτελεσματικότητα είναι ο εμβολιασμός.
Ποια είναι η εντύπωσή σας από τη συμμετοχή σας στο think tank του Αλέξη Τσίπρα; Πώς θα λειτουργήσει και ποιος είναι ο στόχος;
Είχα την ευκαιρία στο παρελθόν να είμαι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΣΕΚ), είμαι ακόμα μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΕΛΙΔΕΚ, ενός θεσμού που άλλαξε την πορεία της πολιτικής έρευνας στην Ελλάδα και υπήρξα ο εμπνευστής και σχεδιαστής του Δικτύου Ιατρικής Ακρίβειας στη χώρα μας. Ο στόχος της δικής μου συμμετοχής στο think tank του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ είναι να επεξεργαστώ μαζί με τους συνεργάτες μου ένα ρεαλιστικό, λεπτομερές και ετοιμοπαράδοτο σχέδιο για το ΕΣΥ και το κοινωνικό κράτος Υγείας στη μετα-Covid εποχή. Αποδέχτηκα την πρό(σ)κληση με ενθουσιασμό και επίγνωση ότι είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Ελπίζω να δώσουμε στους πολίτες και στην πολιτική μια σοβαρή πρόταση για συζήτηση και να... αντιστρέψουμε την πρόκληση.
Δεν υπάρχουν σχόλια