Ετυμολογική ηγεμονία
12.02.2022
Είπαμε ν’ αριστεύσουµε, να ξαναγίνουµε οι πρώτοι σε όλη την Ευρώπη, όπως τότε με το Γιούρο, μάλλον το παρακάναμε όμως. Ορμήσαμε να κατακτήσουμε την πρωτιά στα πάντα και καταφέραμε να πετύχουμε αποτυγχάνοντας. Να αριστεύσουμε μεν, από την ανάποδη δε. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι τα κάναμε μούσκεμα ή θάλασσα (διαλέγει ο καθείς ποιο «καθ’ υπερβολήν σχήμα λόγου» του ταιριάζει, όπως θα ‘λεγε ο κ. Πέτρος Δούκας, γνωστός επικός ποιητής του τριχίλιαρου), επειδή περισσεύει το νερό γύρω μας: θάλασσες, πέλαγα, κόλποι. Πάλι καλά, τις μισές λίμνες τις αφήσαμε να ξεραθούν, στα δε ποτάμια μας επιφυλάσσουμε εκτροπές άνευ οικολογικής εντροπής.
Αλλοι πιστεύουν ότι για τις «αποτυχημένες αποτυχίες» δεν φταίει η γεωγραφία αλλά η γλωσσολογία, και δη η ετυμολογία. Οταν οι υπουργοί της Ν.Δ., άνθρωποι δεξιοί, με τους ακροδεξιούς να εξουδετερώνουν συμβολικά αλλά πολιτικά τους τυχόν κεντροδεξιούς, παίρνουν την εντολή να γίνουν άριστοι, λογικό είναι να περιπίπτουν σε κάποια σύγχυση. Οσοι εξ αυτών γνωρίζουν καλά τα αρχαία ελληνικά, τόσο που να τα διδάσκουν κιόλας, θυμούνται πιθανότατα ότι οι λέξεις «άριστος» και «αριστερός» είναι ταυτόσημες. Επειδή η αριστερή πλευρά του σώματός μας, χέρι και πόδι, θεωρούνταν κατώτερης ποιότητας (θυμηθείτε πόσο ξύλο έτρωγαν οι αριστερόχειρες για να «στρώσουν»), τη βάφτισαν «ευώνυμη» αφενός, «αριστερή» αφετέρου, άριστη δηλαδή. Χάριν ευφημισμού. Πρόκειται για τη γνωστή και από τον Αριστοτέλη «ετυμολογική ηγεμονία της Αριστεράς», αποτυπωμένη και στο δόγμα «Αιέν αριστερεύειν» που εισήγαγε κάποτε ο Αγγελος Ελεφάντης.
Ενας δεξιός πολιτικός λοιπόν που καλείται να γίνει άριστος, τρέμει μήπως πέσει θύμα της ετυμολογίας και γίνει αριστερός. Κι από τον τρόμο και την ταραχή, χάνει τον ύπνο και τον μπούσουλά του. Γίνεται αδέξιος. Και τα θαλασσώνει. Κατορθώνει με κόπο πολύ να έχουμε το πιο ακριβό ηλεκτρικό στην Ευρώπη κι ενώ περιμένει επαίνους για τα τιμητικά πρωτεία, ακούει αναθέματα. Το ίδιο και ο συνάδελφός του που ανέβασε τη χώρα σε ζηλευτή θέση –όγδοη παγκοσμίως, δεν είναι και λίγο– στην ακρίβεια της βενζίνης. Αντί να δοξαστεί, τ’ ακούει. Και δεν καταλαβαίνει γιατί. Ευτυχώς στον Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου τα πάμε καλά: η κατρακύλα συνεχίζεται. Στην Εξεταστική της Βουλής πάντως για τη «Λίστα Πέτσα» η πλειοψηφία απεφάνθη πως ούτε λίστα υπάρχει ούτε πέτσα. Θυμίζω ότι σε ορισμένα μέρη την πέτσα (του γάλατος) τη λένε τσίπα.
Δεν υπάρχουν σχόλια