Γρηγόρης Δημητριάδης: Ένστικτα
Τον Δεκέμβριο του 2017, περίπου είκοσι μήνες προτού ορκιστεί πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης το είχε ξεκόψει. Κανένας συγγενής μου δεν θα μετέχει στην κυβέρνησή μου, είχε πει. Και το τήρησε. Σχεδόν. Κανένας υπουργός δεν είχε μαζί του δεσμό αίματος. Είχε όμως ο οιονεί υπερυπουργός στην κορυφή του επιτελικού κράτους. Αυτός που στα προεδρικά συστήματα διακυβέρνησης, κατά μίμηση των οποίων στήθηκε το μητσοτακικό μοντέλο, λέγεται chief of staff.
O Ελληνας chief of staff –ο διορισμός του οποίου επιβεβαίωσε ότι μια πολιτική δυναστεία δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα ένστικτα της αρχαϊκής της συγκρότησης, ακόμη κι όταν κομίζει νεωτερικές ιδέες– δεν είχε μόνο συγγένεια με τον πρωθυπουργό. Είχε καταγωγική συνάφεια και με το άθλημα της εξουσίας. Θυμόταν τον εαυτό του να παίζει μπάλα στο «γραφείο του παππού» – στο Μέγαρο Μαξίμου. Θυμόταν τον παππού απομονωμένο, την ημέρα που αναγκαζόταν να εγκαταλείψει το γραφείο του, έχοντας χάσει τα ερείσματά του στη Βουλή.
Αυτό το βιωματικό φορτίο δεν σε κάνει πάντα πιο φειδωλό με την εξουσία. Οπως και η τυφλή εμπιστοσύνη, που εξασφαλίζει η συγγένεια, μπορεί να εγγυάται ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην κυβερνητική λειτουργία· μπορεί όμως να επιτρέπει και ακτιβισμούς εκτός πλάνου.
Συστημικά σφάλματα και προσωπικά ολισθήματα.
Η ίδια η αποπομπή του Γρηγόρη Δημητριάδη συνιστούσε μια έμπρακτη ομολογία ότι το «αίμα» θόλωσε τους κανόνες του μάνατζμεντ, που επιβάλλουν λογοδοσία του κατώτερου προς τον ανώτερο πάντα και για τα πάντα. Αυτή ήταν και από τον περασμένο Αύγουστο η υπόρρητη βάση της κυβερνητικής απολογίας: Ο τέως γραμματέας της κυβέρνησης –σύμφωνα με την επιεικέστερη εκδοχή– όφειλε να γνωρίζει (την παρακολούθηση Ανδρουλάκη) για να ενημερώσει τον πρωθυπουργό.
Παρότι το ζήτημα αφορούσε τον εγκέφαλο του συστήματος, δεν αντιμετωπίστηκε τόσο ως συστημικό σφάλμα όσο ως προσωπικό ολίσθημα. Η χλιαρή στάση της κοινής γνώμης απέναντι στο θέμα εξελήφθη ως εξουσιοδότηση για την απώθησή του. Τα γκάλοπ χρησιμοποιήθηκαν ως έρεισμα για την επιστράτευση του απορρήτου – με αποτέλεσμα να μη δοθεί καν απάντηση στο στοιχειώδες ερώτημα γιατί η ΕΥΠ (και όχι κάποιος αθέατος τρίτος) παρακολουθούσε τον επίδοξο αρχηγό του τρίτου κόμματος.
Η απώθηση αποδεικνύεται τώρα ατελέσφορη. Αποδείχθηκε ότι τα μυστικά μπορεί να είναι πιο επιζήμια από τη διαφάνεια – ιδίως όταν δεν έχουν όλοι τον ίδιο βαθμό εχεμύθειας.
Μόνο με τις επιδόσεις της στην (εμφανή) διακυβέρνηση, η κυβέρνηση είχε καταφέρει να χτίσει ένα πολιτικό κεφάλαιο, απαράμιλλο για τα πολιτικά δεδομένα της τελευταίας εικοσαετίας. Δεν χρειαζόταν αφανείς βραχίονες για να σταθεί. Η διάσωση αυτού του κεφαλαίου έφθασε τώρα να εξαρτάται όχι από το πόσο καλά έκανε τη δουλειά της, αλλά από το αν μπορεί πειστικά να αποκηρύξει και την πίσω αυλή.
Δεν υπάρχουν σχόλια