Ο κόσμος ονειρεύγεται φούρνοι με τα καρβέλια

Δημήτρης Νανούρης

Τέτοιες χρονιάρες μέρες του 1946 η εφημερίδα «Ναξιακόν μέλλον» δημοσιεύει κάλαντα γραμμένα από τον ποιητή Νίκο Σφυρόερα στο απεραθίτικο ιδίωμα. Πάνε σχεδόν ογδόντα χρόνια από τότε και μοιάζει σαν να μην έχει περάσει μια μέρα. Ας όψονται οι μετέπειτα κυβερνήσεις. Ιδίως της Μεταπολίτευσης και των Μνημονίων. Η παρούσα συμπεριλαμβάνεται ασφαλώς, αφού κατόρθωσε να συμπυκνώσει τις μελανότερες σελίδες τόσων δεκαετιών σε μια μόλις σκάρτη τετραετία. Εκείνους τους δίσεκτους καιρούς η Αιωνία Ελλάς έβγαινε καθημαγμένη απ’ την Κατοχή για να μπει αιμόφυρτη στον Εμφύλιο.

Ο κοσμάκης ξεγελούσε την πείνα του με αλάδωτα χόρτα που μάζευε με το τσουβάλι απ’ τα ευλογημένα βουνά μας και περίμενε στην ουρά για να προμηθευτεί με το δελτίο τα βασικά. Σήμερα ψωνίζει απ’ το άδειο καλάθι του Αδ-όνειδος και αδημονεί να εκδοθεί το μάρκετ πας του Κούλη. Οσο για τα χόρτα! Το κιλό του βουνού δεν τα βρίσκεις κάτω από πέντε ευρώ στη λαϊκή και το λάδι κοστίζει τα διπλάσια. Είχα αναδημοσιεύσει τα οξύτονα και οξυδερκή κάλαντα του Σφυρόερα μια μαύρη Πρωτοχρονιά των πρώτων Μνημονίων, το επαναλαμβάνω ωστόσο και φέτος, αφού διατηρούν την επικαιρότητά τους στο ακέραιο. Ιδού:

«Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά/ η φτώχεια δέρνει τον ντουνιά/ κι αρχή ντου χρόνου πάλι/ λες και θα ’ναι σαν και τσ’ άλλοι;/ Αης Βασίλης έρχεται απού την Καισαρεία/ έρχεται κι η επιτροπή με την κουρελαρία./ Βαστά δερτίο ’ια ψωμί/ και ’ια τσιγάρα στη γραμμή/ μπαίνει κι ευτός να πάρει/ και του σπά’ το καλαμάρι./ Και χύνει τα μελάνια ντου/ απάνω στα κιτάπια ντου/ και μουντζουρώνει η κόλλα/ και τα φασκελώνει όλα./ Κι αρχεύγω ’ώ* την γρίνα* μου/ δώ’ μου την καλιστρίνα* μου/ κι ο Αγιος μού λέει/ “όποιος τα ’βρει ας τα κλαίει”.

»Καλήν εσπέραν άρχοντες θαρρώ θαρρώ πως σάοντες*/ είναι τα υστερνά σας/ κι ολωνώ αλληλούιά σας./ Καλήν εσπέραν πρόεντροι/ και σ’ όλα πρωτοκάθεντροι/ νομαρχοκαθιζούμενοι/ και δαχτυλοδειχτούμενοι./ Αη Βασίλη θώριε* τα/ και στο μυαλό σου χώριε* τα./ Καλήν εσπέραν έμποροι/ που σας εβγάλαν άποροι/ κι απού την Εφορία/ όλοι επήρετε δερτία./ Αη Βασίλη θώριε τα/ και ’ια του χρόνου χρώστιε τα./ Καλήν εσπέραν κύριοι/ τσ’ Αξάς οι υποψήφιοι/ στου Μάρτη την τριανταμιά/ θ’ ακούσετε την κανονιά./ Αη Βασίλη γράψε τσοι/ κι έλα το Μάρτη κλάψε τσοι.

»Αρχιμηνιά και πάλι αρχή/ ν’ αρχέψουν πάλι οι φτωχοί/ να τρώσι σαν και πρώτα/ αλάδωτα τα χόρτα./ Και πάλι καλησπέρα σας/ που να χαρώ την τσέρα* σας/ τση Σύρας νταουσάδες*/ πρωτοκλέφτες και φαάδες./ Πού είν’ τα ρούχα που ’πετε/ κι επά* πως θε να πέψετε*/ και τ’ αυτοκίνητά σας/ που να σπάσουν τα ’λικά* σας./ Καλήν εσπέρα κι ολωνώ/ των υπουργώ τω σημερνώ/ που θα κάμου συνεντρία/ ν’ ανοιχτούν τα ορυχεία./ Ετσά ν’ ανοί’ουν κι ευτινώ/ οι πόρτες τωνε ολωνώ/ και σαν τσ’ ασμυριγλάδες*/ να ’υρεύγουσιν παράδες.

»Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά/ κι ήρχεψε στην Αξά χιονιά/ κι ίντα θε να ’ενούσι*/ τα χωριά που δυστυχούσι./ Ακόμα τ’ ανεμένουσι/ τα ρούχα να τα φέρουσι./ -Νικολό, ’ια πες αλεύρι/ ο νομάρχης σε ’υρεύγει./ Αης Βασίλης έρχεται/ κι ο κόσμος ονειρεύγεται/ φούρνοι με τα καρβέλια/ και τση Μπέαινας τ’ αμπέλια./ Την καλησπέρα φέραμε/ κι αν δεν τα καταφέραμε,/ χρόνια πολλά να ζούμε/ μη χειρότερα να δούμε/ και καλύτερα να πούμε».

*εγώ *γκρίνια *πρωτοχρονιάτικος μποναμάς *οσονούπω *βλέπε *χώρα *η φάτσα * προύχοντες *στείλετε *εδώ *υλικά: τα άντερα και τα εντόσθια του ζώου. Το σπάσιμό τους επιφέρει ακαριαίο θάνατο *σμυριδορύκτες *να γίνουνε

efsyn.gr