Η ιστορική ρεβάνς των αυταρχικών
Τριάντα χρόνια και κάτι από το τέλος της –όπως το είδε ο Φουκουγιάμα– και περίπου έναν χρόνο μετά την απότομη αφύπνιση όλων όσοι τη θεωρούσαν ξεπερασμένη, η Ιστορία μειδιά και σέρνει τη δυσοίωνη ύπαρξή της στον βαθύ 21o αιώνα. Οι Ευρωπαίοι δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα, όχι διότι δεν την αντιλαμβάνονται, αλλά επειδή δεν ήταν προετοιμασμένοι γι’ αυτήν. Και αποτελεί πραγματικό και όχι θεωρητικό ερώτημα αν οι Ευρωπαίοι, ανάμεσά τους και εμείς οι Ελληνες, προλαβαίνουμε να τοποθετηθούμε σωστά για τα χειρότερα.
Η Ουκρανία είναι μια πρόβα τού τι μπορεί να συμβεί στην ίδια την Ε.Ε. αν αγνοηθούν τα σημάδια που υφίστανται εδώ και χρόνια. Η Ελλάδα είναι μια μικρή δημοκρατία σε έναν κόσμο όπου το αντιπροσωπευτικό σύστημα βρίσκεται υπό πίεση. Και είναι ένα κράτος που εξαρχής κατασκευάστηκε με αυτόν τον τρόπο. Οι αυταρχικοί του πλανήτη διακατέχονται από έναν ρεβανσισμό ο οποίος έχει ελατήρια τα οποία είναι εθνικά.
Αυταπατάται αν νομίζει κάποιος ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει απέναντί του τη ρωσική κοινή γνώμη στην προσπάθεια να επανακτήσει για λογαριασμό της Ρωσίας το σύνολο των παραλίων της Ουκρανίας. Αυταπατάται όποιος θεωρεί ότι σε μια πιθανή κρίση με την Ελλάδα, η τουρκική κοινή γνώμη δεν θα σταθεί πίσω από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή τον πιθανό αντικαταστάτη του στην προεδρία.
Ειδικά στην Ελλάδα τεράστια ευθύνη έχουν αρχικά οι πολιτικοί και εν συνεχεία όλοι όσοι διαχειρίζονται δημόσιο λόγο, διότι αντιμετωπίζουν τις διεθνείς εξελίξεις, ακόμη και αυτές που αφορούν άμεσα τη χώρα, ως παρεμπίπτουσες, ενώ αναμασούν διαρκώς την ίδια –ενδεχομένως απαραίτητη αλλά τετριμμένη– θέση περί αποτρεπτικής ισχύος και «θωρακισμένης» θέσης στον κόσμο. Οι απόψεις αυτές μάλλον αντανακλούν ευσεβείς πόθους και όχι τεκμηριωμένες αναλύσεις. Φθηνοί δεκάρικοι για τα τηλεπαράθυρα, το φιλοθεάμον κοινό, τα εκατοντάδες δημόσια βήματα που προσφέρει πια η τεχνολογία. Ενταση εργασίας, αντί για ένταση σκέψης.
Ο ρεβανσισμός των αυταρχικών έχει πολλές μορφές. Ο τουρκικός είναι δεμένος με ένα ιστορικό τραύμα. Τα πρώτα εκατό χρόνια μετά την Επανάσταση του ’21 ήταν χρόνια κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη δεύτερη εκατονταετία από τη Συνθήκη της Λωζάννης η Τουρκία πέρασε στη χορεία των εθνών-κρατών, όχι εύκολα. Η τρίτη εκατονταετηρίδα, ο αιώνας της Τουρκίας, όπως τον περιγράφει ο Ερντογάν, είναι η επιστροφή στη «μεγάλη κατηγορία» των παγκόσμιων παικτών. Αυτή η Τουρκία ούτε από το ΝΑΤΟ θα βγει –και αν αυτό συμβεί οι σχέσεις με τη Δύση δεν θα διακοπούν– ούτε και θα διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη. Αντιθέτως, θα αποτελεί μια διαρκή πρόκληση.
Δεν υπάρχουν σχόλια