Και προεκλογικό gaslighting

Χριστίνα Πάντζου

Οσο πλησιάζουν οι εκλογές, τόσο βαθαίνει μια ξεχωριστή κατηγορία χειραγώγησης, το gaslighting. Ο όρος εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1940 στο θεατρικό έργο του Πάτρικ Χάμιλτον «Gaslight» και μετέπειτα στην ομώνυμη κινηματογραφική μεταφορά του («Ο εφιάλτης») από τον Τζορτζ Κιούκορ με πρωταγωνίστρια την Ινγκριντ Μπέργκμαν: ένας άντρας επιχειρεί να τρελάνει ύπουλα και μεθοδικά τη σύζυγό του για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά του.

Με τα χρόνια το gaslighting κατέληξε όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ακραία χειραγώγηση ώστε να οδηγηθεί κάποιος να αμφισβητήσει την ίδια την πραγματικότητα. Μια τοξική συμπεριφορά που έχει αναφορές και στην πολιτική σφαίρα και της οποίας η Ελλάδα της εποχής Μητσοτάκη θα μπορούσε να αποτελέσει επιτομή της περιγραφής που δίνεται στα ψυχολογικά εγχειρίδια: ο θύτης προσπαθεί να σπείρει αμφιβολίες στο θύμα του ώστε να μην είναι βέβαιο για την αντίληψη, τη λογική ή τη μνήμη του.

Μας βομβαρδίζουν μεθοδικά με όλα αυτά τα στρατηγήματα: πως η οικονομία πάει περίφημα κι ας αδειάζουν οι τσέπες μας· πως πέρσι έδωσαν «γενναίες επιδοτήσεις» καυσίμων (30 ευρώ για ένα τρίμηνο και άλλα 80 για άλλο ένα) ενώ η Ελλάδα έχει από την ακριβότερη βενζίνη στην Ε.Ε.· πως βοηθούν τα νοικοκυριά με τον καλπάζοντα πληθωρισμό, ενώ δίνουν λίγα ευρώ κάθε μήνα την ώρα που έχουμε από τους χαμηλότερους μισθούς και αντίστοιχη αγοραστική δύναμη στην Ε.Ε.· πως όταν έγινε το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη τηλεδιοίκηση υπήρχε, αν και τελικά δεν ήταν τηλεδιοίκηση· πως υποκλοπές πρώτα δεν έγιναν κι έπειτα πως έγιναν αλλά εν αγνοία τους, κι ας κατέληξε η Επιτροπή PEGA του Ευρωκοινοβολίου ότι έγιναν παραβιάσεις και κακή εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας· πως δεν ήξεραν το κακόβουλο λογισμικό Predator, όμως έδωσαν άδεια εξαγωγής του στο Σουδάν· και καταγγέλλουν την αντιπολίτευση για «αντιδημοκρατικό κατήφορο» αυτοί που υπονόμευσαν το κράτος δικαίου στη χώρα, όπως αποφάνθηκε η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών ου Ευρωκοινοβουλίου: «Η δημοκρατία, οι θεσμοί και η ελευθερία του Τύπου βρίσκονται υπό πίεση στην Ελλάδα». Μια πλύση εγκεφάλου που εντείνεται προεκλογικά με απώτερο στόχο να αμφιβάλλουν οι πολίτες ακόμη και για τις επιλογές τους.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα τους επιτρέψουμε να μας τρελάνουν με το «gaslighting» των επικοινωνιακών συμβούλων τους ή θα τους προσγειώσουμε στην πραγματικότητα. Οι κάλπες θα δείξουν.

efsyn.gr