Όταν το τέλος της εποχής του άφθονου χρήματος συμπίπτει με το – επιθετικό – τέλος του φθηνού χρήματος, η επόμενη πράξη στην Ευρώπη μπορεί και να είναι η επιστροφή στη λιτότητα. Και σ’ αυτή ακριβώς την καμπή φαίνεται να ξεκινά τη θητεία της η νέα κυβέρνηση Μητσοτάκη γνωρίζοντας ότι η δεύτερη τετραετία της θα είναι πολύ πιο δύσκολη από την πρώτη, τουλάχιστον σε όρους δημοσιονομικής και νομισματικής συγκυρίας.

Το πρώτο μήνυμα δημοσιονομικής σύσφιξης από την Ευρώπη, άλλωστε, είχε έρθει πριν ακόμη από τις εκλογές, με την Κομισιόν να ζητά τερματισμό των επιδοτήσεων και φρένο στην αύξηση των δημοσίων δαπανών στο 2,6% του ΑΕΠ. Το δεύτερο, και ακόμη πιο σκληρό, μήνυμα ήρθε χθες από το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (EFB), το οποίο κρίνει ανεπαρκές το εύρος της δημοσιονομικής προσαρμογής που ήδη έχει συμφωνηθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ζητά ακόμη μεγαλύτερο «σφίξιμο».

Το EFB, το οποίο αξιολογεί τη δημοσιονομική πολιτική στις χώρες της ευρωζώνης και συμβουλεύει την Κομισιόν, διαμήνυσε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να πάνε σε ακόμη πιο περιοριστική δημοσιονομική πολιτική το 2024 για να βοηθήσουν την ΕΚΤ   να μειώσει τον πληθωρισμό χωρίς υπερβολικές αυξήσεις των επιτοκίων.

Η Κομισιόν ζητά από τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης να μειώσουν το 2024 τη δημοσιονομική στήριξη των οικονομιών τους κατά 0,8% του ΑΕΠ, αλλά το EFB θεωρεί ότι ακόμη και με αυτή την προσαρμογή οι δημοσιονομικές συνθήκες θα παραμείνουν χαλαρές και ευνοϊκές για τον πληθωρσιμό. Ως εκ τούτου ζητά ακόμη μεγαλύτερη δημοσιονομική σύσφιξη.

Το μήνυμα του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ήρθε ταυτόχρονα με τις νέες προειδοποιήσεις της Κριστίν Λαγκάρντ ότι επίκεινται και νέες αυξήσεις επιτοκίων – ήτοι, με την επιβεβαίωση ότι η ΕΚΤ παραμένει στην  «οδό των γερακιών» για να χτυπήσει τον επίμονο πληθωρισμό.

Η στάση αυτή πυροδοτεί πλέον και ανοιχτή σύγκρουση ανάμεσα στους τραπεζίτες της Φραγκφούρτης και την ιταλική κυβέρνηση καθώς οι επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων απειλούν πια με ύφεση την ευρωπαϊκή οικονομία.

Η Λαγκάρντ, από το συνέδριο της ΕΚΤ στη Σίντρα της Πορτογαλίας, επανέλαβε χθες ότι «υπάρχει ακόμη αρκετό έδαφος να καλυφθεί» στις αυξήσεις των επιτοκίων καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις αποκλιμάκωσης του δομικού πληθωρισμού, ενώ την ίδια ώρα ο επικεφαλής οικονομολόγος της κεντρικής τράπεζας Φίλιπ Λέην προειδοποιούσε τις αγορές ότι δεν πρέπει να αναμένουν έναρξη νομισματικής χαλάρωσης πριν περάσει μία διετία.

Ενώπιον αυτής της προοπτικής η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξαπέλυσε ευθείες βολές κατά της ΕΚΤ χρεώνοντάς της «απλοϊκή προσέγγιση» στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού που υπονομεύει την ανάπτυξη.

Η Μελόνι, μιλώντας στην ιταλική Βουλή, είπε ότι ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός στην ευρωζώνη δεν είναι αποτέλεσμα οικονομικής υπερθέρμανσης αλλά συνέπεια της ενεργειακής κρίσης  που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία.  «Είναι σωστό να δίνουμε σκληρή μάχη κατά του πληθωρισμού, αλλά η απλοϊκή στρατηγική της ΕΚΤ να αυξάνει τα επιτόκια δεν φαίνεται να είναι το σωστό μονοπάτι», δήλωσε προσθέτοντας: «Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τον κίνδυνο η διαρκής άνοδος των επιτοκίων να επηρεάσει τις οικονομίες μας περισσότερο από τον πληθωρισμό».