ΕΣΥ / Τα δημιουργικά μαθηματικά, η εξίσωση του ΕΚΑΒ και ο άγνωστος Χ της Υγείας
Οι πρώτες ημέρες του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο υπουργείο Υγείας ξεκίνησαν με το… δεξί. Όχι όμως λόγω των ορθών αποφάσεων, αλλά εξαιτίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που φαίνεται ότι θα ασκήσει. Πολιτικές πλήρως εναρμονισμένες με το σχέδιο του Κυριάκου Μητσοτάκη και την κρυφή ατζέντα της Νέας Δημοκρατίας.
Δύο είναι τα βασικά θέματα που απασχολούν την επικαιρότητα στον χώρο της Υγείας τις τελευταίες ημέρες: η στελέχωση του ΕΣΥ και η κατάσταση στο ΕΚΑΒ. Όλα αυτά με φόντο την υγεία των πολιτών. Το ύψιστο αγαθό, για το οποίο συμβαίνουν όλα.
Οι αόρατες προσλήψεις και τα φανερά κενά
Βασικό
προεκλογικό πρόταγμα της Νέας Δημοκρατίας ήταν οι 10.000 προσλήψεις στο
ΕΣΥ. Μάλιστα, στη συνέχεια, αυτό εξειδικεύτηκε. Την Παρασκευή 23/6,
στην κεντρική προεκλογική συγκέντρωση της Ν.Δ. στο Σύνταγμα, ο Κυριάκος
Μητσοτάκης είπε ότι οι 1.000 θα αφορούν το ΕΚΑΒ. Την Τρίτη 27 Ιουνίου,
στην παράδοση παραλαβή του υπουργείου Υγείας, ο νέος υπουργός Μιχάλης
Χρυσοχοΐδης πρόσθεσε ότι αυτές οι 10.000 προσλήψεις θα αφορούν κυρίως
νοσηλευτές και νοσηλεύτριες. Παρακάμπτοντας το γεγονός ότι οι 10.000
προσλήψεις μόνιμου προσωπικού είναι σταγόνα στον ωκεανό (τα κενά σε
οργανικές θέσεις υπολογίζονται περίπου σε 40.000), η κυβέρνηση Μητσοτάκη
στέλνει μήνυμα ότι η κατάσταση στο ιατρικό προσωπικό είναι ελεγχόμενη.
Δυστυχώς όμως, η κατάσταση δεν προσεγγίζει καν συνθήκες κανονικότητας,
ενώ οι προσλήψεις που ευαγγελιζόταν η Νέα Δημοκρατία μόνο στον τίτλο
είναι τέτοιες. Ουσιαστικά πρόκειται για αντικαταστάσεις εργαζομένων που
θα αποχωρήσουν από το ΕΣΥ. Σύμφωνα με το τελευταίο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο
Δημοσιονομικής Στρατηγικής που κατέθεσε η Ν.Δ. στη Βουλή τον Ιούνιο του
2021 και το Μεσοπρόθεσμο που κατέθεσαν στις Βρυξέλλες πριν από δύο
μήνες, προβλέπονται μόλις 12.900 νέες καθαρές προσλήψεις. Επομένως, οι
περισσότερες προσλήψεις θα είναι αντικαταστάσεις, μία εφαρμογή του
μνημονιακού κανόνα «1 φεύγει - 1 έρχεται». Αυτό σίγουρα δεν συνιστά
«νέες προσλήψεις». Επίσης είναι δεδομένο ότι οι καθαρές προσλήψεις δεν
θα αφορούν αποκλειστικά τον χώρο της Υγείας, αλλά θα μοιραστούν σε όλους
τους τομείς. Άρα, στην καλύτερη περίπτωση, θα γίνουν κάποιες λίγες
καθαρές προσλήψεις και το δυναμικό του ΕΣΥ θα αυξηθεί ελάχιστα, σίγουρα
όχι όσο απαιτούν οι ανάγκες.
Αντιθέτως, οι αποχωρήσεις από το σύστημα Υγείας είναι εμφανείς σε αριθμούς και σε συνέπειες. Σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Δημόσιων Υπαλλήλων, την τετραετία 2019-2022 αποχώρησαν 11.980 μόνιμοι υγειονομικοί, λόγω συνταξιοδότησης ή παραίτησης. Ωστόσο, προεκλογικά η Νέα Δημοκρατία έλεγε ότι ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε στο ΕΣΥ. Πράγματι, σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Έρευνας και Εκπαίδευσης στην Πολιτική Υγείας (ΚΕΠΥ), κατά την περίοδο 2019-2022 το σύστημα Υγείας ενισχύθηκε, αλλά με μόλις 7.200 εργαζόμενους και το 95,5% αυτών ήταν επικουρικό προσωπικό με μονοετείς συμβάσεις εργασίας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2019 στα νοσοκομεία της χώρας εργάζονταν 102.130 άτομα, εκ των οποίων οι 80.991 (79,3%) στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, στα νοσοκομεία του ΕΣΥ εργάζονταν συνολικά 84.230 άτομα. Δηλαδή, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το προσωπικό στα νοσοκομεία του ΕΣΥ αυξήθηκε μόνο κατά 9,4%, με 7.223 νέες θέσεις εργασίας. Το 2022, επίσης, στο ΕΣΥ υπηρετούσαν 19.921 ιατροί, εκ των οποίων το 49% ήταν μόνιμοι, το 41% ειδικευόμενοι και εξειδικευόμενοι (με συμβάσεις ορισμένου χρόνου), το 9% επικουρικοί ιατροί (με μονετείς συμβάσεις) και το 1% το υπόλοιπο ιατρικό προσωπικό. Μέσα στην πανδημία, το ιατρικό προσωπικό αυξήθηκε κατά 5,7% με 1.029 νέες θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τη μελέτη, η αύξηση έγινε κυρίως λόγω των επικουρικών θέσεων των γιατρών και της αύξησης των ειδικευομένων γιατρών το 2022. Το μόνιμο προσωπικό των νοσοκομείων παρέμεινε στάσιμο με μόνο 321 νέες θέσεις, δηλαδή πενιχρή αύξηση 0,5%. Με δεδομένο ότι οι 10.000 προσλήψεις του προεκλογικού προγράμματος της Ν.Δ. είναι απλώς αντικαταστάσεις, των αποχωρήσεων και όλων των παραπάνω στοιχείων, είναι σαφές ότι αν συνεχίσουν οι απομακρύνσεις με τον ίδιο ρυθμό, τότε στην καλύτερη περίπτωση θα μιλάμε για επιπλέον 2.000 κενά, τα οποία θα προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα 11.980. Κανείς, βέβαια, δεν εγγυάται ότι με την κατάσταση στο ΕΣΥ να επιδεινώνεται, δεν θα αυξηθούν οι αποχωρήσεις.
Διακομιδές επισφάλειας και ανασφάλειας
Το τελευταίο διάστημα έχουν έρθει στην επιφάνεια τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ΕΚΑΒ, εξαιτίας των συνεχών θανάτων λόγω των ελλείψεων στα ασθενοφόρα. Η λύση που προώθησε η κυβέρνηση είναι τα μεικτά κλιμάκια μέχρι το τέλους του έτους, αντί των 1.000 μόνιμων προσλήψεων που αναφέραμε και παραπάνω. Μάλιστα, ο νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είπε πρόσφατα ότι θα δρομολογηθούν τελικά 800 μόνιμες προσλήψεις στο ΕΚΑΒ, αλλά σε βάθος χρόνου. Η συγκεκριμένη καθυστέρηση έχει έναν και μόνο σκοπό. Να κερδίσει χρόνο η κυβέρνηση, ώστε να προχωρήσουν οι συμφωνίες με ιδιώτες στον χώρο των διακομιδών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι η πρώτη οδηγία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στα νοσοκομεία ήταν να προχωρήσει αυτό το project, ενώ στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε τη στελέχωση του ΕΚΑΒ με στρατιωτικούς, πυροσβέστες και υπάλληλους ΟΤΑ.
Ζητούμενο η υγεία των πολιτών
Το πρώτιστο στην όλη υπόθεση είναι η ποιότητα υγείας που παρέχεται στους πολίτες. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί με λιγότερους γιατρούς, καθώς ο αριθμός του προσωπικού είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τις δυνατότητες του συστήματος Υγείας. Επίσης, τα ασθενοφόρα δεν είναι ένα απλό μεταφορικό μέσο, αλλά μια κινητή ομάδα Υγείας, η οποία οφείλει να παρέχει φροντίδα τόσο κατά την άφιξη στο σημείο που είναι ο ασθενής όσο και κατά τη διάρκεια της διακομιδής. Με ελάχιστο και ανεκπαίδευτο προσωπικό (όταν, φυσικά, βρίσκεται όχημα), δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι μπορεί να παρέχει τις συγκεκριμένες υπηρεσίες.
Η υγεία των πολιτών είναι ο άγνωστος Χ της περίπλοκης εξίσωσης της Υγείας. Ελπίζουμε να μην έχει αρνητικό πρόσημο, αν και οι πολιτικές Μητσοτάκη δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας.
Από τους «ξυπόλητους γιατρούς» του Μάο στους ιδιώτες του Μητσοτάκη
Του
Δημήτρη Βαρνάβα*
Το εγχείρημα των «Ξυπόλητων γιατρών» ξεκίνησε στην Κίνα την εποχή του Μάο Τσετούγκ. Κινέζοι αγρότες με στοιχειώδη εκπαίδευση υποβάλλονταν σε ταχύρρυθμη εκπαίδευση τριών μηνών και επέστρεφαν στα χωριά τους με τον τίτλο του γιατρού. Οι «Ξυπόλητοι γιατροί» εργάζονταν όχι περισσότερο από μία ώρα τη μέρα ως γιατροί, επειδή έπρεπε να συνεχίσουν και τις γεωργικές τους εργασίες.
Κι ενώ το εγχείρημα του Μάο είχε χαθεί στη λήθη του χρόνου, ήρθε η κυβέρνηση Μητσοτάκη να το υπενθυμίσει με την απόπειρα στελέχωσης του ΕΚΑΒ με πυροσβέστες και στρατιωτικούς, οι οποίοι θα υποβληθούν σε... ολιγόωρη εκπαίδευση!
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε τέσσερα χρόνια μπροστά της για να στελεχώσει το ΕΚΑΒ. Δεν το έπραξε. Τώρα, μετά τους αλλεπάλληλους θανάτους ανθρώπων σε καρότσες αγροτικών αυτοκινήτων, παραλίες, ακόμη και στο κέντρο αστικών περιοχών, αναγκάζεται να πάρει μέτρα πρόχειρα και επικίνδυνα, προκειμένου να αποσείσει την τεράστια ευθύνη της.
Και
θα ήμασταν τυχεροί εάν το πρόβλημα εντοπιζόταν μόνον στο ΕΚΑΒ. Διότι,
όταν το ασθενοφόρο φτάσει στο νοσοκομείο και διαπιστωθεί ότι υπάρχει
χειρουργός αλλά δεν υπάρχει αναισθησιολόγος (όπως συμβαίνει στη Λήμνο),
θα πρέπει να οργανωθεί αεροδιακομιδή, προκειμένου το περιστατικό να
μεταφερθεί στην Αθήνα.
Όμως και γι' αυτό έχει φροντίσει ο Μεγάλος Τιμονιέρης.
Υπόσχεται να γεμίσει τα νησιά του Αιγαίου με ιδιωτικά ελικόπτερα που θα κάνουν αεροδιακομιδές…
*Ο Δημήτρης Βαρνάβας είναι γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου
Ποιο ΕΣΥ χρειαζόμαστε;
Του
Κώστα Κατσιγιαννόπουλου*
Οι εκλογές τελείωσαν. Τα προβλήματα δεν κρύβονται.
Η κυβέρνηση εγκαινίασε την ανανέωση της θητείας της με ΠΝΠ για το ΕΚΑΒ σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Και αναρωτιέται κανείς εύλογα: Από ποιον ανέλαβε η κυβέρνηση και ποιος της άφησε τέτοια προβλήματα που χρειάστηκε άρον-άρον να νομοθετήσει με ΠΝΠ; Μα είναι η ίδια κυβέρνηση που παρέλαβε (και τα άλυτα) προβλήματα από τον εαυτό της. Ποιος την εμπόδισε να τα λύσει όλη την προηγούμενη τετραετία. Τώρα, όμως, υπόσχεται ότι θα αναδομήσει το ΕΣΥ.
Προφανώς το ΕΣΥ αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα (και δεν είναι καμία κυβέρνηση άμοιρη ευθυνών για αυτό). Όταν τα ασθενοφόρα δεν φτάνουν, τα ράντζα στην Αθήνα ξεχειλίζουν, στα νησιά γιατροί δεν υπάρχουν, οι λίστες αναμονής υπερβαίνουν κάθε λογικό όριο, κανείς δεν δικαιούται να λέει δεν άκουσα, δεν είδα, δεν ήξερα, τώρα τα έμαθα, βάζω στοίχημα ότι θα τα φτιάξω όλα. Τι ΕΣΥ, όμως, χρειαζόμαστε;
Προφανώς χρειάζεται το ΕΣΥ να είναι Εθνικό, δηλαδή να καλύπτει με ισότιμο τρόπο όλη τη χώρα, όλους τους κατοίκους, χωρίς κοινωνικές, οικονομικές, φυλετικές, γεωγραφικές διακρίσεις. Χρειάζεται να είναι ανοιχτό σε όλους. Αλλά και όλοι να έχουν πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες. Όταν, για παράδειγμα, στα νησιά δεν υπάρχουν γιατροί, αυτό το ΕΣΥ νοσεί. Και ειδικά όταν οι συνδικαλιστικές ενώσεις γιατρών, η ΟΕΝΓΕ, ο ΠΙΣ, συμφωνούν σε ένα πλάνο αντιμετώπισης της έλλειψης γιατρών στα νησιά, γιατί η κυβέρνηση δεν το εφαρμόζει; Ακόμη, είναι αθέμιτο σε ένα εθνικό σύστημα να παρέχονται διαφορετικές υπηρεσίες ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα (αν πληρώσεις, θα κάνεις απογευματινό χειρουργείο, αλλιώς θα περιμένεις σε τεράστια αναμονή).
Προφανώς χρειάζεται το ΕΣΥ να είναι Σύστημα, να έχει δικές του δομές, δικό του αποκλειστικό προσωπικό, δική του οργάνωση. Δεν μπορεί να βασίζεται σε δανεικές ιδιωτικές πλάτες. Δεν είναι νοητό να απασχολεί ιατρικό και υγειονομικό προσωπικό με ελαστικές μορφές εργασίας. Με γιατρούς που θα απασχολούνται πρωί στα νοσοκομεία, απόγευμα στα απογευματινά ιατρεία, βράδυ στην εφημερία, την άλλη μέρα στο ιδιωτικό τους ιατρείο και ενδιάμεσα στις ιδιωτικές κλινικές. Με επικουρικό υγειονομικό προσωπικό.
Προφανώς χρειάζεται το ΕΣΥ να είναι Υγείας. Να προάγει την Υγεία προνοσοκομειακά, στο νοσοκομείο και μετανοσοκομειακά. Να υπάρχουν πρωτοβάθμια φροντίδα και πρόληψη, άμεση προνοσοκομειακή παρέμβαση, καλή νοσηλεία, αξιόπιστη μετανοσοκομειακή παρακολούθηση, με ειδική μέριμνα για ειδικές κατηγορίες ασθενών, για την ψυχική υγεία, τις εξαρτήσεις, την κατ’ οίκον νοσηλεία.
Και βέβαια αυτό το ΕΣΥ θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ποιότητα και ανθρωποκεντρική αντίληψη. Με σεβασμό στον ασθενή, στον συνοδό, στον εργαζόμενο. Με επικαιροποιημένο υγειονομικό χάρτη Υγείας, αντίστοιχο των νέων αναγκών. Με αξιοπρεπείς μισθούς και συνθήκες εργασίας, με καλές συνθήκες νοσηλείας.
Και αναρωτιέται κανείς: Αυτό το ΕΣΥ πώς θα υλοποιηθεί χωρίς αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης (που είναι πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο), χωρίς αύξηση των αποδοχών των γιατρών (που είναι στην προτελευταία θέση στην Ευρώπη), χωρίς προσλήψεις πέραν των συνταξιοδοτήσεων (τα κενά είναι δεκάδες χιλιάδες και αυξάνονται), χωρίς οργανωμένο πλαίσιο κινήτρων για τα νησιά (γιατί υπάρχει κι αυτή η μεγάλη Ελλάδα).
Χωρίς όλα αυτά, τι ΕΣΥ σκοπεύει να χτίσει η κυβέρνηση; Πώς θα υπερβεί το ΕΚΑΒ της καρότσας και το ΕΣΥ της μιζέριας; Με γνώμονα το κέρδος και τη συμμετοχή των ιδιωτών, με το βλέμμα στους νόμους των αγορών και όχι στις ανάγκες των πολλών, με οδηγό τον νεοφιλελευθερισμό και όχι τον άνθρωπο, γρήγορα θα οδηγηθεί σε ένα σύστημα Υγείας που θα εξυπηρετεί τους έχοντες και όχι αυτούς που έχουν ανάγκη, που θα μεριμνά για αυτούς που φέρνουν κέρδη και όχι για τις ζωές των πολλών.
Τίποτα δεν έμαθαν από την πανδημία; (Ή το μόνο που έμαθαν είναι πώς να ενισχύουν κρατικοδίαιτα τον ιδιωτικό τομέα εις βάρος του ΕΣΥ;)
* Ο Κώστας Κατσιγιαννόπουλος είναι μέλος του Γενικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ)
Δεν υπάρχουν σχόλια