Η ήττα είθισται να είναι πολιτικά ορφανή και, επισήμως, αυτό ισχύει και τώρα στην Νέα Δημοκρατία. Για την ακρίβεια, η επίσημη κυβερνητική θέση είναι πως η ΝΔ δεν έχασε καν στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ότι τα πολιτικά συμπεράσματα είχαν ήδη εξαχθεί από τον πρώτο γύρο και πως οι απώλειες του δεύτερου γύρου ακουμπούν περισσότερο σε προσωπικά χαρακτηριστικά και σε επιλογές υποψηφίων που «δεν τράβηξαν», παρά σε πολιτικά.

Ανεπισήμως και στο παρασκήνιο ωστόσο η ήττα φαίνεται να αποκτά ήδη και ονοματεπώνυμα αλλά και εστίες εσωκομματικής κριτικής για κεντρικές επιλογές της εκλογικής στρατηγικής. Το πρώτο λάθος που χρεώνουν γαλάζιοι βουλευτές και στελέχη απ’ ευθείας στο πρωθυπουργικό επιτελείο, και δη με ειδικές αναφορές στην ομάδα Παπασταύρου – Μπρατάκου, είναι η σκληρή πολιτικοποίηση των εκλογών και η τοποθέτηση του πήχη στο απόλυτο: στην επικράτηση και στις 13 περιφέρειες και στους δύο μεγαλύτερους δήμους της χώρας.

Όπως λένε τα ίδια στελέχη, η ΝΔ στις εθνικές εκλογές πήρε 41% και όχι 51%, άρα ο στόχος δεν ήταν μόνον υπερφιλόδοξος αλλά και αλαζονικός, με συνέπεια να χαθούν οι πολιτικές εντυπώσεις. Επιπλέον, τονίζουν την κατά κράτος επικράτηση των γαλάζιων «ανταρτών» σε τέσσερις από τις έξι περιφέρειες που κρίθηκαν προχθές με μόνη εξαίρεση την νίκη Πτωχού στην Πελοπόννησο, όπου θεωρείται καθοριστική η προσωπική συμβολή Σαμαρά. Η επικράτηση αυτή δείχνει αδυναμίες ή αναποτελεσματικότητα στην κινητοποίηση από τον κομματικό μηχανισμό της ΝΔ, είτε σε τοπικό είτε και σε κεντρικό επίπεδο, κι εδώ υπάρχουν αιχμές και προς την πλευρά του γραμματέα του κόμματος και κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.

Διαβάστε: Αποτελέσματα εκλογών / Οι πρώτοι τριγμοί για την κυβέρνηση και η μισοάδεια κάλπη που μίλησε

Η σκληρή πολιτικοποίηση των εκλογών ήταν επίσης κεντρική επιλογή, σε κάποιες περιπτώσεις όμως που τελικά κόστισαν πολύ στην ΝΔ την έφθασαν στα άκρα υπουργοί όπως ο Αδωνις Γεωργιάδης και ο Λευτέρης Αυγενάκης. Ήταν οι υπουργοί που χρησιμοποίησαν ως όπλο πίεσης τα κονδύλια του ΕΣΠΑ και τις αποζημιώσεις στους πλημμυροπαθείς της Θεσσαλίας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κάλυψε και τους δύο χθες, τόσο ο Λευτέρης Αυγενάκης όμως όσο και ο Άδωνις Γεωργιάδης βρίσκονται από το βράδυ της Κυριακής στο στόχαστρο της εσωκομματικής κριτικής.

Το γεγονός επίσης ότι ο πρώτος από τους νεοεκλεγέντες περιφερειάρχες που επέλεξε να συναντήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο Δημήτρης Κουρέτας της Θεσσαλίας υπογραμμίζει και την προσπάθεια του Μαξίμου να αμβλύνει τις εντυπώσεις, ενώ παραπλεύρως κυκλοφόρησαν ήδη και σενάρια ανασχηματισμού (στον χρόνο «που θα κριθεί κατάλληλος») ο οποίος θα συμπεριλάβει ως κριτήριο και τις αλαζονικές συμπεριφορές.

Διαβάστε: Αυτοδιοικητικές εκλογές 2023 / Η πρώτη πολιτική ήττα για τη Νέα Δημοκρατία

Σε ό,τι αφορά τον δήμο της Αθήνας, έχει ενδιαφέρον ότι πολλοί, και από πολλές πλευρές, σπεύδουν να χρεώσουν την ήττα αποκλειστικά και προσωπικά στον απερχόμενο δήμαρχο Κώστα Μπακογιάννη. Στο επιτελείο του χρεώνεται ως κρίσιμο λάθος τακτικής η πρόσκληση του Χάρη Δούκα σε ντιμπέητ. Ο Άδωνις Γεωργιάδης, παρ’ ότι εξήρε τον «πολιτικό πολιτισμό» του Κώστα Μπακογιάννη, είπε ότι δεν έπρεπε να κάνει το ντιμπέητ: «Οι εκλογές», είπε, δεν είναι άσκηση φιλανθρωπίας ή ευγένειας. Ήταν πολύ ωραίο ντιμπέιτ, πολιτισμένο και ανθρώπινο, αλλά έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς να δουν τον Δούκα».

Κατόπιν εορτής και αποτελέσματος επίσης, σχεδόν άπαντες στην ΝΔ λένε ότι ο Κώστας Μπακογιάννης ήταν αδύνατο να μην πληρώσει πολιτικά τον τραγέλαφο του Μεγάλου Περιπάτου και της Πανεπιστημίου, κι εδώ του καταλογίζουν αμετροέπεια και αλαζονεία. Κάποιοι – λίγοι – αντιτείνουν ότι «όποιο κόστος ήταν να πληρωθεί για την Πανεπιστημίου, πληρώθηκε στον πρώτο γύρο των εκλογών» και αφήνουν αιχμές για χλιαρή στήριξή του από συγκεκριμένους κύκλους του Μαξίμου.

Εκείνο, πάντως που είναι σίγουρο είναι πως οι δημοσκοπήσεις που είχε το τελευταίο διάστημα στα χέρια του το Μαξίμου έδειχναν ότι η δυναμική Μπακογιάννη στην Αθήνα είχε «οροφή» η οποία σε καμία περίπτωση δεν έπιανε το 50%. Αρα, η περίπτωση της Αθήνας ήταν μάλλον «make or break» από τον πρώτο γύρο των εκλογών.