Το γήπεδο στην Ελλάδα των «νοικοκυραίων»
Σε μια χώρα τύπου ευρωπαϊκής Κολομβίας, το πανίσχυρο 41%, μετά τους τεμενάδες του στον Ερντογάν, τώρα κλαυθμυρίζει «ανίσχυρο» μπροστά στα συμφέροντα των ιδιοκτητών της χώρας. Οι πάντες γνωρίζουν τα πάντα στην υπόθεση, όπως στην υπόθεση Αιγαίο έτσι κι εδώ! Η εκμετάλλευση εξαθλιωμένων κομματιών της νεολαίας από τους ιδιοκτήτες ΠΑΕ, ΜΜΕ, κομμάτων κ.λπ. καλείται χουλιγκανισμός. Ποικίλλει. Είναι ασπρόμαυρος όπως στο Χαριλάου, πράσινος όπως στη Νέα Φιλαδέλφεια ή ερυθρόλευκος όπως στου Ρέντη.
Απ’ του Τζελέπη την ακτή κι ώς του Καραϊσκάκη άκουγες: «Περαία μου, Περαία μου με τον Σαρωνικό σου, που έχεις για καμάρι σου τον Ολυμπιακό σου!». Θυμούνται άραγε τον Μητσάκη, τον Κωνσταντινουπολίτη συνθέτη που το έχει γράψει, κι ο οποίος ήταν διαπρεπής ΑΕΚτζής;
Πέθανε ο Νεστορίδης ο Μέγας κι ήρθε στην επιφάνεια το άσμα του Περπινιάδη γι’ αυτόν, που δήλωνε εμφατικά ότι «σαν τον Νεστορίδη, κανένας δεν θα βγει, να λέει ότι η μπάλα εκεί θα καρφωθεί...».
Ο Νικαιώτης συνθέτης ήταν γνωστός ολυμπιακάκιας κι ο στίχος του αναφέρεται σε προαναγγελία του Νεστορίδη της ΑΕΚ για το πού «θα καρφωθεί η μπάλα» σε βάρος της δικής του ομάδας, δηλαδή του Ολυμπιακού, σε ένα ματς του 1960. Είχαν τότε την ευαισθησία να κάνουν τραγούδι το κατόρθωμα του αντιπάλου σε βάρος τους. Αλλα χρόνια, άλλα ήθη, άλλοι άνθρωποι! Νοικοκυραίοι...
Ηταν περίεργα αισιόδοξη η ανάσα της Ελλάδας του ’60. Φτώχεια, ορφάνια, μετανάστευση, Ψυχρός Πόλεμος, παρακράτος και οι παππούδες μας ακόμη στην εξορία. Κι από την άλλη: Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Σεφέρης, ελληνικός κινηματογράφος, αναβίωση ρεμπέτικου. Από το πουθενά οι Ελληνες ελπίσανε τότε στον Αντρέα, που του βρίσκανε μεγάλες ομοιότητες με τους Κένεντι... Η χαμένη άνοιξη ήταν μια άνοιξη με τα όλα της...
Επισημαίνω την αντιφατικότητα γιατί πάντα το χθες κρύβει τον πειρασμό του εξωραϊσμού και της νοσταλγίας. Η αισιοδοξία όμως της χαμένης άνοιξης αποτελεί ένα στοιχείο της ζώσας παράδοσής μας κι επηρέασε σημαντικά το ποιοι γίναμε και πώς ζήσαμε. Οπότε δεν μπορεί να αγνοηθεί ως στοιχείο του εαυτού που συνέχεται με το σήμερα και το αύριο. Οσο κι αν ακούγεται παράδοξο να μιλάς θετικά για κάτι που ξεκίνησε με το καραμανλικό παρακράτος κι έκλεισε με τη χούντα των γελοίων.
Φαίνεται ότι έχει μεγάλη σημασία πέραν των αντικειμενικών συνθηκών της ζωής τους, οι άνθρωποι να μπορούν να ελπίζουν για λογαριασμό τους ή έστω για λογαριασμό των απογόνων τους. Οπως ο βαθμός της υγρασίας επηρεάζει το πόσο κρυώνει κανείς (υποκειμενικώς), πέραν του τι υποδεικνύει το θερμόμετρο (αντικειμενικώς). Αν όμως η αίσθηση ευημερίας κι η σχετική ευεξία δεν αποτυπώνει μόνον τις αντικειμενικές συνθήκες, τότε υπό όρους προεξοφλεί κι ενσωματώνει το μέλλον.
Μία κοινωνία, μια οικογένεια, ένα πρόσωπο μπορεί να έχουν πλήρη συνείδηση ότι είναι χαμηλά, αλλά να αισθάνονται καλά από την προσδοκία ή από την αίσθηση ότι «ανεβαίνουν». Προφανώς προεξοφλείται η προσπάθεια που θα καταβληθεί και η αυτοπεποίθηση του καθενός ότι θα τα καταφέρει. Υπό ποιους όμως συλλογικούς όρους κάτι τέτοιο «διασφαλίζεται»; Αρκεί να διασφαλίζεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα έρθει η μελλοντική προκοπή. Αυτό και μόνο προικίζει πολλούς με αντοχή στις δυσχέρειες και με τόλμη καινοτομίας. Για άλλους από αυτούς η αισιοδοξία αποδεικνύεται βάσιμη και για άλλους όχι, αλλά τον ρόλο της ως στοιχείο της παρούσας ζωής η ελπίδα τον έπαιξε, ακόμη και για όσους αποδείχθηκε φρούδα.
Πρόκειται βεβαίως για τα πιο δυναμικά στρώματα του λαού, γιατί ακριβώς αυτά έχουν επαρκώς υψηλό ηθικό ώστε να ορθώσουν ανάστημα και να πουν ότι με τα χέρια τους θα αλλάξουν τη μοίρα τους.
Η εξέγερση μπορεί να είναι πιθανότερη εκεί που φούσκωσε της πίκρας το προζύμι, όπως λέει ο Σεφέρης, αλλά η πρόοδος, η προκοπή κι οι νέες ιδέες είναι πολύ πιθανότερο να προκύψουν σε όσους ξέφυγαν από τη λαχτάρα του βοηθήματος και του επιδόματος.
Νοικοκυραίοι λοιπόν δεν είναι αυτοί που ασπρίζουν τα ντουβάρια, αλλά την ψυχή τους. Κι η προκοπή, με το μάτι καρφωμένο στο μέλλον, είναι η πεμπτουσία της νοικοκυροσύνης των παλιών που είχαν όσα είχαν, αλλά διατηρούσαν την αισιοδοξία ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Θα πει κανείς κι ό,τι σκέφτηκαν οι παλιοί, ακόμη κι αν μεγαλούργησαν με αυτό, εμείς οφείλουμε να το συντηρήσουμε, όπως προτείνουν οι συντηρητικοί; Απέναντι στο παλιό ισχύει πάντα το γαλλικό «Κρατάμε τη φλόγα, πετάμε τη στάχτη!»
Ως ειρωνεία προς τις ειρωνείες που συγκέντρωσαν πρόσφατα οι «νοικοκυραίοι» του Κασσελάκη ήρθε η ζωή να θέσει το θέμα της ασφάλειας με όρους όχι απλώς προοδευτικούς, αλλά κυριολεκτικά ριζοσπαστικούς! Αυτή τη φορά δεν είναι φασίστες Κροατίας ούτε υπάρχει το επιχειρησιακό φιάσκο της Νέας Φιλαδέλφειας ώστε ν’ αρκούν εύκολα σχόλια.
Σε μια χώρα τύπου ευρωπαϊκής Κολομβίας, το πανίσχυρο 41%, μετά τους τεμενάδες του στον Ερντογάν, τώρα κλαυθμυρίζει «ανίσχυρο» μπροστά στα συμφέροντα των ιδιοκτητών της χώρας. Οι πάντες γνωρίζουν τα πάντα στην υπόθεση, όπως στην υπόθεση Αιγαίο έτσι κι εδώ! Η εκμετάλλευση εξαθλιωμένων κομματιών της νεολαίας από τους ιδιοκτήτες ΠΑΕ, ΜΜΕ, κομμάτων κ.λπ. καλείται χουλιγκανισμός. Ποικίλλει. Είναι ασπρόμαυρος όπως στο Χαριλάου, πράσινος όπως στη Νέα Φιλαδέλφεια ή ερυθρόλευκος όπως στου Ρέντη.
Υπάρχει άραγε πειστική πρόταση πλαισίου ασφαλείας (και ελπίδας για προκοπή) προς τους νοικοκυραίους, σήμερα; Ο κ. Μητσοτάκης εκπροσωπεί ένα σύστημα που συναποτελεί την οικονομική, πολιτική και μιντιακή ισχύ στα ίδια πρόσωπα που ελέγχουν και τη βιομηχανία λουμπενοποίησης της νεολαίας. Εχουν σ’ αυτό ως συμπαραστάτες νομικούς, δημοσιογράφους και κάθε λογής θεσμικούς παράγοντες που ωραιοποιούν την ημετέρα Κολομβία. Ο ίδιος υποδύεται τον παντοδύναμο, αλλά όπως αποδεικνύεται δεν είναι παρά ένας ασήμαντος βατσιμάνης του συστήματος, με βοηθό του τον «εξυγιαντή» κ. Φλωρίδη.
ΥΓ.: Εκτός από ΠΑΣ Γιάννενα, είμαι παιδιόθεν και Θρύλος.
* Πρ. βουλευτής, μέλος της Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., συντονιστής Στεγαστικής Πολιτικής
Δεν υπάρχουν σχόλια