ΕΕ / Συμφωνία για τον ευρωπαϊκό νόμο για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης
15.12.23
Σε συμφωνία για το νέο ευρωπαϊκό νόμο για την ελευθερία των ΜΜΕ (EMFA) κατέληξαν σήμερα Παρασκευή (15/12), μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωκοινοβουλίου.
Ο εν λόγω νόμος αποσκοπεί στην διασφάλιση της ελευθερίας, του πλουραλισμού και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης στην ΕΕ. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο μόλις οριστικοποιηθεί το κείμενο σε τεχνικό επίπεδο. Στη συνέχεια, θα εγκριθεί επίσημα και από τα δύο θεσμικά όργανα την άνοιξη του 2024.
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (EFJ) χαιρέτησε την προσωρινή συμφωνία - που όπως επισημαίνει - δεν επιτρέπει τις παρακολουθήσεις δημοσιογράφων με την πρόφαση της «εθνικής ασφάλειας».
Υπενθυμίζεται ότι δημοσιογραφική έρευνα αποκάλυψε ότι μια ομάδα χωρών επιχειρεί να περάσει μια σειρά από εξαιρέσεις στο νέο νόμο σε μια προσπάθεια να νομιμοποιήσουν τις παρακολουθήσεις , με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να είναι μεταξύ εκείνων που πρωτοστατούν να ανοίξει η «βεντάλια» των εξαιρέσεων πολύ πέρα από την «εθνική ασφάλεια».
«Άκουσα από πολλές πλευρές: δεν μπορεί να υπάρξει κοινός νόμος για τα μέσα ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επειδή δεν υπάρχει ενιαία αγορά μέσων ενημέρωσης. Έχουμε 27 ξεχωριστές αγορές. Αλλά η αλήθεια είναι ότι εάν τα ΜΜΕ αποτύχουν ως προστάτες της δημοκρατίας σε μία, δύο, τρεις χώρες, θα έχουμε φρικτά προβλήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο», δήλωσε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βέρα Γιούροβα στη συνέντευξη Τύπου μετά την πολιτική συμφωνία, σύμφωνα με το Euractiv.
Βάσει του ίδιου δημοσιεύματος ο νόμος για τα μέσα ενημέρωσης περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στην αποτροπή της παρακολούθησης δημοσιογράφων, συμπεριλαμβανομένων των ελεύθερων επαγγελματιών, μόνο και μόνο επειδή κάνουν τη δουλειά τους και την προστασία της ταυτότητας των πηγών τους, μεταξύ άλλων με την χρήση παράνομων λογισμικών. Οι μόνες εξαιρέσεις που διατηρούνται στη συμφωνία σχετίζονται με τις έρευνες των αρχών για έναν προκαθορισμένο κατάλογο σοβαρών εγκλημάτων όπως η τρομοκρατία και ο φόνος και η προηγούμενη έγκριση από δικαστή ή ανεξάρτητη αρχή. Οι δημοσιογράφοι που επηρεάζονται θα ενημερώνονται εκ των υστέρων και θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την παρακολούθηση στο δικαστήριο.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό συμβούλιο η προσωρινή συμφωνία:
- διευκρινίζει την ευθύνη των κρατών μελών να εγγυώνται την πολυφωνία, την ανεξαρτησία και την ορθή λειτουργία των παρόχων δημοσίων μέσων ενημέρωσης που λειτουργούν εντός των συνόρων τους.
- καθορίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να εγγυώνται την αποτελεσματική προστασία των δημοσιογράφων και των παρόχων μέσων ενημέρωσης κατά την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.
- απαγορεύει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν καταναγκαστικά μέτρα για τη λήψη πληροφοριών σχετικά με δημοσιογραφικές πηγές ή εμπιστευτικές επικοινωνίες εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις.
- διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των απαιτήσεων σχετικά με τη διαφάνεια, τόσο για τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας που προτείνεται να ισχύει για όλους τους παρόχους υπηρεσιών πολυμέσων όσο και για τη διαφάνεια της κρατικής διαφήμισης όπου υπάρχει δυνατότητα εθνικής μειώνονται σημαντικά οι εξαιρέσεις για μικρές οντότητες.
- παρέχει σαφέστερους κανόνες σχετικά με τη σχέση μεταξύ πολύ μεγάλων παρόχων διαδικτυακών πλατφορμών (VLOP) και παρόχων υπηρεσιών πολυμέσων που συμμορφώνονται με ρυθμιστικούς ή αυτορρυθμιστικούς καθεστώτα συντακτικού ελέγχου και δημοσιογραφικών προτύπων στα κράτη μέλη, με στόχο να διασφαλιστεί ότι το περιεχόμενο που παρέχεται από παρόχους υπηρεσιών πολυμέσων αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή.
- επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών πολυμέσων να ανταποκριθούν εντός 24 ωρών ή νωρίτερα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, εάν ένα VLOP αποφασίσει να καταργήσει το περιεχόμενό λόγω ασυμβατότητας με τους όρους και τις προϋποθέσεις του.
Δεν υπάρχουν σχόλια