Το Ταμείο Ανάκαμψης στα μισά του δρόμου
Η δυναμική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας χρωστά πολλά στο καινοτόμο
εργαλείο που συστάθηκε ως ευρωπαϊκή απάντηση στην πανδημία. Παραμένει
όμως ανοιχτό το ερώτημα της διάρκειας του αντικτύπου του πέρα από το
2026.
Στις 21 Φεβρουαρίου 2024, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις (A), εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν και επίτροπος Εμπορίου, και ο Πάολο Τζεντιλόνι, επίτροπος Οικονομίας, παραχώρησαν συνέντευξη Τύπου σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). [EC-Audiovisual Service/European Union]
Σε τι βαθμό έχουν δικαιωθεί οι προσδοκίες για τη συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης – και ειδικά του κεντρικού του εργαλείου, του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) – στην αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας; Την περασμένη εβδομάδα η Κομισιόν σημάδεψε το ημίχρονο στη ζωή του Ταμείου (η διάρκεια λειτουργίας του είναι από τον Φεβρουάριο του 2021 ως το τέλος του 2026) με κοινή συνέντευξη Τύπου
των αρμόδιων επιτρόπων, του εκτελεστικού αντιπροέδρου για θέματα Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόφσκις και του επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Πάολο Τζεντιλόνι.Ο Ντομπρόφσκις μίλησε για μία πρωτοβουλία που «γέννησε εμπιστοσύνη σε μία πολύ δύσκολη περίοδο», ενώ ανέφερε ότι «πετυχαίνει και τους στόχους» να καταστήσει την ευρωπαϊκή οικονομία πιο ανθεκτική, με την έμφαση στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (αν και μένει να φανεί ο αντίκτυπος σε βάθος χρόνου). «Είναι η πρώτη φορά που συνδυάζουμε επενδύσεις με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις», πρόσθεσε ο Λετονός επίτροπος – μία έμμεση αναφορά στη μονομερή έμφαση στις επώδυνες μεταρρυθμίσεις των προγραμμάτων διάσωσης που αμαύρωσαν την εικόνα της ΕΕ σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ειδικά του Νότου.
Παπαθανάσης: Επιβράβευση της Ελλάδας από ΕΕ για το Ταμείο Ανάκαμψης | Business Daily
, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ανέφερε πως η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενδιάμεση αξιολόγηση του RRF αποτελεί μια ακόμα επιβράβευση «και μάλιστα στο ανώτατο θεσμικό επίπεδο» της ορθότητας της κυβερνητικής πολιτικής. Βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων της Κομισιόν, όπως είπε ο υπουργός, η Ελλάδα είναι μία από οκτώ χώρες που για τις οποίες έχει ήδη εκταμιευθεί η τρίτη πληρωμή του RRF.Δεν έλειψαν ωστόσο τα βέλη της αντιπολίτευσης. Νωρίτερα, τη Δευτέρα 19 του μηνός, ο Παύλος Γερουλάνος του ΠΑΣΟΚ στηλίτευε την κυβέρνηση για απροθυμία ενημέρωσης σχετικά με τα δεδομένα και το σκεπτικό της τροποποίησης του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ).
Ο Γερουλάνος κατηγόρησε την κυβέρνηση για συσκότιση των λόγων για τους οποίους κάποια έργα έχουν απενταχθεί και άλλα έχουν τροποποιηθεί σχετικά με το εύρος ή το χρονοδιάγραμμά τους. «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη όχι μόνο δεν μπήκε καν στον κόπο να πάρει πραγματικές πρωτοβουλίες ενημέρωσης, αλλά έκανε ό,τι ήταν δυνατό για να εμποδίσει την έρευνα του κάθε ενδιαφερόμενου πολίτη, προκειμένου οι αρνητικές ειδήσεις να διαρρέουν με το σταγονόμετρο και να προωθείται μόνο το θετικό κυβερνητικό μήνυμα», ανέφερε.
![Ο Παύλος Γερουλάνος στη Βουλή τη Δευτέρα 19 Φεβρουαρίου. [Γιώργος Κονταρίνης/Eurokinissi]](https://insidestory.gr/sites/default/files/styles/image_ckeditor_small/public/2024-03/geroulanos6122050.jpg?itok=LFDkQwVO)
Στα μισά του δρόμου, επιχειρούμε στο κείμενο που ακολουθεί να δώσουμε μία σφαιρική εικόνα της επίδρασης που είχε ως τώρα το Ταμείο, στην οικονομία της Ελλάδας αλλά και της ΕΕ.
Πόση είναι η χρηματοδότηση της Ελλάδας από το Ταμείο Ανάκαμψης;
Η Ελλάδα είναι, με σημαντική διαφορά, η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοτικό όφελος από το RRF, συγκριτικά με το ΑΕΠ της. Στην αρχική του μορφή, το ελληνικό ΣΑΑ θα λάμβανε ως το 2026 17,77 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 12,73 δισ. ευρώ σε δάνεια – που ισοδυναμεί με το 16,7% του ΑΕΠ
προ πανδημίας (2019). Η χώρα με το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό, η Ρουμανία, βρισκόταν στο 12,2%.Το ποσό των επιχορηγήσεων μειώθηκε προσωρινά στα 17,42 δισ. ευρώ λόγω της καλύτερης του αναμενόμενου επίδοσης της ελληνικής οικονομίας την περίοδο 2020-2. Ωστόσο, στο πλαίσιο του αναθεωρημένου ΣΑΑ, που εγκρίθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, οι επιχορηγήσεις έχουν αυξηθεί στα 18,2 δισ. ευρώ (με την προσθήκη 795 εκατ. για το REPowerEU
) και τα δάνεια κατά 5 δισ. στα 17,74 δισ. ευρώ, με τη συνολική χρηματοδότηση να αγγίζει τα 36 δισ. ευρώ![Τα στοιχεία για την Ελλάδα στον χάρτη που εμφανίζει τη χρηματοδότηση που έχει διατεθεί σε κάθε εγκεκριμένο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑA) μέχρι σήμερα και τι αντιπροσωπεύει αυτό ως ποσοστό του ΑΕΠ κάθε κράτους μέλους. Για τα κράτη μέλη των οποίων τα ΣΑA δεν έχουν ακόμη εγκριθεί, το ποσό που εμφανίζεται είναι η μέγιστη κατανομή σε επιχορηγήσεις σύμφωνα με τον κανονισμό του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. [Recovery and Resilience Scoreboard]](https://insidestory.gr/sites/default/files/styles/image_ckeditor_small/public/2024-03/greecerrf.png?itok=B1E9x4M9)
Στις 28 Δεκεμβρίου, η Επιτροπή εκταμίευσε την τρίτη δόση του RRF προς την Ελλάδα Commission disburses payments to Germany, Greece, Italy, Portugal, Slovakia and Slovenia under the Recovery and Resilience Facility | European Commission –3,64 δισ. ευρώ (1,69 δισ. σε επιχορηγήσεις και 1,95 δισ. σε δάνεια)– κρίνοντας ότι εκπλήρωσε τα 39 ορόσημα και τους τέσσερις στόχους που συνδέονταν με αυτήν. Είχαν προηγηθεί
Συνολικά, η Ελλάδα έχει ήδη απορροφήσει 14,89 από τα 35,95 δισ. ευρώ
(41,4%, έναντι 34,6% που είναι ο μέσος όρος της ΕΕ). Εξ αυτών, τα 7,59 δισ. είναι επιχορηγήσεις και τα 7,29 δισ. είναι δάνεια.Πόσο έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας;
Η Κομισιόν εκτιμά ότι, ως το 2026, το ΑΕΠ της Ελλάδας θα είναι αυξημένο κατά 4,5% χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης. Το ποσοστό αυτό είναι υπερτριπλάσιο από τη μέση ενίσχυση της οικονομίας της ΕΕ κατά την ίδια περίοδο
και είναι το υψηλότερο μεταξύ των «27». Ακολουθούν η Κροατία (ενίσχυση οριακά πάνω από 4%) και η Ισπανία με τη Βουλγαρία (3,5%).Τη συμβολή του RRF στην αναπτυξιακή δυναμική αναδεικνύει και η προτελευταία έκθεση του ΙΟΒΕ για την ελληνική οικονομία. Όπως σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης
, στο γ’ τρίμηνο του 2023, «ευνοούμενες από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου κατόρθωσαν να διατηρήσουν την ανοδική τους πορεία, μεγεθυνόμενες ετησίως» κατά 4,9% (ο ετήσιος ρυθμός αύξησης κατά το προηγούμενο τρίμηνο ήταν 9,2%). Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, το ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν υψηλότερο κατά 2,1% το 2022 από ό,τι θα ήταν χωρίς το RRF.Για το 2024, η κυβέρνηση προβλέπει ότι περισσότερο από το 60% της αύξησης του ΑΕΠ
(που εκτιμά ότι θα φτάσει το 2,9%) θα προέλθει από επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ και το Next Generation EU
Το ΚΕΠΕ, σε πρόσφατη μελέτη του ΚΕΠΕ: Οι επενδύσεις μπορούν να «απογειώσουν» την ελληνική οικονομία | Η Ναυτεμπορική
(Δεκέμβριος του 2023), εκτιμά πως η συνεισφορά του ΣΑΑ θα φτάσει τα 13,7 δισ. ευρώ, αυξάνοντας το ΑΕΠ κατά 8,3% σε σύγκριση με το 2020, και δημιουργώντας περίπου 400.000 θέσεις εργασίας (αύξηση 10,5% σε σύγκριση με το 2020).Ποιοι έχουν λάβει τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση στην Ελλάδα;
Εξετάζοντας τη λίστα με τους 100 μεγαλύτερους ωφελούμενους
από το ελληνικό ΣΑΑ (ως τις 30/11/2023), βλέπουμε στις πρώτες θέσεις να βρίσκονται υπουργεία που συνδέονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, αλλά και τη συνολική ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας. Στις πρώτες πέντε θέσεις, συγκεκριμένα, βρίσκονται τα υπουργεία Υποδομών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Κλιματικής Κρίσης.| Οι πρώτοι 20 ωφελούμενοι της λίστας |
|---|
| 1 | Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών |
| 2 | Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης |
| 3 | Υπουργείο Υγείας |
| 4 | Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας |
| 5 | Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας |
| 6 | Υπουργείο Πολιτισμού |
| 7 | Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) Α.Ε. |
| 8 | Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού |
| 9 | ΔΕΗ Οπτικές Επικοινωνίες Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία |
| 10 | Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης |
| 11 | Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Α.Ε. |
| 12 | ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή Αντλησιοταμίευση Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία |
| 13 | Ελληνικό Κτηματολόγιο |
| 14 | OLYMPIC Εμπορικές και Τουριστικές Επιχειρήσεις Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία |
| 15 | Ελληνικός Χρυσός Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία Μεταλλείων και Βιομηχανίας Χρυσού |
| 16 | Υπουργείο Ανάπτυξης |
| 17 | Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων |
| 18 | ΦΟΙΒΗ Ενεργειακή Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία |
| 19 | ΑΙΟΛΙΚΗ ΒΕΡΜΙΟΥ Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία Παραγωγής Ενέργειας |
| 20 | Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων |
Η πρώτη ιδιωτική εταιρεία βρίσκεται στην ένατη θέση. Πρόκειται για τη ΔΕΗ FiberGrid, την εταιρεία του ομίλου που αναπτύσσει πανελλαδικό δίκτυο οπτικών ινών για υπερ-ταχύ ευρυζωνικό ίντερνετ. Μέσω του δανειακού σκέλους του RRF, η συγκεκριμένη εταιρεία έχει λάβει χρηματοδότηση 290,9 εκατ. ευρώ. Στη δωδέκατη θέση βρίσκεται η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, που έχει λάβει δάνειο ύψους 250 εκατ. ευρώ για τη «δημιουργία συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας καθοριστικών για την ανάπτυξη των ΑΠΕ».
Η Avis (επίσημη ονομασία Olympic Εμπορικές και Τουριστικές Επιχειρήσεις) έχει λάβει 201,6 εκατ. ευρώ (τα 200 εκατ. για νέο ηλεκτροκίνητο στόλο αυτοκινήτων). Η Ελληνικός Χρυσός, τα μεταλλεία της οποίας προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία στη Χαλκιδική, έχει λάβει 200 εκατ. ευρώ.
Στη λίστα συμπεριλαμβάνονται και άλλα γνωστά ονόματα, όπως η Autohellas (Hertz) του ομίλου Βασιλάκη, που έλαβε δάνειο 150 εκατομμύρια· η ΤΕΡΝΑ Fiber (οπτικές ίνες) με 129,6 εκατομμύρια· o OTE (93,75 εκατ.)· η εταιρεία συμμετοχών Attica (67,9 εκατ.)· η εταιρεία μπαταριών Sunlight (59,7 εκατ.)· ο όμιλος Σκλαβενίτη (37,9 εκατ.)· και η Motor Oil (25,7 εκατ.).
Σύμφωνα με πηγή της Κομισιόν, το 50% των δανείων στο πλαίσιο του RRF έχει δοθεί σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι, βάσει των κριτηρίων της Κομισιόν, 99,9% των ελληνικών επιχειρήσεων είναι μικρομεσαίες.
Τι προβλέπει η τροποποίηση του ελληνικού ΣΑΑ;
Στις 31 του περασμένου Αυγούστου η Ελλάδα υπέβαλε αίτηση τροποποίησης του αρχικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), που είχε υποβληθεί τον Απρίλιο του 2021. Στο επίκεντρο της αναθεώρησης, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών
, «βρίσκονται η νέα δέσμη επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του REPowerEU […], το αίτημα για επιπλέον δάνεια 5 δισ. ευρώ που θα προστεθούν στο υφιστάμενο δανειακό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς και η ανακατεύθυνση πόρων σε έργα αποκατάστασης στις πληγείσες από τις καταστροφές της κλιματικής κρίσης περιοχές της Θεσσαλίας, του Έβρου και της Ροδόπης».![Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης σε εκδήλωση από τη Νέα Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα με τίτλο «Ο Δρόμος προς την Ανάκαμψη», την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου 2024. [Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi]](https://insidestory.gr/sites/default/files/styles/image_ckeditor_small/public/2024-03/hatzidakis6108363.jpg?itok=6uxTltTn)
Στο νέο Σχέδιο, οι πόροι που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση φτάνουν το 38,1% (έναντι 37,5% στο αρχικό ΣΑΑ), ενώ οι πόροι για την ψηφιακή μετάβαση αποτελούν το 22,1% του συνόλου (έναντι 23,3% στο αρχικό). Υπενθυμίζεται ότι οι στόχοι της Κομισιόν για τα εθνικά ΣΑΑ ήταν να αφιερώνουν τουλάχιστον το 37% στην πράσινη και το 20% στην ψηφιακή μετάβαση.
Το νέο Σχέδιο περιλαμβάνει 103 επενδύσεις (έναντι 108 στο αρχικό) και 76 μεταρρυθμίσεις (έναντι 67 στο αρχικό). Τα ορόσημα και οι στόχοι πλέον φτάνουν τους 381, έναντι 331 στο αρχικό Σχέδιο. Σύμφωνα με την αρμόδια ειδική υπηρεσία συντονισμού του υπουργείου Οικονομικών, 86 ορόσημα και στόχοι έχουν ήδη εκπληρωθεί.
Το τροποποιημένο ΣΑΑ εγκρίθηκε από την Κομισιόν στις 21 Νοεμβρίου
και υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών (Ecofin) στις 8 Δεκεμβρίου. Οι τροποποιήσεις, σύμφωνα με την Κομισιόν, αφορούν 52 μέτρα, «που η Ελλάδα έχει ταυτοποιήσει ως μη πλήρως επιτεύξιμα», μεταξύ άλλων λόγω διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, σημαντικών αυξήσεων κόστους λόγω του πληθωρισμού, νομικές αντιπαραθέσεις σχετικές με διαγωνιστικές διαδικασίες κ.ά.Σχετικά με τα επιπλέον 5 δισ. ευρώ σε δάνεια, η Κομισιόν αναφέρει: «Το αίτημα δικαιολογείται δεδομένων των έκτακτων συνθηκών». Μνημονεύοντας τη «σημαντική αύξηση στα επιτόκια για όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης», η ανάλυση της Επιτροπής υπενθυμίζει τα συγκριτικά υψηλότερα κόστη χρηματοδότησης της Ελλάδας, «που μεταφράζονται σε υψηλά επιτόκια για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες». Τα χαμηλότερα κόστη χρηματοδότησης του δανειακού σκέλους του RRF «διευκολύνουν την καλύτερη πρόσβαση» σε δάνεια για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Αξιοσημείωτο είναι πάντως ότι, στο πλαίσιο της τροποποίησης του ΣΑΑ, μεταξύ των έργων που απεντάσσονται λόγω «απρόβλεπτων προβλημάτων» (βάσει της λίστας
που δημοσίευσε ο Παύλος Γερουλάνος) περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των υποδομών ασφαλείας των 10 μεγαλύτερων σιδηροδρομικών σηράγγων του ΟΣΕ, καθώς και η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS) στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Η συμβασιοποίηση του έργου των σηράγγων στο ΣΑΑ είχε ανακοινωθεί τον περασμένο Μάιο, λίγους μήνες μετά το δυστύχημα των Τεμπών. Στην ίδια κατηγορία έργων που απεντάχθηκαν περιλαμβάνεται σειρά αντιπλημμυρικών έργων και έργα υποδομών ευρυζωνικού ίντερνετ (υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών προς τα νησιά, μετάβαση σε ταχείες ευρυζωνικές συνδέσεις και ενίσχυση της ζήτησης για υπερ-ταχείες συνδέσεις).
Σύμφωνα με τον Ορέστη Καβαλάκη, διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, οι σήραγγες του ΟΣΕ και η εφαρμογή του ERTMS απεντάχθηκαν από το ΣΑΑ λόγω προθεσμιών («ήταν αδύνατον να ολοκληρωθούν εντός του χρονικού ορίζοντα του Ταμείου», λέει στο inside story). Οι πόροι για τις σήραγγες, όπως αναφέρει, 130 εκατ. ευρώ, μαζί με ακόμα 50 εκατ. που προστέθηκαν στο πλαίσιο της τροποποίησης, θα κατευθυνθούν στην αποκατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου της Θεσσαλίας από τις ζημιές που προκάλεσε η καταιγίδα Ντάνιελ. Το ποσό αυτό μάλιστα, λέει ο Καβαλάκης, ενδέχεται να αυξηθεί περισσότερο κατόπιν διαβούλευσης με το υπουργείο Υποδομών (αφαιρώντας αντίστοιχα από τα 420 εκατ. που προορίζονται για την αποκατάσταση οδικών αξόνων και γεφυρών που έπληξε ο Ντάνιελ).
Στην περίπτωση των αντιπλημμυρικών έργων, σύμφωνα με τον διοικητή της συντονιστικής υπηρεσίας, «θέματα που προέκυψαν στις απαλλοτριώσεις» είχαν ως αποτέλεσμα καθυστερήσεις που κι αυτές κατέστησαν ανέφικτη την ολοκλήρωση των έργων εντός προθεσμίας.
Κύκλοι του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών πάντως τονίζουν ότι «κανένα έργο δεν θα χαθεί» (κάτι το οποίο έχει δηλώσει πρόσφατα και ο Νίκος Παπαθανάσης). Στις επόμενες ημέρες, μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του inside story, θα ενταχθούν επισήμως στο ΕΣΠΑ τέσσερα αντιπλημμυρικά που απεντάχθηκαν από το τροποποιημένο ΣΑΑ. Πρόκειται για τη διευθέτηση ρεμάτων στο Ωραιόκαστρο, εγγειοβελτιωτικά έργα παραλίμνιων περιοχών Αμβρακίας-Αμφιλοχίας και Βάλτου στην Αιτωλοακαρνανία, συμπληρωματικά και νέα αντιπλημμυρικά έργα στο Λασίθι της Κρήτης και αντιπλημμυρικά έργα στο Δήμο Λουτρακίου).
Σχετικά με τα έργα ψηφιακών υποδομών, σύμφωνα με τη συντονιστική υπηρεσία για το RRF, τα υποθαλάσσια καλώδια θα πραγματοποιηθούν μέσω των προγραμμάτων Ultra Fast Broadband 1 (ΣΔΙΤ) και Ultra Fast Broadband 2 μέσω ΕΣΠΑ.
Πόσο έχει ενισχύσει το RRF την ευρωπαϊκή οικονομία;
Μέχρι σήμερα, στην τριετία 2021-3 το RRF έχει εκταμιεύσει 225 δισ. ευρώ στα κράτη-μέλη της ΕΕ (από 723,8 δισεκατομμύρια συνολικά, σχεδόν το 90% του συνόλου του ευρύτερου πακέτου του Next Generation EU). Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «περίπου η μισή από την αύξηση στις δημόσιες επενδύσεις στην ΕΕ μεταξύ 2019-25 εκτιμάται ότι θα προκύψει από επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ειδικά από το RRF».
Στην ενδιάμεση έκθεση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι ο ρυθμός των εκταμιεύσεων έπεσε μέσα στο 2023, καθώς τα κράτη-μέλη, στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία, τροποποίησαν τα αρχικά τους ΣΑΑ και πρόσθεσαν νέα κεφάλαια που συνδέονται με το REPowerEU. Ωστόσο, όπως αναφέρεται, στα τέλη του 2023 κατατέθηκαν 18 αιτήματα εκταμίευσης, με την Επιτροπή να εξετάζει επί του παρόντος 650 στόχους και ορόσημα που συνδέονται με αυτά τα αιτήματα. Αν κρίνει ότι έχουν όλα έχουν εκπληρωθεί επαρκώς, θα εκταμιευθούν άλλα 41 δισ. ευρώ ως τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με την έκθεση, το Next Generation EU «έστειλε ένα ισχυρό σήμα ευρωπαϊκής ενότητας που ενίσχυσε την οικονομική εμπιστοσύνη και σταθεροποίησε τις προσδοκίες των αγορών». Το ΑΕΠ της ΕΕ ανέκτησε τα προ πανδημίας επίπεδα ήδη από το γ’ τρίμηνο του 2021, ενώ η ανεργία μειώθηκε τον Μάιο του 2023 στο 6% (ιστορικό χαμηλό για την Ένωση) και έχει παραμείνει κοντά σε αυτά τα επίπεδα έκτοτε. Το 2022, η ευρωπαϊκή οικονομία αναπτύχθηκε ταχύτερα από αυτές των ΗΠΑ και της Κίνας.
Σύμφωνα με τα μοντέλα της Κομισιόν, το πραγματικό ΑΕΠ της ΕΕ το 2026 θα είναι αυξημένο κατά 1,4% έναντι του μεγέθους που θα είχε αν δεν είχε συσταθεί το Ταμείο Ανάκαμψης. Αντίστοιχα, η απασχόληση θα είναι κατά 0,8% υψηλότερη. Αυτό, σημειώνεται, «προβλέπεται να συνοδευτεί από υψηλότερους πραγματικούς μισθούς μεσοπρόθεσμα, αντανακλώντας τη δυνητική ενίσχυση της παραγωγικότητας από τις επενδύσεις που θα έχουν υλοποιήσει τα κράτη-μέλη».
Ωστόσο η Επιτροπή το 2020 προέβλεπε ότι η εφαρμογή του RRF θα διόγκωνε το ΑΕΠ της ΕΕ κατά 1,9% το 2022· ο πραγματικός αριθμός ήταν μόλις 0,4%. Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs
Δεν υπάρχουν σχόλια