Γαλλία: Μεταξύ χάους και ακροδεξιάς

Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τον Μακρόν προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στο πολιτικό σύστημα, οι οποίες δεν τον έχουν ευνοήσει. Ο κίνδυνος να συνθλιβεί το κέντρο και να ενισχυθούν σημαντικά τα άκρα στις 7 Ιουλίου είναι κάτι παραπάνω από ορατός.

Γιάννης Παλαιολόγος

Παρ. 21 Ιουνίου 2024

Το Κουτί της Πανδώρας στη γαλλική πολιτική σκηνή άνοιξε ο Εμανουέλ Μακρόν, με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών το βράδυ της βαριάς ήττας του στις ευρω-εκλογές της 9ης Ιουνίου. Στην εβδομάδα που ακολούθησε, ξέσπασε θύελλα στις τάξεις του πάλαι ποτέ κραταιού κεντροδεξιού κόμματος των Ρεπουμπλικανών σχετικά με το ενδεχόμενο προεκλογικής συνεργασίας με την Μαρίν Λεπέν· υπήρξαν ανακατατάξεις στην ακροδεξιά πολυκατοικία, με μία βαρυσήμαντη οικογενειακή επανένωση και κατηγορίες περί προδοσίας· και τη σύναψη μίας αριστερής συμμαχίας μεταξύ κομμάτων που αρκετά πρόσφατα έδειχνε να τους χωρίζει μία άβυσσος. Εν τω μεταξύ, οι προοπτικές του κόμματος του Εμανουέλ Μακρόν δείχνουν ζοφερές, βουλευτές του παίρνουν αποστάσεις από τον πρόεδρο και ο ίδιος χρειάστηκε να παρέμβει δημοσίως για να διαψεύσει ότι υπάρχει ενδεχόμενο παραίτησής του μετά την 7η Ιουλίου.

Παράλληλα –για να μην ξεχνιόμαστε– το ενδεχόμενο μίας ακροδεξιάς κυβέρνησης υπό τον 28χρονο Ζόρνταν Μπαρντελά ήδη πιέζει ανοδικά τα επιτόκια δανεισμού της Γαλλίας. Αναλυτές παρομοιάζουν την απόφαση του Μακρόν να προκηρύξει εκλογές με αυτήν του Ντέιβιντ Κάμερον να διεξαγάγει το δημοψήφισμα που οδήγησε στο Brexit και τις οικονομικές συνέπειες μίας πιθανής κυβέρνησης του Εθνικού Συναγερμού (RN) της Λεπέν με αυτές της βραχύβιας πρωθυπουργίας τη Λιζ Τρας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ή της πρώτης φάσης της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το 2015. Και στις Βρυξέλλες ετοιμάζονται για μία περίοδο παρατεταμένης εσωστρέφειας στη Γαλλία, με το Παρίσι να ακυρώνεται ως βασικός παίκτης στα ευρωπαϊκά πράγματα.

Ο πρόεδρος του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Rassemblement National Ζόρνταν Μπαρντελά συμμετέχει σε επίσκεψη στην εμπορική έκθεση Eurosatory για την άμυνα και την ασφάλεια χερσαίων και εναέριων χώρων, στο Παρίσι στις 19 Ιουνίου 2024. [JULIEN DE RO/AFP]

«Η προκήρυξη των εκλογών μοιάζει να βασίστηκε σε μια σειρά υποθέσεων που δείχνουν να αποδεικνύονται λανθασμένες», λέει στο inside story ο Μιτζ Ραχμάν, επικεφαλής Ευρώπης για την εταιρεία πολιτικής συμβουλευτικής Eurasia. «Η πρώτη ήταν ότι το εκλογικό σώμα θα συσπειρωνόταν κατά της ακροδεξιάς υπό τον φόβο του τι θα σήμαινε η άνοδός της στην εξουσία. Το δεύτερο ήταν ότι η αριστερά δεν θα ενωνόταν».

Το τρίτο, συνεχίζει, είναι η προσδοκία ότι η προεκλογική εκστρατεία θα εκθέσει το RN ως ανερμάτιστο και ανίκανο να κυβερνήσει. «Αυτό μπορεί να επαληθευτεί: το πρόγραμμα του RN, ερχόμενο σε επαφή με την πραγματικότητα, μπορεί να καταρρεύσει», λέει ο Ραχμάν.

Ας εξετάσουμε τις βασικές πτυχές του εξελισσόμενου δράματος, που ενδέχεται να αναδείξει την πρώτη ακροδεξιά κυβέρνηση στην ιστορία της Πέμπτης Δημοκρατίας – και να εγκαινιάσει την πιο τεταμένη «συγκατοίκηση» στα χρονικά, εν όψει των επόμενων προεδρικών εκλογών.

Η αποκαθήλωση του Γιούπιτερ

Καθώς δημοσιεύονται λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίον ελήφθη η απόφαση για τις εκλογές και τις αντιδράσεις ακόμα και στενών συνεργατών του προέδρου, κερδίζει έδαφος η θεωρία ότι ήταν μία τρελή ζαριά και όχι ένα στρατηγικό ρίσκο. Οι πιο πιστοί του συνοδοιπόροι εκφράζουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δήλωση του –επί επταετία– υπουργού Οικονομικών του Γάλλου προέδρου, Μπρινό Λεμέρ, που δήλωσε στην εφημερίδα Figaro ότι η χώρα «έχει πάρει την κάτω βόλτα». Μιλώντας στο ραδιόφωνο, ο Λεμέρ είπε ότι ο Μακρόν πήρε την απόφαση για τις εκλογές μόνος του και ότι ήταν μία επιλογή που «έχει δημιουργήσει, στη χώρα μας, στον γαλλικό λαό, παντού, αγωνία, σύγχυση και σε κάποιες περιπτώσεις οργή».

Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας Μπρουνό Λε Μαίρ ακούει τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν να απευθύνεται στα μέσα ενημέρωσης κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο εργοστάσιο της εταιρείας παραγωγής κόνεων και εκρηκτικών Eurenco στο Μπερζεράκ της νοτιοδυτικής Γαλλίας, στις 11 Απριλίου 2024. [Ludovic MARIN / POOL / AFP]

«Στην καλύτερη περίπτωση, θα έχουμε χάος· στη χειρότερη, το RN», δήλωσε σε συνέντευξή του στο Le Point ο παλαιός πολιτικός σύμβουλος και μέντορας του Μακρόν, Αλέν Μινκ. Ο Μινκ χαρακτήρισε την κίνηση του Μακρόν «ασυγχώρητη», παρομοιάζοντάς τον με κάποιον που παίζει ρωσική ρουλέτα με πέντε σφαίρες μέσα στο περίστροφο.

Σε αναλυτικό ρεπορτάζ στο UnHerd, η δημοσιογράφος Αν-Ελιζαμπέτ Μουτέ αποκαλύπτει ότι ο Γάλλος πρόεδρος είχε συμβουλευτεί μόλις τέσσερις στενούς και απολύτως αφοσιωμένους συνεργάτες του πριν ανακοινώσει τη διάλυση της Βουλής. «Κανείς τους δεν ήταν πιθανό να διαφωνήσει μαζί του», αναφέρει η Μουτέ.

Όταν ανακοίνωσε την απόφασή του λίγο πριν το διάγγελμα της Κυριακής σε κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης και της Βουλής, εισέπραξε έντονες αντιδράσεις, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ. Ο 35χρονος πρωθυπουργός, Γκαμπριέλ Ατάλ, που διορίστηκε μόλις πριν πέντε μήνες, ύψωσε τη φωνή του και αποκάλεσε τον Γάλλο πρόεδρο «ανεύθυνο». («Δεν πιάστηκαν στα χέρια, αλλά παραλίγο», είπε στη Μουτέ ένας αυτόπτης μάρτυρας). Σύμφωνα με τη Le Monde, όταν είχαν συνομιλήσει τηλεφωνικά λίγο νωρίτερα, ο Ατάλ είχε προσφερθεί να παραιτηθεί – ουσιαστικά να θυσιάσει τον εαυτό του για να αποτρέψει τις εκλογές. Η προσπάθειά του έπεσε στο κενό.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν (Δ) μιλάει με τον πρωθυπουργό της Γαλλίας Γκαμπριέλ Αττάλ κατά τη διάρκεια τελετής για την 84η επέτειο από το κάλεσμα αντίστασης του Γάλλου στρατηγού Σαρλ ντε Γκωλ στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στις 18 Ιουνίου 1940, έξω από το Παρίσι, στις 18 Ιουνίου 2024. [Ludovic MARIN / POOL / AFP]

Στο ίδιο εκτενές ρεπορτάζ αποκαλύπτεται ότι ο Μακρόν, παρά τις προειδοποιήσεις των δημοσκόπων για την προσωπική του αντι-δημοφιλία, πίστευε μέχρι τελευταίας στιγμής ότι το κόμμα του θα υπερέβαινε το 20% στις ευρωεκλογές (τελικά δεν έφτασε καν το 15%). Παρ’ ότι το αρχικό του σχέδιο ήταν να ηγηθεί ο ίδιος της προεκλογικής εκστρατείας, πείστηκε να κάνει στην άκρη, δίνοντας τον πρώτο λόγο στον Ατάλ.

Αναγκαστικοί γάμοι και επώδυνα διαζύγια

Η πιο σημαντική εξέλιξη της πρώτης εβδομάδας της προεκλογικής περιόδου ήταν η συμφωνία για το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (η αναφορά είναι στην ιστορική κυβέρνηση του 1936-8) μεταξύ Σοσιαλιστών, Κομουνιστών, Πρασίνων και της Ανυπότακτης Γαλλίας του Ζαν-Λυκ Μελενσόν, που ανακοινώθηκε την περασμένη Πέμπτη.

Το κοινό πρόγραμμα του Μετώπου (γνωστού πλέον με τα αρχικά NFP, εκ του Nouveau Front Populaire), που δημοσιεύθηκε την επόμενη μέρα, δεσμεύει τα κόμματα να συνεχίσουν την «ακλόνητη» στήριξη προς την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή και χαρακτηρίζει «τρομοκρατικές σφαγές» την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Υπαίθρια προεκλογική συγκέντρωση για τις βουλευτικές εκλογές με θέμα «Χτίζοντας το Λαϊκό Μέτωπο (NFP) με την κοινωνία των πολιτών», του εκλογικού συνασπισμού των αριστερών κομμάτων που ονομάστηκε Νέο Λαϊκό Μέτωπο, στο Μοντρέιλ στις 17 Ιουνίου 2024. [Ludovic MARIN / AFP]

Στην οικονομική πολιτική, ωστόσο, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί μετριοπαθές. Περιλαμβάνει την ακύρωση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης (βλ. παρακάτω) και της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας, την εθνικοποίηση εταιρειών κοινής ωφέλειας, αυξήσεις στον φόρο κληρονομιάς και θέσπιση νέων φόρων (μεταξύ των οποίων ενός νέου «φόρου εξόδου» για όσους επιλέξουν ως αποτέλεσμα αυτής της φορο-καταιγίδας να φύγουν από τη Γαλλία) και τη δυνατότητα δημοψηφίσματος για το μέλλον της πυρηνικής ενέργειας. Περιλαμβάνει επίσης την κατάργηση του νόμου του Μακρόν για το μεταναστευτικό, που εγκρίθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο με ψήφους και από το RN, με τη Λεπέν να χαρακτηρίζει τον νόμο «ιδεολογική νίκη» για το κόμμα της.

Η επικεφαλής του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Rassemblement National Μαρίν Λεπέν απευθύνεται σε υποστηρικτές του κόμματος μετά την ανακοίνωση του Γάλλου προέδρου ότι προκηρύσσει νέες γενικές εκλογές, στις 9 Ιουνίου 2024. [JULIEN DE ROSA / AFP]

Η μεγάλη πρόκληση για τον Γάλλο πρόεδρο, σύμφωνα με τον Ραχμάν του Eurasia, θα είναι να πείσει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, ειδικά τους αριστερόστροφους, να τον στηρίξουν, τώρα που έχουν μία «αξιόπιστη εναλλακτική επιλογή». Η εκτίμηση ότι η συμμαχία αυτή δεν θα ήταν εφικτή βασιζόταν στη ρήξη που είχε επέλθει, ειδικά με την Ανυπότακτη Γαλλία, μετά την άρνηση του κόμματος να χαρακτηρίσει «τρομοκρατική» την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ.

Ήδη πάντως έχουν καταγραφεί εντάσεις στις τάξεις του Μετώπου, μετά τις διαγραφές μετριοπαθών στελεχών της Ανυπότακτης Γαλλίας από τον Μελανσόν, τις οποίες ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών Ολιβιέ Φορ χαρακτήρισε «σκανδαλώδεις». Στους νέους Ανυπότακτους υποψηφίους περιλαμβάνονται ισλαμιστές ακτιβιστές και ένας ακροαριστερός με ιστορικό πολιτικής βίας. Ο Μελανσόν, που έλαβε το 22% των ψήφων στις προεδρικές εκλογές του 2022 και παραλίγο να περάσει στον β’ γύρο, απουσίασε από την κοινή εμφάνιση των ηγετών των κομμάτων του NPF στις 14 του μηνός.

 Η παρουσίαση του προγράμματος του νεοσύστατου εκλογικού συνασπισμού Νέο Λαϊκό Μέτωπο (Nouveau Front Populaire) μεταξύ αριστερών κομμάτων, στο Παρίσι, στις 14 Ιουνίου 2024. [Julien de Rosa/AFP]

Μία άλλη ενδιαφέρουσα αριστερή υποψηφιότητα για τη νέα Βουλή είναι αυτή του Σοσιαλιστή πρώην προέδρου, Φρανσουά Ολάντ.

Στο ακροδεξιό στρατόπεδο, η δυναμική του RN δείχνει ασταμάτητη. Η «μακρά πορεία μέσα από τους θεσμούς» της Μαρίν Λεπέν έχει αποφέρει καρπούς. Η εικόνα του κόμματος απέχει πολύ από αυτήν που είχε επί ημερών του πατέρα της. Ειδικά η πολιτική στήριξης του Ισραήλ και μη ανοχής στον αντισημιτισμό και η εγκατάλειψη του Frexit (της εξόδου της Γαλλίας από την ΕΕ) έχουν κατευνάσει τους φόβους περί εξτρεμισμού πολλών ψηφοφόρων. Τον περασμένο Δεκέμβριο, για πρώτη φορά, περισσότεροι πολίτες (45-41%) απάντησαν σε δημοσκόπηση ότι δεν θεωρούν το RN «κίνδυνο για τη δημοκρατία».

Το κόμμα της Λεπέν ενισχύθηκε περαιτέρω χάρη στη στήριξη από τη δημοφιλή ανιψιά της, Μαριόν Μαρεσάλ – μέχρι πρότινος αντιπρόεδρο και επικεφαλής της ευρω-λίστας του επίσης ακροδεξιού Reconquête του Ερίκ Ζεμούρ. Ο Ζεμούρ, οργίλος, διέγραψε τη Μαρεσάλ, μιλώντας για «παγκόσμιο ρεκόρ προδοσίας». Το κόμμα του, ωστόσο, δείχνει να οδεύει προς τη διάλυση.

Ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Reconquete της Γαλλίας Ερίκ Ζεμμούρ και η Μαριόν Μαρεσάλ, πριν τα σύννεφα στη σχέση τους που οδήγησαν στη διαγραφή της τελευταίας, μιλούν στη σκηνή κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στη νοτιοανατολική Γαλλία, στις 10 Σεπτεμβρίου 2023. [CLEMENT MAHOUDEAU / AFP]

Μιλώντας στην εφημερίδα Le Parisien την περασμένη Δευτέρα, ο Μπαρντελά έδωσε το στίγμα των φιλοδοξιών του: «Δεν θα είμαι ούτε ανίσχυρος, ούτε ένας βοηθός του προέδρου της Δημοκρατίας», είπε. «Για να κυβερνήσω, χρειάζομαι την απόλυτη πλειοψηφία».

Όπερα μπούφων

Εν τω μεταξύ, στις τάξεις των γκωλικών Les Republicains (LR) ακόμα προσπαθούν να συνέλθουν από τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας. 

Ο ηγέτης του δεξιού κόμματος της αντιπολίτευσης Les Republicains Ερίκ Σιότι ποζάρει πριν από μια συνέντευξη στο πλατό του γαλλικού τηλεοπτικού καναλιού TF1 στη Βουλώνη-Μπιλανκούρ, έξω από το Παρίσι, στις 11 Ιουνίου 2024. [STEPHANE DE SAKUTIN / POOL / AFP]

Η ανακοίνωση του προέδρου του κόμματος, Ερίκ Σιοτί, για συνεργασία με το RN προκάλεσε την άμεση, έντονη αντίδραση σύσσωμης της υπόλοιπης ηγετικής ομάδας και οδήγησε, μέσα τρεις μέρες, στην καθαίρεσή του. Μεσολάβησαν στιγμές απείρου κάλλους.

Ο Νικαιώτης Σιοτί (η Κυανή Ακτή είναι προνομιακή περιοχή για το RN αλλά και για τον Ζεμούρ) επεξεργαζόταν την ιδέα της σύμπραξης της Δεξιάς με την Άκρα Δεξιά εδώ και καιρό. Τη μέρα μετά τις ευρωεκλογές επικοινώνησε με τη Λεπέν και τον Μπαρντελά, αλλά και με τον δισεκατομμυριούχο Βενσάν Μπολορέ, ιδιοκτήτη πολλών σημαντικών γαλλικών ΜΜΕ και υποστηρικτή της ιδέας μίας «Ένωσης της Δεξιάς». Μία μέρα αργότερα, στις 11 Ιουνίου, ανακοίνωσε μέσω τηλεόρασης ότι είχε συμφωνήσει συνεργασία με το RN και κάλεσε τους βουλευτές των LR να συνεργαστούν με τη Λεπέν.

Οι εσωκομματικές αντιδράσεις ήταν άμεσες. Σύσσωμη η υπόλοιπη ηγεσία τον αποκήρυξε, ενώ μόλις δύο από τους 61 βουλευτές του κόμματος τον στήριξαν. Την Τετάρτη ο Σιοτί έδωσε έναν τόνο φαρσοκωμωδίας στην όλη υπόθεση, κλειδώνοντας τον εαυτό του στα γραφεία του κόμματος στην Place du Palais-Bourbon. Οι βαρόνοι του κόμματος βρήκαν δεύτερα κλειδιά και μπήκαν στα γραφεία. Σε συνοπτική συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής λίγο νωρίτερα, σε ένα καφέ στη συνοικία, αποφασίστηκε η αποπομπή του προέδρου από το κόμμα του οποίου μέχρι πρότινος ηγείτο. «Είμαστε σε ένα τρελοκομείο», δήλωσε υπάλληλος του κόμματος στη Le Monde.

Ο καθαιρεθείς πρόεδρος διέφυγε στη ζεστή αγκαλιά του CNews του Μπολορέ, από το στούντιο του οποίου κατακεραύνωσε το «πραξικόπημα» εναντίον του, ισχυρίστηκε πως είχε την υποστήριξη της κομματικής βάσης και απείλησε με νομικές ενέργειες κατά των LR. Η δικαστική φάση του εμφυλίου έχει ήδη ξεκινήσει. Επί του πολιτικού πεδίου, θα φανεί σε πόσες περιφέρειες θα υπάρξει σύμπραξη μεταξύ κεντροδεξιών της γραμμής Σιοτί με το RN και σε πόσες θα υπάρξει συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ αντι-Σιοτικών LR και των υποψηφίων του Μακρόν.

Εκλογικό σύστημα και δημοσκοπήσεις

Οι δύο πρώτες δημοσκοπήσεις που επιχείρησαν να προβλέψουν τις έδρες που θα λάβουν τα κόμματα είναι αυτή της Harris Interactive, σύμφωνα την οποίαν το RN θα λάβει 34% της ψήφου και 235-265 έδρες. Σύμφωνα με το Elabe, το κόμμα της Λεπέν και του Μπαρντελά θα φτάσει το 31% και 220-270 έδρες. Το Νέο Λαϊκό Μέτωπο βρίσκεται λίγο κάτω από το 30% στις δημοσκοπήσεις, ενώ ο συνασπισμός υπό το κεντρώο Renaissance του Μακρόν δεν φτάνει το 20%.

Δημοσκοπήσεις στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, εν τω μεταξύ, για τη Figaro και το BFM TV, εκτιμούσαν ότι μόλις 40 βουλευτές του κόμματος του Μακρόν θα περάσουν στον β’ γύρο της 7^ης Ιουλίου. Η εκλογή μπορεί να κριθεί από τον πρώτο γύρο, αν κάποιος υποψήφιος λάβει περισσότερο από το 50% των ψήφων· διαφορετικά, στον δεύτερο γύρο συμμετέχουν οι δύο υποψήφιοι που προηγούνται και όποιος άλλος λάβει άνω του 12,5% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Στις βουλευτικές εκλογές του 2022 υπήρχαν τρεις υποψήφιοι σε μόλις οκτώ από τις 577 περιφέρειες. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της Eurasia, αυτή τη φορά αναμένεται η προσέλευση του εκλογικού σώματος να είναι σημαντικά υψηλότερη (κοντά στο 70%, από 47,5% στον α’ γύρο προ διετίας), καθ’ ότι δεν έχουν προηγηθεί προεδρικές εκλογές. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προκύψουν πολύ περισσότερες κούρσες με τρεις υποψηφίους στον β’ γύρο.

Μιλώντας στους Financial Times, πάντως, ο Ματιέ Γκαλάρ της εταιρείας δημοσκοπήσεων Ipsos είπε ότι σε αυτή τη φάση οποιαδήποτε πρόγνωση για τον αριθμό εδρών στο νέο κοινοβούλιο «είναι απλά θέμα διαίσθησης».

Χρηματαγορές: Αίμα στο νερό

Στις 31 Μαΐου, πριν την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών, η Standard & Poor’s υποβάθμισε το αξιόχρεο της Γαλλικής Δημοκρατίας κατά μία βαθμίδα (από ΑΑ σε ΑΑ-). Ο οίκος αξιολόγησης επικαλέστηκε το μεγαλύτερο του αναμενόμενου δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας, που θα πιέσει ανοδικά το χρέος της (το οποίο το 2023 έκλεισε στο 110,6% του ΑΕΠ, το τρίτο υψηλότερο στην ΕΕ). Επιβεβαιώνοντας τη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την περασμένη Τετάρτη έθεσε τη Γαλλία υπό επιτήρηση στο πλαίσιο της Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος, ενισχύοντας την πίεση για περικοπές και δημιουργώντας συνθήκες σύγκρουσης με μία κυβέρνηση που θα επιχειρήσει να την αγνοήσει.

Στον απόηχο του σοκ της 9^ης Ιουνίου, υπό το φόβο μίας ακροδεξιάς κυβέρνησης και μίας αριστερής αντιπολίτευσης με εξίσου γενναιόδωρες παροχές, οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά, ξεπερνώντας αυτές των πορτογαλικών ομολόγων για πρώτη φορά μετά το 2005 και προσεγγίζοντας αυτές των ισπανικών. Στο αποκορύφωμα της ευρω-κρίσης, το κόστος δανεισμού της Γαλλίας ήταν 14 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από αυτό της Γαλλίας. Στο πρώτο δεκαήμερο μετά τις ευρωεκλογές, ο γενικός δείκτης (CAC) του Χρηματιστηρίου του Παρισιού έχασε το 5% της αξίας του, με τις μετοχές τραπεζών όπως η BNP Paribas και η Credit Agricole να βυθίζονται περισσότερο από 10%.

Image

Η Golden Goose (τα παπούτσια της φοράνε σταρ σαν την Τέιλορ Σουίφτ) καθυστέρησε την είσοδο της στο χρηματιστήριο του  Μιλάνου, επικαλούμενη την αστάθεια της αγοράς λόγω των ευρωεκλογών και των πρόωρων εκλογών στη Γαλλία.

Ερωτώμενος για την κατάσταση στις αγορές, ο Μακρόν απάντησε ότι πρόκειται «για μία πρόγευση του τι θα επακολουθούσε με την έλευση εντός μη ρεαλιστικών οικονομικών προγραμμάτων».

Σύμφωνα με την εταιρεία συμβουλευτικής Asterés, η εφαρμογή του οικονομικού προγράμματος του Εθνικού Συναγερμού θα μπορούσε να οδηγήσει αύξηση του ελλείμματος κατά 3,9 μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ (σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν, θα φτάσει ούτως ή άλλως το 5,3% φέτος).

Υπό πίεση από τους συμμάχους του Μακρόν, ήδη ο Μπαρντελά έδειξε να υποχωρεί, αρνούμενος (σε ραδιοφωνική συνέντευξη) να επιβεβαιώσει ότι η πρόταση του κόμματός του για μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 64 στα 60-62 έτη εξακολουθεί να ισχύει. Η αύξηση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης πέρυσι από τον Μακρόν προκάλεσε διαδηλώσεις διαρκείας εναντίον του. Το κόμμα της Λεπέν έχει υποσχεθεί επίσης να μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση στους λογαριασμούς του ρεύματος και στα καύσιμα, αλλά και τον ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής και οικιακά προϊόντα.

Σε σειρά αναρτήσεών του στο Twitter, ο Ολιβιέ Μπλανσάρ, πρώην  επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, ήταν έντονα επικριτικός: «Το οικονομικό ‘πρόγραμμα’ του RN είναι αποκλειστικά μία πλατφόρμα αντιπολίτευσης, ένας συγκερασμός δώρων σε όσους έχουν δίκαια ή παράλογα αιτήματα. Δεν είναι ένα πρόγραμμα». O Μπλανσάρ μιλά για «δημοσιονομικά ανεύθυνες» παροχές και απουσία πολιτικών για την ενίσχυση της ανάπτυξης, την αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας και τη μείωση της ανεργίας. Η εφαρμογή της δέσμης μέτρων που υπόσχεται η ηγεσία του RN, προβλέπει ο σπουδαίος Γάλλος οικονομολόγος, θα προκαλέσει «κρίση και σφοδρή ύφεση».

Μιλώντας στο inside story, πάντως, ο Νικολά Βερόν, senior fellow του Peterson Institute for International Economics, δεν θεωρεί ότι μία κυβέρνηση πλειοψηφίας του RN «είναι αναγκαστικά το χειρότερο σενάριο βραχυπρόθεσμα». «Θα έχουν κίνητρο να συμπεριφερθούν συνετά εν όψει των εκλογών του 2027 και νομίζω ότι θα αποφύγουν λάθη αρχαρίων», σημειώνει. Αντιθέτως, μία κυβέρνηση μειοψηφίας με έναν αριστερό πρωθυπουργό, όπως λέει, θα μπορούσε να επιφέρει παράλυση στην εφαρμογή οικονομικής πολιτικής και να αναστατώσει περισσότερο τις αγορές.

Υπάρχει μία εκδοχή όμως όπου η πλειοψηφία του RN θα οδηγήσει σε αναταραχή, προσθέτει ο έμπειρος οικονομολόγος: «Ενδέχεται το RN να επιχειρήσει να μοχλεύσει τον έλεγχο της κυβέρνησης για να υποχρεώσει τον Μακρόν να παραιτηθεί. Αν επιχειρήσει να το κάνει αυτό, τότε θα μιλάμε για μία θεσμική κρίση – και αυτό δεν θα αρέσει στις αγορές».

Γιάννης Παλαιολόγος

 Προσθήκη στους αγαπημένους

Ο Γιάννης Παλαιολόγος είναι δημοσιογράφος στο inside story και στην Καθημερινή. Ήταν ανταποκριτής (Καθημερινή, ΣΚΑΪ) στις Βρυξέλλες και συγγραφέας του The Thirteenth Labour of Hercules. Σχολιάζει και αρθρογραφεί σε διεθνή μέσα (BBC, Wall Street Journal, Washington Post).

 

 

insidestory.gr