Δημοσιογραφία διά χειρός ΚΥΠ
Τη χρυσή εποχή του εθνάρχη Καραμανλή, ένα μέρος της ύλης του εθνικόφρονος Τύπου γραφόταν απευθείας από τις μυστικές υπηρεσίες
Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η διαπλοκή ΜΜΕ και μυστικών υπηρεσιών; Περιορίζεται στη διοχέτευση και αναπαραγωγή «εμπιστευτικών» πληροφοριών, συχνά δίχως μνεία της πηγής τους, ή περιλαμβάνει και πιο προωθημένες μορφές σύμπραξης;
Μια πρώτη απάντηση στο ερώτημα, όσον αφορά τουλάχιστον τη χώρα μας στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, αντλούμε από το ντοκουμέντο που δημοσιεύουμε σήμερα εδώ. Πρόκειται για τον τυπικό μηνιαίο απολογισμό της Υπηρεσίας Ειδικών Μελετών (ΥΕΜ) της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) για τις «διαφωτιστικές» επιδόσεις της τον Ιανουάριο του 1958, έναν «κανονικό» δηλαδή μήνα εκείνου του καιρού, δίχως εντυπωσιακές πολιτικές ή άλλες εξελίξεις. Ο απολογισμός αυτός, που αποτυπώνει μια δραστηριότητα ρουτίνας της υπηρεσίας, εντοπίστηκε στο προσωπικό αρχείο του τότε υπουργού Προεδρίας (και μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας) Κωνσταντίνου Τσάτσου, στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη (φ. 56.5, έγγρ. 25).
Οπως προκύπτει από την ανάγνωση αυτού του ντοκουμέντου, όχι μόνο η χρήση πληροφοριών που διοχέτευε η ΚΥΠ αλλά ακόμη και η δημοσίευση αυτούσιων κειμένων που είχε συντάξει η υπηρεσία αποτελούσαν πάγια πρακτική του εθνικόφρονος Τύπου· κυρίως εκείνου της Δεξιάς, αλλά και ορισμένων εντύπων του Κέντρου. Τα κείμενα που είχε συντάξει η ΚΥΠ δημοσιεύονταν μάλιστα σαν δήθεν δημοσιογραφικά ρεπορτάζ ή σχόλια, σε ορισμένες δε περιπτώσεις ακόμη και ως πρωτοσέλιδα κύρια άρθρα των συντηρητικών εφημερίδων που τα φιλοξενούσαν!
Η ΥΕΜ και το έργο της
Ποιος ήταν όμως ο φορέας της ιδιότυπης αυτής δημοσιογραφίας; Η Υπηρεσία Ειδικών Μελετών της ΚΥΠ ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1950, με αντικείμενο την αντικομμουνιστική διαφώτιση και πρώτο επικεφαλής τον αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνο Μητρέλη, που υπογράφει και το έγγραφο που δημοσιεύουμε εδώ. Από διάφορες πηγές της εποχής προκύπτει πως ο τελευταίος ήταν ήδη μέλος του στενού συνωμοτικού πυρήνα της ΕΕΝΑ, της ομάδας δηλαδή των αξιωματικών που πραγματοποίησε μια δεκαετία αργότερα το πραξικόπημα του 1967 (Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, «Πώς φτάσαμε στην 21η Απριλίου», Αθήνα 2017, σσ. 29-32). Το 1965, ως επικεφαλής του Α2 του ΓΕΣ, θα πρωτοστατήσει στην υπονόμευση της κεντρώας κυβέρνησης Παπανδρέου, διοχετεύοντας στον δεξιό Τύπο κινδυνολογικές εκθέσεις για την υποτιθέμενη κατάρρευση της εθνικής ασφάλειας που επέφερε το δημοκρατικό άνοιγμα των ημερών· επί χούντας, θα διοριστεί δε γενικός γραμματέας της κρατικής ραδιοτηλεόρασης (ΕΙΡΤ).
Δείτε τη συνέχεια στην efsyn.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια