Ζάππειο: Ένα παράνομο πάρκινγκ για λίγους
Δημιουργήθηκε για να προάγει την άθληση και τον ελληνικό πολιτισμό και είναι ένας από τους τελευταίους δημόσιους χώρους της Αθήνας. Παρόλα αυτά το Ζάππειο έχει μετατραπεί σε υπαίθριο πάρκινγκ – για ορισμένους.
Είναι ένας από τους πιο ανοιχτούς και πιο πράσινους χώρους της Αθήνας· από τα ελάχιστα σημεία που θυμίζουν ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Είναι επίσης το πλέον προσβάσιμο σημείο της πόλης με τα μέσα συγκοινωνίας. Ανάμεσα στον Εθνικό Κήπο και τη λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, στους χώρους που περιβάλλουν το Ζάππειο Μέγαρο, οι Αθηναίοι καθημερινά περπατούν, τρέχουν, ποδηλατούν, κάνουν βόλτες με τα παιδιά και τα κατοικίδιά τους και ρεμβάζουν.
Όμως εδώ και πολύ καιρό, ο περιβάλλων χώρος του Ζαππείου έχει μετατραπεί σε χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, αφού μια προνομιούχα κατηγορία πολιτών φαίνεται ότι έχει αποκτήσει πρόσβαση στην μπάρα που βρίσκεται στην είσοδο του Ζαππείου και μπαίνει μέσα ανενόχλητη.
Την ώρα λοιπόν που η Αθήνα ευαγγελίζεται τη μείωση των αυτοκινήτων, με τις δημοτικές αρχές να προαναγγέλλουν τη δημιουργία χώρων πρασίνου, ένας μοναδικός δημόσιος χώρος-σύμβολο της Αθήνας μετατρέπεται σε υπαίθριο πάρκινγκ, θυμίζοντας για ακόμα μια φορά στους Αθηναίους ότι οι ελπίδες τους για μια αξιοπρεπή διαβίωση στην ελληνική πρωτεύουσα είναι όνειρα θερινής νυκτός.
Πέρα από την αισθητική υποβάθμιση του δημόσιου χώρου και τους πραγματικούς κινδύνους για την ελεύθερη κίνηση πεζών και αθλουμένων, ερωτήματα εγείρονται και για το αν υπάρχουν πολίτες δύο κατηγοριών.
Οι χρήσεις του Ζαππείου
Ο Ζάππας οραματίστηκε το Μέγαρο και τους περιβάλλοντες χώρους ως τόπο προαγωγής του ολυμπιακού πνεύματος. Προέβλεψε τη δημιουργία του Μεγάρου και μέσα από τη διαθήκη του το χρηματοδότησε. Τα θεμέλια του εντυπωσιακού κτιρίου στο κέντρο του κήπου μπήκαν το 1874 και οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1888. Η διαθήκη του Ζάππα φαίνεται ότι όριζε τις χρήσεις του χώρου, με συνέπεια ο νόμος Καν.Διάταγμα 10-7-1944/1944, άρθρο 47 | kodiko.gr να κινείται στο πνεύμα της διαθήκης.
Ο Ζάππας λοιπόν, ήθελε το μέγαρο να προάγει τον αθλητισμό και τον ελληνικό πολιτισμό. Γι' αυτό και δεν είναι μόνο εκθεσιακός χώρος, αλλά και μέρος συνεδριάσεων και πολιτικών γεγονότων άρρηκτα συνδεδεμένων με τη σύγχρονη πολιτική ιστορία.
Την ευθύνη για το Μέγαρο και τους γύρω χώρους έχει η εννιαμελής Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων Διοίκηση | Ζάππειον Μέγαρον, που συστάθηκε
Για να δημιουργηθεί ο χώρος όπως τον ξέρουμε σήμερα, απαλλοτριώθηκαν εκτάσεις με έξοδα του Κωνσταντίνου Ζάππα, ξαδέρφου του Ευάγγελου και εκτελεστή της διαθήκης του. Ο κήπος του Ζαππείου είναι προέκταση του Εθνικού Κήπου. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 63/2020 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο περιβάλλων χώρος του Ζαππείου αποτελεί ιδιοκτησία της Επιτροπής και απολαμβάνει την ίδια συνταγματική Γνωμοδοτική αρμοδιότητα ΝΣΚ | Νομικό Συμβούλιο του Κράτους προστασία με το Μέγαρο.
Ο Ζάππας μάλλον δεν φαντάστηκε ότι στους κήπους του Ζαππείου θα στάθμευαν διάφοροι προνομιούχοι, εργαζόμενοι ή κάτοικοι πέριξ της πλατείας Συντάγματος.
Ξέφραγο αμπέλι
Η εικόνα σήμερα είναι καθημερινά αυτή: δίπλα σε δρομείς που προετοιμάζονται για τον μαραθώνιο, γονείς που έχουν βγάλει βόλτα τα παιδιά τους και ηλικιωμένους ανθρώπους που προσπαθούν να βρουν μια ανάσα στο κέντρο της πόλης, κυκλοφορούν αυτοκίνητα σαν να βρίσκονται σε κανονικό δρόμο, μαύρα βαν πηγαινοέρχονται και σταθμεύουν περιμένοντας επίτιμους καλεσμένους και οδηγοί με μηχανάκια διανομής φαγητού κόβουν δρόμο για να αποφύγουν τα φανάρια των κεντρικών αρτηριών. Πρόσφατα είδαμε ακόμα και αυτοκίνητο με πινακίδες διπλωματικού σώματος να σταθμεύει προκλητικά μπροστά από το Μέγαρο.
Κανείς δεν φαίνεται να ελέγχει το Ζάππειο, ενώ μοιάζει αδιανόητο το γεγονός ότι υπάρχουν τόσοι οδηγοί που διαθέτουν το κοντρόλ της εισόδου.
Τα οχήματα εισέρχονται από δύο εισόδους: από τη λεωφόρο Βασιλίσσης Αμαλίας και από την Ηρώδου Αττικού. Η σήμανση στην τελευταία φροντίζει να υπενθυμίσει ότι εντός των κήπων «απαγορεύονται τα σκυλιά», αλλά όπως μας ενημερώνει «τα οχήματα εισέρχονται και εξέρχονται με ευθύνη του οδηγού τους».
Δυσφορία και δυσφήμιση
Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί έντονα τους κατοίκους της Αθήνας και έχει προκαλέσει εύλογες αντιδράσεις. Για μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων το Ζάππειο είναι μέρος της καθημερινότητάς τους. Οι ίδιοι αναφέρουν με βεβαιότητα ότι τα τελευταία χρόνια η κίνηση και στάθμευση των οχημάτων στο Ζάππειο έχει πολλαπλασιαστεί, δημιουργώντας τους συναισθήματα αγανάκτησης.
Η Κωνσταντίνα έμενε για αρκετά χρόνια πίσω από το Καλλιμάρμαρο. Την συναντώ να περπατά στο Ζάππειο, μια συνήθεια που έχει χρόνια, όπως επισημαίνει. «Περνούσα καθημερινά μέσα από το Ζάππειο για να πάω στη δουλειά μου από το 2014-2018. Πηγαίνοντας στο μετρό του Συντάγματος δηλαδή, από Παγκράτι. Είχες την αίσθηση της ανοιχτωσιάς, ότι έφυγες για λίγο από την Αθήνα και τη φασαρία» λέει και κοιτάζοντας γύρω της σχολιάζει: «αυτό που βλέπετε τώρα δεν έχει καμία σχέση, παντού έχει αυτοκίνητα σαν να είσαι σε κεντρικό δρόμο, παρκαρισμένα και διερχόμενα. Δεν ξέρω αν επιτρέπεται, αλλά είναι άλλη εικόνα από αυτήν που θυμάμαι εγώ».
Την απογοήτευσή της μας εξέφρασε και η Ιωάννα, που περνάει συχνά από το σημείο για να πάει από το σπίτι της στο μετρό: «Το Ζάππειο είναι μέρος όπου μπορείς να περπατήσεις, να αφουγκραστείς τη φύση. Υπό κανονικές συνθήκες σου δίνει την αίσθηση ότι δεν βρίσκεσαι στο κέντρο της Αθήνας, αφού είναι κατάμεστο στη βλάστηση. Δεν μου αρέσει καθόλου που έχει γίνει πάρκινγκ. Δεν ξέρω τι σκοπό εξυπηρετεί, αλλά αμαυρώνει όλη την αισθητική του. Είναι κρίμα να διαθέτουμε έναν τόσο όμορφο χώρο και να καταλαμβάνεται αυθαίρετα από τα οχήματα. Και θεωρώ ότι είναι κακή διαφήμιση για τους τουρίστες να βλέπουν μια τέτοια εικόνα».
Αντίστοιχη είναι η εικόνα που περιγράφει η Μαρία, γυμνάστρια που συνηθίζει να προπονεί τους αθλητές της στους χώρους του Ζαππείου. «Πλέον ο δρομέας και ο περιπατητής δεν έχουν χώρο για να κινηθούν» σχολιάζει και παρατηρεί ότι «σαν να μην φτάνει που μπαίνουν μες τον χώρο, τρέχουν κιόλας».
«Σε έναν μήνα είναι ο μεγάλος μαραθώνιος της Αθήνας και πολλοί άνθρωποι προπονούνται στο Ζάππειο, δεν γίνεται να στριμώχνεται ο κόσμος σαν να έτρεχε μες την πόλη. Το να βρίσκεσαι ανάμεσα σε αυτοκίνητα ακόμα και στο Ζάππειο δημιουργεί ένα αίσθημα ασφυξίας» καταλήγει η Μαρία.
Την περασμένη εβδομάδα, όταν το Ζάππειο φιλοξενούσε εκδήλωση για τον πολιτισμό της Σαουδικής Αραβίας περπατήσαμε για πολλοστή φορά στον χώρο. Μπαίνοντας είδαμε έναν εύζωνα που ξεπάρκαρε το αυτοκίνητό του, μια κυρία που εισερχόταν με το δικό της κι ένα μηχανάκι που την προσπέρασε, παρέκαμψε τη μπάρα και εξαφανίστηκε μαρσάροντας. Περισσότερα από 170 οχήματα βρίσκονταν σταθμευμένα δεξιά και αριστερά παρά τη σαφή από τη σήμανση απαγόρευση. Αυτή είναι μια εικόνα που συναντάμε καθημερινά.
Ποιος παρκάρει στο Ζάππειο
Οι οδηγοί φτάνουν στην είσοδο, πατούν το κουμπί και εισέρχονται ανενόχλητοι για να σταθμεύσουν, παρόλο που το Ζάππειο φυλάσσεται από εταιρεία ασφαλείας. Πιο συγκεκριμένα, οι μπάρες ρυθμίζονται από ένα θεωρείο μέσα στο Μέγαρο, όπου μέσα από μόνιτορ το προσωπικό ασφαλείας υποχρεούται να ελέγχει την κυκλοφορία. Στα φυλάκια των εισόδων όμως δεν υπάρχει σχεδόν ποτέ κανείς.
Φυσικά στο Ζάππειο δεν μπορεί να κινηθεί, ούτε να σταθμεύσει ο καθένας. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, πρέπει να υπάρχει ειδική άδεια από την Επιτροπή.
Μια ερώτηση στη γραμματεία του Ζαππείου επιβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να νοικιάσει κανείς θέση στάθμευσης.
Παρόλα αυτά πολλοί άνθρωποι, εργαζόμενοι ή κινούμενοι γύρω από το Ζάππειο, σε κρατικές ή μη θέσεις, φέρονται να διαθέτουν κοντρόλ εισόδου που ανοίγει την μπάρα. Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές που γνωρίζουν καλά την κατάσταση, υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας, της Προεδρίας της κυβέρνησης ακόμα και εργαζόμενοι στα γύρω ξενοδοχεία διαθέτουν πρόσβαση στον χώρο του Ζαππείου για στάθμευση.
Άρα ποιοι εισέρχονται και σταθμεύουν, με ποια άδεια και ποιο αντίτιμο;
Απευθύναμε γραπτά ερωτήματα προς την Προεδρία της Δημοκρατίας και τη γενική γραμματεία της κυβέρνησης, αλλά μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το ρεπορτάζ δεν έχουμε λάβει απάντηση.
Το γεγονός πάντως ότι υπάρχουν πολίτες που διαθέτουν πρόσβαση για στάθμευση στο Ζάππειο χωρίς αυτό να προβλέπεται, προδίδει έμμεσα η απάντηση που λάβαμε από τον πρόεδρο της Επιτροπής, Γιώργο Παπαναστασίου: «Κατά τη διάρκεια της θητείας της υφιστάμενης διοίκησης έχουν δοθεί νέα κοντρόλ εισόδου στον χώρο μόνο σε υπηρεσιακούς παράγοντες που σχετίζονται άμεσα με το έργο και τη λειτουργία του Ζαππείου», μας είπε, συμπληρώνοντας ότι «για το θέμα έχει οριστεί ειδική επιτροπή και ήδη είναι σε εξέλιξη ενέργειες για μια ολιστική διαχείρισή του». Στην απάντησή του προς το inside story δεσμεύτηκε πως όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία θα μπορέσουμε να μάθουμε περισσότερα.
Θέματα αναφορικά με την κίνηση και στάθμευση οχημάτων μέσα στους χώρους του Ζαππείου έχουν συζητηθεί
Κι αν συμβεί κάτι μέσα στο Ζάππειο;
Σε κάθε περίπτωση, ο χώρος του Ζαππείου δεν φαίνεται να χρησιμοποιείται για το δημόσιο συμφέρον, ούτε να προστατεύεται η κίνηση των πολιτών μέσα σε αυτόν. Το ερώτημα «ποιος θα έχει την ευθύνη αν συμβεί κάτι μες το Ζάππειο» είναι στο μυαλό μας όσο ψάχνουμε αυτήν την ιστορία.
Ο μεν Δήμος δηλώνει αναρμόδιος για το Ζάππειο, ενώ η ελληνική αστυνομία δεν έχει απαντήσει μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το ρεπορτάζ αν η τροχαία έχει αρμοδιότητα στον χώρο.
Πάντως σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα, η τροχαία Αθηνών δεν έχει δικαιοδοσία στους χώρους του Ζαππείου, καθώς εκεί δεν εφαρμόζεται ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Κατά συνέπεια, όλα δείχνουν ότι αν γίνει ένα ατύχημα μέσα στους χώρους του Ζαππείου, την ευθύνη θα φέρει η διοίκησή του.
Δεν υπάρχουν σχόλια