Οι εμφύλιοι πόλεμοι της Ευρώπης -και ο ελληνικός- μέσα από τον κινηματογράφο-Χ.Δερμεντζόπουλος

18/04/2025 | 05:15

Ο χειρότερος πόλεμος είναι ο εμφύλιος. Αυτό στην Ελλάδα το γνωρίζουμε καλά. Εμφύλιοι έχουν γίνει και σε άλλες χώρες και όλες σημαδεύτηκαν απ΄ αυτούς. Ένα βιβλίο που υπογράφει η Ελευθερία-Ράνια Κοσμίδου, ασχολείται με τους εμφύλιους πολέμους της ευρωπαϊκής ηπείρου στον εικοστό αιώνα – του ιρλανδικού, του ισπανικού, του ελληνικού και του γιουγκοσλαβικού. Τους προσεγγίζει μέσα από τις κινηματογραφικές ταινίες που έχουν γυριστεί γι΄αυτούς. Στην Ελλάδα έχουμε αρκετές ταινίες για το θέμα, το βιβλίο προσεγγίζει τον δικό μας εμφύλιο μέσω της ταινίας «Ο Θίασος» του Θ.Αγγελόπουλου.

Το βιβλίο διερευνά τις αναπαραστάσεις αυτών των πολέμων, όπως αποτυπώνονται στο σώμα σπουδαίων επιλεγμένων ταινιών, συνεχίζοντας την παράδοση που έχει διαμορφωθεί σε σχέση με τη χρήση των σύγχρονων κινηματογραφικών ταινιών ως αξιόπιστων ιστοριογραφικών τεκμηρίων. Αναλύει και ερμηνεύει το πώς οι ταινίες κατασκευάζουν και αναδομούν μνήμες πολλαπλών μορφών. Ξεχωρίζει για τους καινοτόμους τρόπους με τους οποίους προσεγγίζει το κινηματογραφικό μέσο ως αντικείμενο και, ταυτόχρονα, ως υποκείμενο της ιστορίας. Η συγγραφέας ανασυστήνει τις ιδεολογικές και νοοτροπικές οπτικές στις εξεταζόμενες ταινίες, αξιοποιώντας εργαλεία όπως η μεταμνήμη, η πολιτισμική και επικοινωνιακή μνήμη, η νοσταλγία, το βλέμμα, οι αναλύσεις του Mikhail Bakhtin για το καρναβαλικό, η αλληγορία και οι προσεγγίσεις του Ηayden White για την ιστοριοφωτία και τη διαδικασία κατασκευής της πλοκής μέσω των μορφών του ρομάντζου, της τραγωδίας, της κωμωδίας και της σάτιρας – τα οποία αποτελούν κυρίαρχους τρόπους αναπαράστασης του παρελθόντος. Το βιβλίο –μέσω μίας υποδειγματικής ανάλυσης της κάθε ταινίας ως προς την κατασκευή της αφηγηματικής της δομής-πλοκής και την ανάλυση του λόγου και του ύφους της– συνεισφέρει στην ανάδειξη των αναπαραστάσεων της ιστορίας των εμφυλίων, της αλληγορίας που χρησιμοποιείται κάθε φορά, της ιστορικής ανάγνωσης που επιχειρεί ο κάθε δημιουργός-σκηνοθέτης και του τύπου της πολιτισμικής μνήμης / μεταμνήμης που δημιουργεί η κάθε ταινία.

Μιλά στο militaire channel , ο Χρήστος Δερμεντζόπουλος που έχει την επιμέλεια του βιβλίου.

militaire.gr