Δημόσιο εναντίον δημοσίου για τις αποζημιώσεις των Τεμπών
Παρ. 22 Αυγούστου 2025
Τον Ιούνιο του 2025 κατατέθηκε ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου Αθηνών δικόγραφο από τον νομικό παραστάτη της ΕΡΓΟΣΕ, το δικηγορικό γραφείο Μπρέγιαννος και συνεργάτες. Με αυτό γίνεται προσπάθεια να αποκρουστεί αγωγή της εταιρείας Hellenic Train, της εταιρείας δηλαδή που είναι υπεύθυνη για τα δρομολόγια των τρένων (οχήματα-οδηγοί-πρόγραμμα).
Με την αγωγή της, η Hellenic Train αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για το δυστύχημα των Τεμπών, θεωρώντας ότι η ευθύνη ανήκει –μεταξύ των άλλων– στην ΕΡΓΟΣΕ, την εταιρεία του ελληνικού δημοσίου που είχε αναλάβει να παραδώσει μια σειρά έργων για τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας και τον ΟΣΕ. Η ΕΡΓΟΣΕ από την πλευρά της αναφέρει στο έγγραφο του νομικού της παραστάτη ότι στη χειρότερη περίπτωση, για το δυστύχημα την αποκλειστική ευθύνη μοιράζονται οι μηχανοδηγοί της Hellenic Train (50%) και ο σταθμάρχης του ΟΣΕ (50%). Αρνείται ότι η καθυστέρηση της σύμβασης 717 έπαιξε ρόλο στο δυστύχημα, το οποίο αποδίδει στην παραβίαση των άρθρων του κανονισμού κυκλοφορίας από μηχανοδηγούς και σταθμάρχη.
Ποια είναι η ΕΡΓΟΣΕ
Η ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. είναι θυγατρική εταιρεία του ΟΣΕ, που συστάθηκε το 1996, με στόχο να αναλάβει τη διαχείριση των έργων του Επενδυτικού Προγράμματος του οργανισμού και ιδιαίτερα εκείνων που συγχρηματοδοτούνται από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Νόμο 3891/2010
με τίτλο «Αναδιάρθρωση, εξυγίανση και ανάπτυξη του ομίλου ΟΣΕ και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ» (άρθρο 4), στις αρμοδιότητες της ΕΡΓΟΣΕ περιλαμβάνεται και η παροχή υπηρεσιών σχεδιασμού, ανάπτυξης, υποστήριξης, διαχείρισης, μελέτης, επίβλεψης και κατασκευής πάσης φύσεως έργων σε τρίτους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό καθώς και διενέργειας απαλλοτριώσεων υπέρ του Δημοσίου ή άλλων φορέων του Δημοσίου.Σε εφαρμογή του Ν. 3899/2010
«Επείγοντα μέτρα εφαρμογής του Προγράμματος Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας», η ΕΡΓΟΣΕ υπάγεται από τον Δεκέμβριο του 2010 στις ΔΕΚΟ.Ντόμινο αγωγών
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τη σειρά των αγωγών ξεκίνησε η εταιρεία Duferco SA, που στράφηκε εναντίον της Hellenic Train δύο μέρες πριν συμπληρωθεί η διετία από το δυστύχημα των Τεμπών, τον Φεβρουάριο του 2025. Στην ιταλική εταιρεία με έδρα το Λουξεμβούργο ανήκαν τα ελάσματα που μεταφέρονταν στα τρία βαγόνια της εμπορικής αμαξοστοιχίας από τη Θεσσαλονίκη προς την Αθήνα. Η Hellenic Train με τη σειρά της στράφηκε κατά του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ προκαταβολικά, πριν ακόμα εκδικαστεί η αγωγή της Duferco, κάνοντας αναγωγή της απαίτησης της εταιρείας των ελασμάτων στις δύο ελληνικές δημόσιες εταιρείες. Φυσικό είναι να θέλει να αποζημιωθεί για τη ζημιά που υπέστη. Μέχρι εδώ έχουμε συνηθισμένα πράγματα, μετά από ένα σιδηροδρομικό δυστύχημα όπου εμπλέκεται και μια εμπορική αμαξοστοιχία και διαφορετικές εταιρείες στο δίκτυο και την παροχή υπηρεσιών μεταφοράς.
![[Κώστας Τζούμας/Eurokinissi]](https://insidestory.gr/sites/default/files/styles/image_ckeditor_small/public/2025-08/r6478528.jpg?itok=jx293DsJ)
Αρχικά η ΕΡΓΟΣΕ ζήτησε να αναβληθεί η εκδίκαση της αγωγής της Hellenic Train, ενόψει του γεγονότος ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η ποινική εξέταση της υπόθεσης. Τον περασμένο Ιούνιο κατέθεσε τις προτάσεις της για το δικόγραφο της Hellenic Train· υπογράφονται, όπως είπαμε, από τη δικηγορική εταιρεία Μπρέγιαννου και συνεργάτες, που ξέρει πολύ καλά πρόσωπα και πράγματα, τόσο στα νομικά πρόσωπα των μεταφορών όσο και στις εταιρείες των εργολάβων.
Οι ευθύνες του ΟΣΕ και του δημοσίου
Σύμφωνα με τις προτάσεις της ΕΡΓΟΣΕ, το 2007 υπογράφτηκε η σύμβαση για την τοποθέτηση του συστήματος αυτόματης πέδησης ECTS στα τρένα και την γραμμή, αλλά εξαιτίας της αδυναμίας του ελληνικού κράτους να φυλάξει αφενός τη γραμμή –επιτρέποντας έτσι βανδαλισμούς και κλοπές– και να συντηρήσει το παλιότερο σύστημα σηματοδότησης, που ήταν προϋπόθεση για να λειτουργήσει το ECTS, όχι μόνο δεν λειτούργησε το νέο σύστημα (σηματοδότησης) αλλά κατέρρευσε και το παλιό.
Τα έτη 2015-2018 η ΕΡΓΟΣΕ απέστειλε σωρεία εγγράφων στον ΟΣΕ, ώστε να υπάρξει εγκατάσταση των εργολάβων γύρω από τη Λάρισα και να προχωρήσει το έργο στα λεγόμενο τεχνικά δωμάτια, ενώ η κυκλοφορία γινόταν κανονικά. Ο ΟΣΕ, σύμφωνα με την ΕΡΓΟΣΕ, δεν κατέστη δυνατόν να διαθέσει εκείνο το προσωπικό που θα διασφάλιζε την εξέλιξη των εργασιών χωρίς να διακοπεί η κυκλοφορία. Έπειτα ξέσπασε η πανδημία.
Το έργο στην ουσία έτρεξε από την άνοιξη του 2022, αφού πρώτα είχε συναφθεί μία συμπληρωματική σύμβαση με επιπλέον χρήματα. Ένα ανώτατο στέλεχος των σιδηροδρόμων της εποχής, που επιθυμεί να παραμείνει ανώνυμο, μου είπε πως ο πραγματικός λόγος της καθυστέρησης –πέραν της αδυναμίας του κράτους να φυλάξει την υποδομή– ήταν και το γεγονός «ότι η Alstom στην πρώτη φάση ηρνείτο να βάλει τη σφραγίδα της σε μελέτες της εταιρείας ΚΟΜΕΛ που θεωρούσε ότι δεν μπορούσαν να πιστοποιηθούν και την οποία [ΚΟΜΕΛ] χρησιμοποιούσε ο ανάδοχος για το νότιο τμήμα της σηματοδότησης, [δηλαδή] η εταιρεία ΤΟΜΗ». «Η αρχική αντίληψη μετά τον διαγωνισμό του 2014 ήταν ότι η ΤΟΜΗ θα κάνει τα έργα του πολιτικού μηχανικού και η Alstom εκείνο που συνδεόταν με τα έργα Η/Υ και σηματοδότησης, όμως τελικά το έργο μοιράστηκε στα δύο, μέχρι το Πλατύ και από το Πλατύ και πάνω ως τα σύνορα».
Μετά το 2022, από τις 30 αιτήσεις εργασιών που είχε κάνει η ΕΡΓΟΣΕ προς τον ΟΣΕ, 168 μέρες εργασίας απορρίφθηκαν σιωπηρά: λόγω απεργίας δύο ημέρες, λόγω ανατροπής φορτηγού κοντά στις γραμμές τρεις ημέρες, 27 ημέρες επειδή δεν υπήρχε στέλεχος του ΟΣΕ στις γραμμές (οι εργασίες γίνονταν ενώ το δίκτυο ήταν εν λειτουργία) ή επειδή έλειπε ή δεν ήταν δυνατό να διατεθεί προσωπικό του ΟΣΕ για αυτές. Ένα στέλεχος του ΟΣΕ εκείνης της εποχής από την πλευρά του λέει ότι μόνο στο 20% των περιπτώσεων δεν μπόρεσαν να δουλέψουν οι άνθρωποι των εργολάβων, αλλά η ΕΡΓΟΣΕ, που ανήκει κι εκείνη στο κράτος, δεν φαίνεται να συμφωνεί μαζί του.
95-5%,10-90% ή 50-50%
Στη σελίδα 35 της αγωγής της εναντίον της ΕΡΓΟΣΕ, η Hellenic Train υποστηρίζει ότι η δική της συνυπευθυνότητα για το δυστύχημα –εξαιτίας της αδυναμίας των μηχανοδηγών της επιβατικής αμαξοστοιχίας IC62 να αντιληφθούν ότι ο σταθμάρχης Λάρισας τους είχε βάλει σε λάθος γραμμή (καθόδου)– περιορίζεται στο 5% και ότι για το υπόλοιπο 95% ευθύνεται τόσο η ΕΡΓΟΣΕ (που δεν είχε φροντίσει να ολοκληρωθούν τα έργα) όσο και ο ΟΣΕ ως διαχειριστής υποδομής και εργοδότης του σταθμάρχη. Πάντως η Hellenic Train αποφεύγει να εξηγήσει από αυτό το 95% τι ποσοστό αναλογεί στον ΟΣΕ και τι ποσοστό στην ΕΡΓΟΣΕ. Φυσικά εδώ οι Ιταλοί δεν εξηγούν γιατί εξακολουθούσαν να κινούνται σε μία υποδομή που δεν την θεωρούσαν επαρκώς ασφαλή.
Αντίθετα οι νομικοί παραστάτες της ΕΡΓΟΣΕ διατυπώνουν την άποψη ότι η ευθύνη είναι κατά 90% των μηχανοδηγών της αμαξοστοιχίας και κατά 10% του σταθμάρχη Σαμαρά. Η ευθύνη των μηχανοδηγών τεκμηριώνεται κατά την ΕΡΓΟΣΕ επειδή, ευρισκόμενοι στην γραμμή καθόδου, έβλεπαν τα φωτόσημα στην αριστερή αντί της δεξιάς πλευράς και θα έπρεπε να ακινητοποιήσουν την αμαξοστοιχία, βλέποντας ότι ήταν στη γραμμή καθόδου, παρότι δεν είχαν πάρει σχετικό τηλεγράφημα από τον σταθμάρχη της Λάρισας.
Σε κάθε περίπτωση πάντως ο εκπρόσωπος της ΕΡΓΟΣΕ δεν δέχεται ότι ο ΟΣΕ έχει πάνω από το 50% της ευθύνης για το ατύχημα, με το υπόλοιπο 50% να θεωρεί ότι επιβαρύνει τη Hellenic Train (μιλάμε για εκατοντάδες εκατομμύρια σε ποσά αποζημιώσεων). Κατά τον συντάκτη του δικογράφου της ΕΡΓΟΣΕ, η έλλειψη σηματοδότησης δεν αποτελεί «πρόσφορη αιτία για την πρόκληση της επίμαχης σύγκρουσης», καθώς :
- Το ECTS πρέπει να αναπτυχθεί ως το 2030.
- Ακόμα και σε χώρες με πολύ καλύτερη σηματοδότηση δεν αποτρέπονται τέτοια δυστυχήματα.
- Όλοι οι εμπλεκόμενοι, οι δύο μηχανοδηγοί και ο σταθμάρχης Λάρισας, γνώριζαν τις συνθήκες διεξαγωγής της κυκλοφορίας.
Ευθύνη του δημοσίου
Η ΕΡΓΟΣΕ, μία εταιρεία του ελληνικού δημοσίου, θεωρεί επικουρικά ότι το ελληνικό δημόσιο είναι συνυπεύθυνο στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης της σύμβασης 717 –αν αυτή θεωρηθεί ότι συνδέεται αιτιωδώς με το αποτέλεσμα του δυστυχήματος που καταρχήν δεν το θεωρεί ο νομικός παραστάτης της ΕΡΓΟΣΕ– διότι δεν μπόρεσε να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τη σιδηροδρομική υποδομή από τις λεηλασίες και τους βανδαλισμούς αλλά και επειδή στο διάστημα από το 2015 ως το 2023 δεν στάθηκε ικανό να διασφαλίσει «επαρκές πλαίσιο χρηματοδότησης στον τομέα των σιδηροδρόμων και να μεριμνήσει για τη διάθεση στον ΟΣΕ των δημόσιων πόρων που ήταν απαραίτητοι για την συντήρηση, επισκευή, επέκταση και ανακαίνιση του συγκοινωνιακού δικτύου».
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Και η νέα διοίκηση του ΟΣΕ θα βρεθεί αντιμέτωπη κάποια στιγμή με τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, για τη σύμβαση 635 που αφορά τους περίφημους στρωτήρες. Πρόκειται για μία σύμβαση του 2013 ύψους 370 εκατ. ευρώ, που αρχικά είχε προσελκύσει το ενδιαφέρον της Εισαγγελίας της Λαμίας, καθώς πάνω από 10.000 στρωτήρες γραμμών ήταν εκτός προδιαγραφών (ελαττωματικοί ως προς την κατασκευή). Ανάδοχοι ήταν οι τρεις μεγάλες τεχνικές εταιρείες της χώρας (ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, Άκτωρ), αλλά οι συγκεκριμένοι στρωτήρες είχαν κατασκευαστεί από θυγατρική του ομίλου ΤΕΡΝΑ.
Μετά την αποκάλυψή του, το θέμα είχε έρθει στη Βουλή. Στη συνέχεια πριν από μερικούς μήνες επισκέφθηκε τα γραφεία της ΕΡΓΟΣΕ κλιμάκιο του οργανισμού για την καταπολέμηση απάτης της ΕΕ. Κατά τη διάρκεια των ερευνών, στέλεχος της ΕΡΓΟΣΕ που προαλείφεται για μία θέση στη διοίκηση του ΟΣΕ αρνήθηκε να δώσει το κινητό του τηλέφωνο για να ερευνηθεί, καθώς φαίνεται ότι έλειπε το σχετικό εισαγγελικό ένταλμα για την κατάσχεση. Η διαχείριση αυτής της σύμβασης είναι πάντως κάτι που έχει κληρονομήσει η τωρινή ηγεσία της ΕΡΓΟΣΕ. Η έρευνα αυτή βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες μας σε πλήρη εξέλιξη.
Δεν υπάρχουν σχόλια