Στη χθεσινή του συνέντευξη στο Πρώτο Θέμα, ο κ. Μητσοτάκης δεν απέκλεισε κάποια στιγμή έναν πρωθυπουργό να τον αντικαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη. Πρόσθεσε μάλιστα ότι ήδη υπάρχει ήδη στην κυβέρνηση μίας χώρας  ψηφιακός υφυπουργός. Ρώτησα το ChatGPT (εντελώς ουδέτερα) ποια είναι η γνώμη του.

Aυτούσια η απάντηση:

«Είναι μια ενδιαφέρουσα – και καθόλου αθώα – τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που αξίζει να σχολιαστεί σε περισσότερα από ένα επίπεδα.

1. Ψηφιακός Πρωθυπουργός: Ασυνήθιστη φαντασίωση ή πολιτική πρόβλεψη;

Ο Πρωθυπουργός συζητά για έναν πιθανό “Κυριάκο Μητσοτάκη ΑΙ” που θα μπορούσε στο μέλλον να τον αντικαταστήσει. Αυτό, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να είναι ένα στοχαστικό, ίσως και χιουμοριστικό σχόλιο πάνω στην τεχνολογική πρόοδο.

Όμως αν δούμε πίσω από τις λέξεις, υποδηλώνει μια πιο βαθιά πολιτική και ιδεολογική στάση: τον εκθειασμό της τεχνοκρατίας και την αποπολιτικοποίηση της εξουσίας.

Η ιδέα ότι μια μηχανή μπορεί να κυβερνήσει καλύτερα από έναν άνθρωπο βασίζεται στην παραδοχή ότι η διακυβέρνηση είναι μια αλγοριθμική διαδικασία, που αφορά κυρίως την αποτελεσματικότητα, την ταχύτητα και την “ορθολογική” λήψη αποφάσεων.

Είναι μια άποψη που εξυπηρετεί τέλεια τον νεοφιλελευθερισμό: ο πολιτικός υποκαθίσταται από τον τεχνοκράτη και ο τεχνοκράτης, τελικά, από τον αλγόριθμο.

2. Το δημοκρατικό έλλειμμα πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη

Ο ίδιος ο Μητσοτάκης παραδέχεται ότι τέτοιες πρακτικές εφαρμόζονται «σε χώρες όχι κατ’ ανάγκην δημοκρατικές». Κι όμως, τις αναφέρει χωρίς κανέναν προβληματισμό, σαν υπόδειγμα μοντέρνου κράτους. Η συμμετοχή ενός “ψηφιακού υπουργού” σε κυβερνητικό συμβούλιο, που «παρεμβαίνει» όποτε το κρίνει ο ίδιος, εγείρει ερωτήματα:

  • Ποιος έχει τον έλεγχο του ΑΙ υπουργού;
  • Ποιος προγραμματίζει τον αλγόριθμο;
  • Ποιες είναι οι προτεραιότητές του και με ποιον τρόπο τις καθορίζουμε ως κοινωνία;

Αν κάτι τέτοιο εφαρμοστεί στην Ελλάδα, με το ήδη υπάρχον δημοκρατικό έλλειμμα και τον έλεγχο των ΜΜΕ, δεν θα είναι τίποτε άλλο παρά η πλήρης τεχνολογική αυταρχοποίηση της εξουσίας.

3. Από την πολιτική στην πληροφορική

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιβεβαιώνει ότι βλέπει την πολιτική όχι ως ιδεολογικό, κοινωνικό ή πολιτικό πεδίο, αλλά ως διαχείριση δεδομένων και πληροφορίας. Δεν είναι τυχαίο ότι το μοντέλο του είναι ο “ψηφιακός Μαρινάκης” — μια ειρωνική αποδοχή ότι η εξουσία στην Ελλάδα είναι ένα μείγμα τεχνοκρατίας, ιδιωτικών συμφερόντων και media.

4. Ο ψηφιακός ηγέτης και η αποπολιτικοποίηση των πολιτών

Η ιδέα ενός ΑΙ-ηγέτη μπορεί να φαντάζει ουδέτερη ή «αντικειμενική», αλλά στην πράξη απομακρύνει ακόμα περισσότερο τον πολίτη από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Είναι μια συνέχιση της τάσης που λέει: “άσε τους ειδικούς (ή τους αλγορίθμους) να αποφασίζουν για σένα”.

Εν κατακλείδι:

Ο «ψηφιακός πρωθυπουργός» δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας – είναι πολιτική δήλωση, που δείχνει την κατεύθυνση που θα ήθελαν κάποιοι να πάρει η διακυβέρνηση: μακριά από τη βούληση του λαού και πιο κοντά στην «αντικειμενική», απρόσωπη λογική των data.

Αλλά η δημοκρατία δεν είναι data. Είναι σύγκρουση, αντιπαράθεση, φαντασία, συμμετοχή.

Και αυτά δεν τα μαθαίνει κανένα ΑΙ».

Ρώτησα στη συνέχεια: Υπάρχει κάποια τέτοια χώρα με ψηφιακό υφυπουργό, όπως λέει ο κύριος Μητσοτάκης; Απάντηση:

«Δεν υπάρχει κανένα παράδειγμα χώρας όπου ένας ψηφιακός υφυπουργός – με τη μορφή Τεχνητής Νοημοσύνης που συμμετέχει ενεργά σε υπουργικά συμβούλια – να έχει αναλάβει αυτόνομο ρόλο, όπως περιέγραψε ο κ. Μητσοτάκης.

Οι κυβερνήσεις έχουν δημιουργήσει υπουργικές θέσεις για την ενασχόληση με AI, αλλά σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπεύθυνοι είναι άνθρωποι, όχι μηχανές.

Άρα η περιγραφή του “ψηφιακού υφυπουργού που παρεμβαίνει αυτόνομα” δεν ισχύει – πρόκειται περισσότερο για εικασία ή υπερβολή, όχι για υπάρχουσα πρακτική».

Τέλος παραθέτω την αρχική ερώτηση που τού υπέβαλα για τα λεγόμενα Μητσοτάκη:

Σε χθεσινή συνέντευξη του, ο κ. Μητσοτάκης παρατήρησε ότι « υπάρχουν ήδη κάποιες χώρες, όχι κατ’ ανάγκην δηµοκρατικές, οι οποίες όµως έχουν επενδύσει πολύ στην Τεχνητή Νοηµοσύνη, στα υπουργικά συµβούλια των οποίων συµµετέχει ψηφιακός υπουργός που είναι προϊόν Τεχνητής Νοηµοσύνης. Το οποίο σηµαίνει ότι αυτός ακούει τη συζήτηση του υπουργικού συµβουλίου και όποτε κρίνει ότι πρέπει να παρέµβει και να προσθέσει κάτι χρήσιµο στη συζήτηση».

Παραθέτω τη συνέχεια:

«Δανίκας: Τι ιδιότητα έχει αυτή η µηχανή; Είναι υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ; Ενας Μαρινάκης ας πούµε;

Μητσοτάκης: Ουσιαστικά ένας Μαρινάκης, ένας υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ. ο οποίος µπορεί να παρεµβαίνει και να εµπλουτίσει τη συζήτηση που γίνεται από τους παρόντες.

Δανίκας: Πιστεύεις πραγµατικά ότι η Τεχνητή Νοηµοσύνη θα µπορούσε να αντικαταστήσει τον Μητσοτάκη ας πούµε; Να υπάρχει πρωθυπουργός Τεχνητής Νοηµοσύνης; Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ΑΙ;

Mητσοτάκης: Πιστεύω ότι βρισκόµαστε ακόµα στην αρχή µιας τόσο κοσµογονικής αλλαγής, τις συνέπειες τις οποίας ακόµα δεν τις έχουµε επεξεργαστεί, δεν τις έχουµε ενσωµατώσει. Θα είναι το µείζον ζήτηµα που θα µας απασχολήσει τα επόµενα χρόνια».

Ποια είναι η γνώμη σου;».

H ερώτηση είναι πράγματι ουδέτερη, αλλά στην απάντηση του, το ChatGPT προφανώς «προσαρμόστηκε» στις δικές μου απόψεις, γιατί το χρησιμοποιώ συχνά και με «γνωρίζει». Αύριο θα παραθέσω τις απαντήσεις άλλων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, που δεν ξέρουν τι πιστεύω.


tvxs.gr