Η άγνωστη απόβαση στην Διέππη πριν την Νορμανδία και η ήττα των συμμάχων

04/09/2025 | 08:57

Γράφει ο Δημήτρης Ιωάννου

Τον Αύγουστο του 1942, οι συμμαχικές δυνάμεις υπέστησαν μια βαριά και οδυνηρή ήττα επί γαλλικού εδάφους, όταν επιχείρησαν να κάνουν απόβαση στην κατεχόμενη από τους ναζί Ευρώπη.

Χάθηκαν ζωές και καταστράφηκε πολύτιμο πολεμικό υλικό.

Επειδή όμως την ιστορία την γράφουν- αρκετές φορές όπως τους συμφέρει- οι νικητές, αυτή η αποτυχημένη επιχείρηση, πέρασε στο περιθώριο και μοιραία στην λήθη…

Με τον όρο Επιδρομή της Διέππης (αγγλ. Dieppe Raid), “Operation Rutter” (αργότερα η επιχείρηση μετονομάστηκε σε “Επιχείρηση Αγαλλίαση” (Operation Jubilee), αναφέρεται η επιδρομή που πραγματοποίησαν τα Συμμαχικά στρατεύματα εναντίον του, κατεχόμενο από τις δυνάμεις της ναζιστικής Γερμανίας μικρού γαλλικού λιμένα της Διέππης.

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

Η αρχική σύλληψη του σχεδίου έγινε τον Απρίλιο του 1942.

Οι Σύμμαχοι σχεδίαζαν να καταλάβουν, με μια μεσαίου μεγέθους επιχείρηση, ένα υπό κατοχήν γαλλικό λιμάνι, να το διατηρήσουν την παρουσία τους τουλάχιστον όσο διαρκούσαν δύο παλίρροιες πριν αποχωρήσουν και να προκαλέσουν σε αυτό όσο περισσότερες καταστροφές μπορούσαν τόσο στις εγκαταστάσεις όσο και στις αμυντικές του θέσεις.

Το αρχικό αυτό σχέδιο, που εγκρίθηκε τον Μάιο του 1942, προέβλεπε ρίψεις αλεξιπτωτιστών στις περιοχές πίσω από το λιμάνι, πριν επιχειρηθεί κατάληψή του διά θαλάσσης.

Το σχέδιο αυτό ήταν ιδιαίτερα ευάλωτο στον παράγοντα «καιρικές συνθήκες», αλλά κρίθηκε κατάλληλο γιατί θα παρείχε στους Βρετανούς την απαραίτητη εμπειρία αμφιβίων αποστολών – παρόμοια επιχείρηση που αναλήφθηκε από Βρετανούς για τελευταία φορά ήταν η επιδρομή στην Καλλίπολη κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Από την άλλη, οι Καναδοί ήθελαν να παράσχουν κάθε δυνατή βοήθεια στους Βρετανούς.

Από το 1939 οι καναδικές δυνάμεις προετοιμάζονταν για επιχειρήσεις, αλλά δεν είχαν συμμετάσχει σε καμία.

Την εμπλοκή των Καναδών προκάλεσαν τόσο οι πιέσεις σε πολιτικό επίπεδο, όσο και οι πιέσεις από το εσωτερικό του στρατεύματος.

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την εκτέλεση της επιδρομής στις 7 Ιουλίου 1942, έγινε όμως αναγκαίο να αναβληθεί για την επομένη λόγω των δυσμενών, για παρόμοια επιχείρηση, καιρικών συνθηκών.

Ακριβώς την ημέρα που μεσολάβησε, τα σκάφη που θα έπαιρναν μέρος δέχθηκαν επίθεση στο στενό του Σόλεντ (Solent) όπου ήταν αγκυροβολημένα.

Αυτό οδήγησε στην επ’ αόριστον αναβολή της επιχείρησης, καθώς αφενός μεν εκτιμήθηκε ότι το στοιχείο του αιφνιδιασμού είχε χαθεί, ενώ δύο μεταγωγικά είχαν υποστεί σοβαρές ζημίες.

Ο σχεδιασμός προέβλεπε την απόβαση δύναμης περίπου 6.000 ανδρών σε πέντε διαφορετικά σημεία κατά μήκος 16 χιλιομέτρων ακτογραμμής, η οποία είχε ισχυρές αμυντικές εγκαταστάσεις, καθώς η προετοιμασία του Τείχους του Ατλαντικού από πλευράς Γερμανών βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Το σχέδιο περί ρίψεως αλεξιπτωτιστών εγκαταλείφθηκε και αποφασίστηκε η δια θαλάσσης απόβαση και μόνον.

Τα τέσσερα σημεία, στα οποία θα γινόταν η απόβαση, βρίσκονταν ανά δύο ανατολικά και δυτικά της Διέππης και θα ξεκινούσαν λίγο πριν την αυγή.

Η κύρια επίθεση θα γινόταν κατά της ίδιας της πόλης – λιμένα, θα εκκινούσε μια ώρα αργότερα.

Την αποβατική δύναμη αποτελούσαν 5.000 περίπου Καναδοί της 2ης Καναδικής Μεραρχίας με διοικητή τον υποστράτηγο Ρόμπερτς (“Ham” Roberts), περίπου 1.000 Βρετανοί κομμάντος, 15 Γάλλοι και 50 Αμερικανοί της δύναμης των «Army Rangers».

Η ΑΠΟΒΑΣΗ

Τη νύκτα της 18ης Αυγούστου από πέντε βρετανικά λιμάνια, μεταξύ Νιουχέιβεν και Σαουθάμπτον απέπλευσαν 240 σκάφη με προορισμό τη Διέππη.

Ήδη ενώ προσέγγιζαν τη γαλλική ακτή, τα πράγματα άρχισαν να μην πηγαίνουν καλά:

Τα σκάφη που μετέφεραν το «Κομμάντο Νο 3» συνάντησαν μια γερμανική νηοπομπή, η οποία ειδοποίησε τις παράκτιες αμυντικές δυνάμεις στο Μπερνεβάλ και στο Πουί, θέτοντάς τις σε συναγερμό.

Το στοιχείο του αιφνιδιασμού είχε χαθεί. Τα περισσότερα από τα σκάφη που μετέφεραν τους άνδρες του 3ου Κομμάντο δεν έφθασαν ποτέ στην ακτή, ενώ όσα κατάφεραν να φθάσουν εξουδετερώθηκαν ταχύτατα.

Μικρό τμήμα από 20 κομμάντος κατάφερε, εν τούτοις, να φθάσει σε απόσταση 180 μ. από τα παράκτια πυροβόλα και να παρεμποδίσει, με εύστοχα πυρά, τις βολές τους επί δυόμισι ώρες, πριν εγκαταλείψει τις θέσεις του και αναχωρήσει με ασφάλεια.

Το Βασιλικό Σύνταγμα Καναδών έφθασε στη στενή παραλία του Πουί στις 5 το πρωί, έχοντας καθυστερήσει στην ώρα άφιξης και χάσει το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού.

Με την ανατολή του ήλιου, οι Γερμανοί στόχευαν τα αποβατικά, το πρώτο από τα οποία κατέβασε τη ράμπα του στις 05:07΄ και οι Καναδοί όρμησαν έξω βαλλόμενοι από πολυβόλα και πυρά όλμων.

Όσοι επέζησαν καταφέρνοντας να φθάσουν στη συρματοπλεγμένη ακτή, συνελήφθησαν αιχμάλωτοι ύστερα από λίγες ώρες άσκοπης αντίστασης.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Τρεις διμοιρίες ενισχύσεων που κατέφθασαν καθηλώθηκαν στην ακτή από πυρά πολυβόλων και όλμων, καθώς ήταν αδύνατη η οπισθοχώρησή τους υπό παρόμοια πυρά.

Συνολικά 300 άνδρες φονεύθηκαν, 20 πέθαναν αργότερα από τα τραύματά τους ενώ 33 κατάφεραν να επιστρέψουν στη Βρετανία.

Οι υπόλοιποι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι.

Ήταν οι μεγαλύτερες απώλειες που είχε υποστεί Καναδικό σύνταγμα μέσα σε μια μοναδική ημέρα σε ολόκληρο τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μπροστά στο λιμάνι της Διέππης τέσσερα αντιτορπιλικά άρχισαν να βάλουν προς την ακτή, καθώς πλησίαζαν τα αποβατικά σκάφη.

Το πυρ των αντιτορπιλικών, όμως, ήταν ανεπαρκές τόσο για τους στόχους για τους οποίους προοριζόταν όσο και ως υποστηρικτικό για τις αποβιβαζόμενες δυνάμεις.

Τα αποβατικά έγιναν στόχος των παράκτιων πυροβόλων και αρκετά από αυτά καταστράφηκαν, καθιστώντας την αποχώρηση των ανδρών ακόμη πιο προβληματική.

Ολόκληρες διμοιρίες εξοντώθηκαν μόλις πάτησαν το πόδι τους στην ακτή.

Ορισμένα τμήματα των δύο συνταγμάτων κατάφεραν να φθάσουν στην πόλη, οχυρώθηκαν πίσω από το ημικατεστραμμένο καζίνο και έδωσαν σφοδρή μάχη, χωρίς όμως να κατορθώσουν να φθάσουν τους αντικειμενικούς τους σκοπούς.

Εν τω μεταξύ έφθασαν 29 άρματα του 14ου Συντάγματος, από τα οποία 27 κατόρθωσαν να φθάσουν στην ακτή (δύο έπεσαν στα βαθιά και καταποντίστηκαν). Εκεί όμως, καθώς δεν υπήρχαν κατάλληλοι μηχανικοί, ανέκοψαν πορεία λόγω των αντιαρματικών εμποδίων και είτε εξοντώθηκαν από τα πυροβόλα είτε κόλλησαν στην παραλία.

Ωστόσο, μερικά είχαν τη δυνατότητα να βάλουν και υποστήριξαν όσο μπορούσαν την αποχώρηση των μονάδων του πεζικού.

Τα πληρώματα των αρμάτων αιχμαλωτίστηκαν όλα.

ΗΤΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Γύρω στις 09:00 οι επικεφαλής της επιχείρησης αντιλήφθηκαν την πραγματικότητα.

Οι Γερμανοί εξακολουθούσαν να κατέχουν τα υψώματα γύρω από την πόλη απ’ όπου έβαλαν ανηλεώς κατά των ακτών.

Στις 11:00 δόθηκε η διαταγή της αποχώρησης και τα αποβατικά άρχισαν να επανέρχονται στις ακτές, υποστηριζόμενα από νέο προπέτασμα καπνού και έχοντας μικρή αεροπορική κάλυψη από τη RAF.

Επικράτησε μεγάλη σύγχυση και περίπου στις 12:20 καμία ακτή δεν ήταν πλέον προσβάσιμη από τις αποχωρούσες δυνάμεις.

Στις 12:48 το HMS Calpe έκανε μια τελευταία προσπάθεια, στέλνοντας δύο από τις λέμβους του στην ακτή.

Ύστερα και από αυτήν, ο στόλος αναχώρησε ολοταχώς προς την Αγγλία.

Η επιχείρηση είχε τελειώσει, σημειώνοντας ολοσχερή αποτυχία.

Οι καναδικές δυνάμεις έχασαν συνολικά 3.367 άνδρες:

907 νεκροί, οι υπόλοιποι τραυματίες ή αιχμάλωτοι.

Οι Βρετανοί έχασαν 275 κομμάντος (57 νεκροί).

Οι Αμερικανοί είχαν τρεις νεκρούς.

Το Βρετανικό Ναυτικό έχασε ένα αντιτορπιλικό και 33 αποβατικά σκάφη, με 550 νεκρούς και τραυματίες.

Η RAF έχασε 106 αεροσκάφη, έναντι 48 της Λουφτβάφε.

Οι γερμανικές απώλειες ανήλθαν σε 591 άνδρες συνολικά.

Οι Καναδοί αξιωματικοί Λοχαγός Τζ. Φουτ (Captain J.W. Foote) διοικητής του Royal Hamilton Light Infantry και ο Αντισυνταγματάρχης Σ. Μέριτ (Lieutenant-Colonel C.C. Merritt) τιμήθηκαν με τον Σταυρό της Βικτωρίας.

Οι αξιωματικοί των Συμμάχων δεν είχαν καμία εμπειρία σχετική με παρόμοιες επιχειρήσεις, ο σχεδιασμός ήταν υπερβολικά φιλόδοξος και δεν έλαβε υπόψη του όλες τις παραμέτρους – ιδιαίτερα τις γερμανικές δυνάμεις στην περιοχή, τις οποίες υποτίμησε, αλλά και την υποστήριξη των αποβατικών μονάδων από πλευράς εφοδιασμού και εξοπλισμού – το τελευταίο αποδείχτηκε μοιραίο για τα άρματα μάχης, που ακινητοποιήθηκαν στις ακτές.

Η εκπαίδευση των ανδρών που έλαβαν μέρος ήταν το λιγότερο ανεπαρκής, τα πυρά υποστήριξης (από τέσσερα αντιτορπιλικά) ήταν ισχνά, ενώ ήταν άστοχη η χρησιμοποίηση στρατιωτών που μόλις έπαιρναν το βάπτισμα του πυρός.

Ωστόσο το κέρδος, από συμμαχικής πλευράς, από αυτή την παταγώδη αποτυχία ήταν ότι οι επικεφαλής των Επιτελείων προβληματίστηκαν πολύ σχετικά με τη στρατηγική του μέλλοντος. Σταμάτησαν να θεωρούν την κατάληψη και χρήση ενός λιμένα ως απαραίτητο όρο για την πραγματοποίηση μιας μεγάλου μεγέθους απόβασης, αντιλήφθηκαν τη σημασία της σωστής και έγκαιρης πληροφόρησης και της σωστής υποστήριξης των μονάδων απόβασης από βοηθητικά τμήματα, όπως Μηχανικού, καταστροφών, διαβιβάσεων κτλ.

Πληροφορίες

BBC History: Julian Thompson, The Dieppe Raid

Combined Operations: Operation Jubilee, Dieppe, August 1942

«About.com Military History: Kennedy Hickman, World War II: Dieppe Raid»

Veterans Affairs, Canada: The Dieppe Raid

militaire.gr