Καλώδιο-θηλιά στον λαιμό της Λευκωσίας
Αφόρητη πίεση στην κυπριακή κυβέρνηση για τις αμφιβολίες της ως προς τη βιωσιμότητα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης ● «Οι δικές μας μελέτες λένε ότι το έργο είναι βιώσιμο», απαντά η Κομισιόν σε ερωτήματα της «Εφ.Συν.», αποδοκιμάζοντας εμμέσως τις δηλώσεις του Μάκη Κεραυνού ● Κλοιός και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που ερευνά πώς μια αρχικά ιδιωτική επένδυση έγινε έργο που χρηματοδοτείται από την Ε.Ε. με σχεδόν 800 εκατ. ευρώ
Oλοι εναντίον Λευκωσίας. Αυτό είναι το κεντρικό στοιχείο στην εικόνα «μπάχαλου» που έχει διαμορφωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο «θρίλερ» της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Ελλάδας, μετά το διπλό πλήγμα που επέφεραν στο έργο αφενός η δήλωση του υπουργού Οικονομικών της Κύπρου Μάκη Κεραυνού και αφετέρου η αποκάλυψη από τον ίδιο τον Κύπριο πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα τόσο στο έργο του GSI όσο και στο, επίσης χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε., έργο του τερματικού σταθμού υγροποιημένου αερίου στο Βασιλικό της Κύπρου.
Εκτός από τα κορυφαία στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης, που έσπευσαν από την Τετάρτη να τραβήξουν το αυτί της Λευκωσίας, σε μια μάλλον ασυνήθιστα αυστηρή γλώσσα, με βασικό μήνυμα ότι δεν μπορεί όλο το κόστος του υποβρύχιου καλωδίου να το σηκώσουν οι Ελληνες φορολογούμενοι (Χατζηδάκης, Παπασταύρου, Μαρινάκης), χθες ήταν η Κομισιόν που πήρε θέση κατά της κυπριακής αμφιθυμίας για το έργο και άδειασε θεαματικά τον Μάκη Κεραυνό, που επικαλέστηκε σοβαρές μελέτες που καταλήγουν πως το έργο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής για Θέματα Ενέργειας, Αννα Κάισα Ιτκονεν, επανέλαβε χθες τη θέση της υπέρ της συνέχισης του έργου και υπερασπίστηκε τις «μελέτες σε κάθε στάδιο χρηματοδότησης» που έχει στη διάθεσή της και επιβεβαιώνουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», η κυπριακή πλευρά δεν έχει καταθέσει ή ενημερώσει τις Βρυξέλλες για τις μελέτες που επικαλέστηκε ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, οι οποίες αναφέρουν ότι το έργο δεν είναι βιώσιμο.
«Η Διασύνδεση της Μεγάλης Θάλασσας (Great Sea Interconnector - GSI) παραμένει ύψιστης πολιτικής και στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να διασφαλίσουμε την υλοποίησή του. Το έργο είναι απολύτως καθοριστικό για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου», είπε χθες η Ιτκονεν απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» και πρόσθεσε: «Μόλις υλοποιηθεί, θα αυξήσει τον αριθμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο σύστημα, κάτι που τελικά θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές προς όφελος των τοπικών επιχειρήσεων και καταναλωτών».
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής θύμισε ότι το έργο «έχει χαρακτηριστεί κοινού ενδιαφέροντος και έχει λάβει χρηματοδότηση όλα αυτά τα χρόνια από διάφορους μηχανισμούς χρηματοδότησής μας, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Connecting Europe, των Διευρωπαϊκών Δικτύων Ενέργειας κ.λπ. Για καθέναν από αυτούς τους μηχανισμούς χρηματοδότησης απαιτούνται μελέτες σκοπιμότητας, δεσμεύσεις από τα μέρη, από τους φορείς υλοποίησης του έργου, καθώς και από τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη».
Επιμείναμε στο ζήτημα της βιωσιμότητας του έργου, ρωτώντας πιο συγκεκριμένα την Κομισιόν. «Πριν το έργο αυτό θεωρηθεί επιλέξιμο για χρηματοδότηση από την Ε.Ε., έχει περάσει από έναν αρκετά διεξοδικό έλεγχο από την Επιτροπή, από τους φορείς υλοποίησης του έργου, επειδή πρέπει να αποδείξει τη βιωσιμότητά του πριν αναλάβει οποιαδήποτε δέσμευση. Είμαστε σε συνεχή επαφή, το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετό καιρό και πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό. Είμαστε σε επαφή με τον ανάδοχο, με τη ρυθμιστική αρχή, με τις εθνικές αρχές και φυσικά ζητούμε από όλους τους εμπλεκόμενους να τηρήσουν τη δέσμευσή τους. Ελπίζουμε πραγματικά ότι θα δούμε την ολοκλήρωση αυτού του έργου για να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να μειωθούν οι τιμές ενέργειας στη χώρα», είπε εμφατικά η εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) επιβεβαίωσε χθες, ύστερα από ερώτηση της «Εφ.Συν.», τις αποκαλύψεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι υπάρχουν έρευνες σε εξέλιξη για το έργο που αφορά το καλώδιο διασύνδεσης. Διπλωματικές πηγές επιβεβαιώνουν επίσης πως η EPPO ερευνά και το δεύτερο έργο που χρηματοδοτεί η Κομισιόν, για το υγροποιημένο φυσικό αέριο στο Βασιλικό. Μάλιστα εκεί, κατά τις πληροφορίες μας, εκεί η Ε.Ε. ζητεί να της επιστραφούν χρήματα πίσω.
Χωρίς προθεσμία
Τέλος, η Επιτροπή τόνισε ότι «δεν της πέφτει λόγος» για τις καθυστερήσεις που θα προκληθούν από την έρευνα του EPPO και έριξε το βάρος της στην πίεση προς την Κύπρο: «Περιμένουμε από όλα τα μέρη να δεσμευτούν για την υλοποίηση του έργου το συντομότερο δυνατό. Οποιαδήποτε καθυστέρηση είναι εις βάρος των ενδιαφερόμενων μερών και ιδιαίτερα της Κύπρου, του κύριου δικαιούχου αυτού του έργου. Είναι ένα έργο κοινού ενδιαφέροντος, που σημαίνει ότι δεν υπάρχει προθεσμία που να έχει οριστεί από την Επιτροπή. Χρηματοδοτούμε εν μέρει αυτό το έργο και είναι προς το συμφέρον μας να ολοκληρωθεί», είπε η Αννα Κάισα Ιτκονεν.
Η αναφορά σε «απουσία προθεσμίας» δείχνει πως οι Βρυξέλλες θέλουν να αφήσουν χώρο και χρόνο, χωρίς τελεσίγραφα, στους υπόλοιπους παίκτες του ενεργειακού θρίλερ (ελληνική κυβέρνηση, ΑΔΜΗΕ, γαλλική Nexans, ΗΠΑ, Ισραήλ) να εξαντλήσουν την επιρροή τους (ή την ασφυκτική πίεσή τους) στην κυβέρνηση της Λευκωσίας.
Οσον αφορά την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, θεωρείται βέβαιο ότι εστιάζει το ενδιαφέρον της στις συνθήκες και τους όρους υπό τους οποίους ένα επενδυτικό σχέδιο κατ’ εξοχήν ιδιωτικό που είχε εισηγηθεί η EuroAsia Interconnector, του Κύπριου επιχειρηματία Νάσου Κτωρίδη, εγκρίθηκε από την κυπριακή κυβέρνηση, με υπόσχεση κρατικής συμμετοχής 100 εκατ. ευρώ, στη συνέχεια πωλήθηκε στον ελληνικό ΑΔΜΗΕ έναντι 48 εκατ. ευρώ το 2023, και τελικά εντάχθηκε στα ευρωπαϊκά έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, εξασφαλίζοντας έμμεση και άμεση χρηματοδότηση 800 εκατ. ευρώ. Σε αυτό το πλαίσιο, ελεγχόμενοι δεν μπορεί να είναι μόνο οι ιδιώτες και τα κυβερνητικά στελέχη της Κύπρου, αλλά και ο ΑΔΜΗΕ –παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις του Ελληνα κυβερνητικού εκπροσώπου– αλλά και η ίδια η Κομισιόν που πρέπει να εξηγήσει πώς κατέληξε να χρηματοδοτήσει το 40% του υποβρύχιου καλωδίου των 1.200 χιλιομέτρων –Ισραήλ - Κύπρος - Κρήτη– και των 1,9 δισ. ευρώ.
Στο μεταξύ, στην Κοπεγχάγη όπου συνεδρίαζαν χθες οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε., αναμενόταν συνάντηση «ειρήνευσης» του Ελληνα υφυπουργού Νίκου Τσάφου με τον Κύπριο ομόλογό του Γ. Παπαναστασίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια