Σημάδια βασανισμών σε σορούς Παλαιστινίων που δεν μπορούν καν να ταυτοποιηθούν
«Δεν ξέρουμε ποιους θάβουμε»
Αγνώριστες από τους ξυλοδαρμούς και τα βασανιστήρια οι σοροί που επιστράφηκαν στη Γάζα • Δεν υπάρχουν τα μέσα στα νοσοκομεία για ταυτοποίηση • Μπροστά στις συγκλονιστικές μαρτυρίες, το Ισραήλ επιμένει ότι λειτουργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Ακόμα και οι νεκροί Παλαιστίνιοι που επιστράφηκαν ως αντάλλαγμα για τις 13 σορούς Ισραηλινών ομήρων, όπως όριζε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, φανερώνουν πως ο Γολγοθάς δεν σταματά για τον παλαιστινιακό λαό. Μάρτυρες, οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό, που σημειώνουν πως οι περισσότερες από τις 195 σορούς που επιστράφηκαν στη Γάζα φέρουν σημάδια βασανιστηρίων, ενώ έχουν κακομεταχειριστεί μέσα στα ισραηλινά κολαστήρια σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούν καν να ταυτοποιηθούν.
Όπως αναφέρει το BBC και σύμφωνα με φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν από τις ιατρικές αρχές στη Γάζα, πολλά από τα σώματα των Παλαιστινίων βρίσκονται σε προχωρημένη αποσύνθεση, πολλές φορές μόνο με τα εσώρουχά τους, κάποια με πολλαπλά τραύματα, πολλά με δεμένα χέρια πίσω από την πλάτη, με δεμένα μάτια ή υφάσματα τυλιγμένα γύρω από τον λαιμό τους.
Οι σοροί έχουν επιστρέψει σε νοσοκομεία χωρίς καν ψυκτικούς θαλάμους ώστε να μπορούν να διατηρηθούν και χωρίς τη δυνατότητα ανάλυσης DNA. Η ιατροδικαστική ομάδα στο νοσοκομείο Νάσερ εργάζεται σχεδόν χωρίς πόρους για να απαντήσει σε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τα βασανιστήρια, την κακομεταχείριση και την ταυτοποίηση των σορών.
Τα εμπόδια στην ιατροδικαστική έρευνα
Ο επικεφαλής της μονάδας, Δρ. Άχμεντ Ντιέρ, δήλωσε ότι ένας από τους μεγαλύτερους περιορισμούς είναι η έλλειψη ψυκτικών θαλάμων. Οι σοροί που φτάνουν στο νοσοκομείο χρειάζονται αρκετές ημέρες για να αποψυχθούν, καθιστώντας αδύνατη ακόμη και τη βασική ταυτοποίηση μέσω οδοντιατρικού ιστορικού — πόσο μάλλον μια ενδελεχή ιατροδικαστική εξέταση ή νεκροψία.
«Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αν περιμένουμε να αποψυχθούν, η αποσύνθεση ξεκινά αμέσως, κάτι που μας φέρνει σε αδιέξοδο, γιατί χάνουμε τη δυνατότητα να εξετάσουμε σωστά τα λείψανα» εξηγεί.
Μώλωπες και σημάδια από δέσιμο σε καρπούς και αστραγάλους
Το BBC εξασφάλισε πρόσβαση σε δεκάδες φωτογραφίες σορών, μίλησε με οικογένειες αγνοουμένων, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις ισραηλινές στρατιωτικές και σωφρονιστικές αρχές και με τρεις ιατροδικαστές εκτός της περιοχής, μεταξύ των οποίων και έναν ειδικό στα βασανιστήρια.
Ο Δρ. Αλάα αλ-Άσταλ, μέλος της ιατροδικαστικής ομάδας στο νοσοκομείο Νάσερ, δήλωσε ότι ορισμένοι σοροί φέρουν σημάδια βασανιστηρίων», όπως μώλωπες και σημάδια δεσίματος στους καρπούς και στους αστραγάλους.
«Υπήρξαν περιπτώσεις, όπου το δέσιμο ήταν τόσο σφιχτό που είχε προκαλέσει διακοπή στην κυκλοφορία του αίματος στα χέρια, προκαλώντας βλάβες στους ιστούς», σχολίασε.
«Ακόμη και γύρω από τα μάτια, όταν αφαιρέθηκαν οι επίδεσμοι, υπήρχαν βαθιές αυλακώσεις, ενδεικτικό της πίεσης που ασκήθηκε. Σε μία περίπτωση υπήρχε αυλάκωση γύρω από τον λαιμό», είπε.
«Για να διαπιστώσουμε αν ο θάνατος προήλθε από απαγχονισμό ή στραγγαλισμό, θα έπρεπε να γίνει νεκροψία — αλλά το σώμα ήταν παγωμένο και δεν ήταν εφικτό κάτι τέτοιο», πρόσθεσε.
Το Ισραήλ επιμένει να λέει ότι λειτουργεί με βάση το διεθνές δίκαιο
Ο Σάμεχ Γιασίν Χάμαντ, μέλος της επιτροπής της κυβέρνησης της Χαμάς που παραλαμβάνει τις σορούς, δήλωσε ότι υπήρχαν σημάδια από μώλωπες και εσωτερικές αιμορραγίες που δείχνουν ότι οι νεκροί είχαν ξυλοκοπηθεί άγρια πριν πεθάνουν. Επίσης, ορισμένοι είχαν τραύματα από μαχαίρι στο στήθος ή στο πρόσωπο.
Μερικές φωτογραφίες δείχνουν βαθιές χαρακιές. Άλλα σώματα φέρουν μόνο τα σημάδια πίεσης, κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαζόταν νεκροψία για να καθοριστεί αν τους έδεσαν πριν ή μετά τον θάνατο. Στο Ισραήλ, τα καλώδια μερικές φορές χρησιμοποιούνται και στη μεταφορά τον σορών.
Όταν ρωτήθηκε ο ισραηλινός στρατός για τα σημάδια στις σορούς, απάντησε ότι «λειτουργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Όλοι οι ειδικοί που είδαν τις σορούς συμφώνησαν ότι ορισμένα σημάδια εγείρουν ερωτήματα, αλλά χωρίς νεκροψίες δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για κακομεταχείριση ή βασανιστήρια.
«Μια διεθνής ιατροδικαστική κρίση»
«Αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι μια διεθνής ιατροδικαστική κρίση», είπε ο Μάικλ Πόλαναν, ιατροδικαστής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.
«Με βάση τέτοιες εικόνες, είναι επιτακτική η ανάγκη για πλήρεις ιατροδικαστικές νεκροψίες. Πρέπει να μάθουμε την αλήθεια για το πώς επήλθαν οι θάνατοι — και ο μόνος τρόπος να τη μάθουμε είναι οι νεκροψίες», δήλωσε.
Ωστόσο, ακόμη και με περιορισμένα δεδομένα, οι γιατροί του νοσοκομείου Νάσερ λένε ότι το γεγονός πως τα χέρια ήταν δεμένα πίσω από το σώμα, μαζί με τα σημάδια στα άκρα, υποδηλώνει βασανιστήρια. «Όταν κάποιος είναι γυμνός, με τα χέρια δεμένα πίσω του και ορατά σημάδια πίεσης στους καρπούς και στους αστραγάλους, αυτό δείχνει ότι πέθανε έτσι. Αυτό αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου», είπε ο Δρ. Ντιέρ.
Σιωπούν οι αρχές
Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις εκτεταμένης κακοποίησης κρατουμένων — ακόμη και αμάχων — υπό ισραηλινή κράτηση, τους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023, ιδιαίτερα στη στρατιωτική εγκατάσταση Σντε Τεϊμάν.
«Τουλάχιστον τους πρώτους οκτώ μήνες του πολέμου, οι κρατούμενοι από τη Γάζα είχαν τα χέρια τους δεμένα πίσω από την πλάτη και καλυμμένα τα μάτια τους 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, για μήνες», δήλωσε ο Νάτζι Αμπάς, επικεφαλής του προγράμματος κρατουμένων της ισραηλινής οργάνωσης Γιατροί για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (PHRI).
«Ξέρουμε ότι πολλοί ανέπτυξαν σοβαρές μολύνσεις στο δέρμα, στα χέρια και στα πόδια λόγω αυτού».
Μαρτυρίες από πρώην εργαζόμενους στη Σντε Τεϊμάν επιβεβαιώνουν ότι οι κρατούμενοι ήταν δεμένοι στα χέρια και στα πόδια — ακόμη και κατά τη διάρκεια ιατρικών πράξεων, όπως εγχειρήσεις.
Πολλοί από τους κρατούμενους κρατούνται ως «παράνομοι μαχητές», χωρίς απαγγελία κατηγοριών.
«Δεν ξέρουμε αν αυτός που θάβουμε είναι ο γιος μας»
Ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα για τους γιατρούς του νοσοκομείου Νάσερ είναι να καθορίσουν ποιοι από τους νεκρούς ήταν μαχητές της Χαμάς, ποιοι άμαχοι και ποιοι κρατούμενοι που πέθαναν υπό ισραηλινή κράτηση.
Ορισμένες σοροί επιστράφηκαν με κορδέλες της Χαμάς ή στρατιωτικά άρβυλα, αλλά οι περισσότεροι νεκροί είναι γυμνοί ή με πολιτικά ρούχα, καθιστώντας δύσκολη την αναγνώριση και την αξιολόγηση πιθανών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι φωτογραφίες που είδε το BBC δείχνουν κυρίως γυμνά ή αποσυντεθειμένα σώματα. Ένα από αυτά, με πολιτικά ρούχα και αθλητικά παπούτσια, φέρει δύο σφαίρες στην πλάτη.
Ο Σάμεχ Γιασίν Χάμαντ δήλωσε ότι το Ισραήλ έστειλε στοιχεία ταυτότητας μόνο για έξι από τις 195 σορούς, και ότι τα πέντε ήταν λανθασμένα.
«Αφού τα σώματα κρατήθηκαν από τις ισραηλινές αρχές, προφανώς διαθέτουν πλήρη δεδομένα γι’ αυτά», είπε ο Δρ. Ντιέρ. «Όμως δεν μας τα κοινοποίησαν μέσω του Ερυθρού Σταυρού. Μας στάλθηκαν προφίλ DNA για περίπου τα μισά, αλλά χωρίς καμία πληροφορία για τις ημερομηνίες ή τις συνθήκες θανάτου».
Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι «όλες οι σοροί που επιστράφηκαν είναι μαχητές» και ότι το δέσιμο ήταν για τη μεταφορά τους.
Καθώς οι οικογένειες των αγνοουμένων συγκεντρώνονται στις πύλες του νοσοκομείου, ο Δρ. Ντιέρ και το προσωπικό του βρίσκονται υπό τεράστια πίεση να αναγνωρίσουν τους νεκρούς και να δώσουν απαντήσεις.
Μέχρι στιγμής, μόνο περίπου 50 σώματα έχουν ταυτοποιηθεί — κυρίως μέσω βασικών στοιχείων όπως ύψος, ηλικία και προϋπάρχοντα τραύματα. Άλλα 54 έχουν ταφεί χωρίς ταυτότητα λόγω έλλειψης χώρου στη μονάδα.
Πολλές οικογένειες αγνοουμένων παρευρέθηκαν στις ταφές των ανώνυμων, μήπως ανάμεσά τους βρίσκεται ο δικός τους άνθρωπος.
«Ειλικρινά, είναι πολύ δύσκολο να θάψεις ένα σώμα όταν δεν ξέρεις αν είναι το σωστό», είπε ο Ράμι αλ-Φαράα, που ακόμη ψάχνει τον ξάδερφό του.
«Αν υπήρχε (τεστ DNA), θα ξέραμε πού είναι», είπε η Χουουάιντα Χάμαντ, που ψάχνει τον ανιψιό της. «Η αδερφή μου θα ήξερε αν αυτός που θάβουμε είναι πραγματικά ο γιος της ή όχι».
Δεν υπάρχουν σχόλια