«Εδώ Πολυτεχνείο»: Τα πρόσωπα, οι συσχετισμοί, οι ρόλοι και η διακήρυξη
Η Συντονιστική Επιτροπή Κατάληψης και οι άλλες επιτροπές/λειτουργίες στην ιστορική εξέγερση
Στη Συντονιστική Επιτροπή Κατάληψης του Πολυτεχνείου (τον Νοέμβρη 1973) συμμετείχαν 32 μέλη που εκλέχτηκαν τη νύχτα της Πέμπτης 15 Νοέμβρη 1973, εκπροσωπώντας Σχολές/Τμήματα και όχι παρατάξεις/κόμματα.
Αναλυτικά (κατά Ιδρυμα, Σχολή/Τμήμα):
ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ (ΕΜΠ)
ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΙ
1) Ανδρουλάκης Μίμης (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
2) Νυσταζάκης Γιάννης (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΙ – ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΟΙ
3) Δαφέρμος Ολύμπιος (ανένταχτος)
4) Παπαβασιλόπουλος Γιώργος (ΡΦ)
ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ
5) Λογοθέτης Στέλιος (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
6) Μωροπούλου Τόνια (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ
7) Τσεμπέλης Γιώργος (ΡΦ)
8) Χατζησωκράτης Δημητρης (ΡΦ)
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
9) Νικολαΐδης Παναγιώτης (Τροτσκιστής)
10) Σηφιανός Νίκος (ανένταχτος αριστερός, μεταπολιτευτικά ΠΠΣΠ)
11) Ψαρράς Δημήτρης (ΡΦ)
ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ (ΑΣΚΤ)
12) Γεωργακάκης Γιάννης (ανένταχτος αριστερός)
13) Σταυροπούλου Μαρία (ανένταχτη)
ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΠΑΤΡΑΣ
14) Ζουρνάς Μιχάλης (ΡΦ)/Εξελέγη στη Συντονιστική Επιτροπή μολονότι ήταν φοιτητής/συνδικαλιστής στην Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πάτρας.
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
ΝΟΜΙΚΗ
15) Λάζος Χρήστος/Νομικό (ΡΦ)
16) Λαζαρίδης Χρύσανθος/Οικονομικό Νομικής (ΡΦ)
ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ
17) Αλαβάνου Αριάδνη (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
18) Κωστή Λίκα/Αγγελική (ανένταχτη προσκείμενη στην ΑντιΕΦΕΕ, μεταπολιτευτικά ανεξαρτ. αριστερίστρια)
ΦΥΣΙΚΟΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ (ΦΜΣ)
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟ
19) Λυγερός Σταύρος (Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση/ΟΣΕ – άκρα αριστερά)
20) Τσαφαράκης Μανούσος (ανένταχτος προς την άκρα αριστερά)
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ
21) Μαυρογέννης Διονύσης (αριστεριστής – ΑΑΣΠΕ/ΕΚΚΕ)
ΙΑΤΡΙΚΗ
22) Αναστασίου Ελένη (Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση/ΟΣΕ – άκρα αριστερά)
23) Σιδέρης Νίκος (Οργάνωση «Μπολσεβίκοι» – άκρα αριστερά)
ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ
24) Κοροβέσης Γιάννης (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)
25) Λαλιώτης Κώστας (ΠΑΚ/μετέπειτα ΠΑΣΟΚ)
ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (ΑΣΟΕΕ)
26) Παππάς Στέλιος (ΡΦ)
27) Τσαντίλης Κώστας (ανένταχτος)
ΠΑΝΤΕΙΟΣ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (ΠΑΣΠΕ)
28) Κολιτσίδας Γρηγόρης (ΠΠΣΠ/Μαοϊκοί – Ενβερχοτζικοί)
29) Κορμουλάκης Γιάννης (ανένταχτος αριστερός)
ΑΝΩΤΑΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΕΙΡΑΙΑ (ΑΒΣΠ)
30) Φιλιππάκης Γιώργος (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ)/Επικεφαλής των ομάδων περιφρούρησης
ΑΝΩΤΑΤΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΓΣΑ)
31) Αντώνογλου Νίκος (ανένταχτος)
32) Τζουβάνος Δημήτρης (ανένταχτος, μεταπολιτευτικά ΠΑΣΟΚ, κ.λπ.)
ΣΗΜ. 1: Στη Συντονιστική Επιτροπή Καταληψης συμμετείχαν ως αντιπρόσωποι της «Εργατικής Συνέλευσης» ο οικοδόμος Νίκος Βουλγαράκης και ο εργάτης Γιάννης Μαγκάρεν (πιθανόν ψευδώνυμο), ενώ αναφέρεται και ο Αντώνης Ταβάνης.
ΣΗΜ. 2: Όπως προκύπτει από την κομματική/πολιτικοϊδεολογική ταυτότητα των 32 μελών της Συντονιστικής (σε παρένθεση δίπλα στα ονόματα), ο Ρήγας Φεραίος/ΚΚΕ Εσ. είχε 8 μέλη, η ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ 7 μέλη, ενώ 9 ήταν ανένταχτοι αριστεροί, 7 αριστεριστές (ποικιλώνυμοι) και 1 ΠΑΚ/ΠΑΣΟΚ.
ΣΗΜ. 3: Στις εμβληματικές μορφές της κατάληψης/εξέγερσης του Πολυτεχνείου συγκαταλέγεται ασφαλώς η Ρηγοπούλου Πέπη (Χημ. Μηχ. ΕΜΠ), η οποία ήταν πάνω στη σιδερένια πόρτα κατά την εισβολή του τανκ και τραυματίστηκε σοβαρά κινδυνεύοντας να χάσει τη ζωή της. Τελικά επέζησε με αρκετά προβλήματα υγείας, αποφοίτησε κατά τη μεταπολίτευση και ακολούθησε πανεπιστημιακή καριέρα διδάσκοντας στην ΑΣΚΤ. Ηρωική μορφή (όχι μόνο της εξέγερσης, αλλά γενικά του ΕΜΠ) ήταν και ο Ρεβελάκης Νίκος (ανεξ. αριστερός). Ανέλαβε πρόεδρος του φοιτητικού Συλλόγου Τοπογράφων όταν οι προηγούμενοι δύο (Γιάννης Αλαβάνος και Γεράσιμος Ποταμιάνος) είχαν ήδη διωχθεί. Συνελήφθη πολλές φορές και βασανίστηκε, κλείστηκε σε ψυχιατρείο, αλλά δεν λύγισε. Δεν δέχτηκε να φύγει στο εξωτερικό με υποτροφία της χούντας, αλλά έβριζε και ειρωνευόταν τους βασανιστές του, τους χαφιέδες και τους ασφαλίτες. Δεν πήρε πτυχίο ποτέ, δεν εξαργύρωσε τους αγώνες του. Απλός δημόσιος υπάλληλος.
ΟΙ «ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΕΣ»
Στις διαπραγματεύσεις με τους αξιωματικούς των τανκς (αναφέρονται ότι) πήραν μέρος οι Κυριάκος Σταμέλος (Ηλεκτ. Μηχαν. ΕΜΠ)/απεβίωσε τον Απρίλη του 2018, Κώστας Λαλιώτης, Στέλιος Λογοθέτης, Στέφανος Τζουμάκας (Νομική), Μίμης Ανδρουλάκης, Ιωάννα Καρυστιάνη (Νομική).
Ο ΡΑΔΙΟΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ»
* Εκφωνητές ήταν η Μαρία Δαμανάκη/Χημ. Μηχ. ΕΜΠ (ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ), ο Δημήτρης Παπαχρήστος/ΑΣΟΕΕ (ανένταχτος αριστερός) και ο Παπαδημητράκης Λάμπρος/ΑΣΚΤ (νυν σκηνοθέτης). Αρχικά και η Τόνια Μωροπούλου.
* Επικεφαλής της ομάδας για την κατασκευή/λειτουργία του ραδιοφωνικού πομπού ήταν ο Νίκος Χριστοδουλάκης/ΕΜΠ (ανεξαρτ. αριστερός/ΣΠΗΜΜ=Συνδικαλιστική Παράταξη Ηλεκτρολόγων – Μηχανολόγων Μηχανικών και μετά ΠΑΣΟΚ/υπουργός, κλπ.)
ΤΟ «ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ»
Υπεύθυνοι για το παράνομο τυπογραφείο (εκτός ΕΜΠ) έκδοσης των προκηρύξεων ήταν ο Λάκης Σταθακης/Χημ. Μηχ. ΕΜΠ και η Αγγελική Σωτήρη/Ιατρική (αμφότεροι ΑντιΕΦΕΕ/ΚΝΕ).
ΤΟ «ΙΑΤΡΕΙΟ»
Επικεφαλής ο Γιώργος Παυλάκης/Ιατρική (ανεξαρτ. προσκείμενος στην ΑντιΕΦΕΕ), νυν διαπρεπής επιστήμονας γιατρός-ερευνητής στις ΗΠΑ/Διευθυντής του Τομέα Ανθρωπίνων Ρετροϊών στο Εθνικό Ινστιτούτο κατά του Καρκίνου.
* Υπεύθυνη του Φαρμακείου η Μέλπω Λεκατσά/Φαρμακευτικό ΦΜΣ.
Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ (16/11/73)
Περίπου δώδεκα ώρες πριν από την εισβολή του τανκ (στις 03.03 μετά τα μεσάνυχτα της Παρασκευής 16 Νοέμβρη προς Σάββατο 17 Νοέμβρη) και του στρατού στο Πολυτεχνείο, η Συντονιστική Επιτροπή είχε κοινοποιήσει σε 25 δημοσιογράφους που κάλεσε στο ΕΜΠ, ένα κείμενο-διακήρυξη, όπου διατυπώνονταν οι διαμορφωμένες εκείνη τη στιγμή θέσεις του φοιτητικού κινήματος. Το κείμενο (κατά τις περισσότερες μαρτυρίες το διάβασε η Τόνια Μωροπούλου) είναι το ακόλουθο:
«Οι φοιτητές από όλες τις σχολές στη διάρκεια του φοιτητικού κινήματος συνειδητοποιήσαμε πως τα προβλήματά μας, σχετικά με τον εκδημοκρατισμό της Παιδείας και τη λειτουργία του Εκπαιδευτικού συστήματος, δεν λύνονται χωρίς την αλλαγή της συγκεκριμένης πολιτικής καταστάσεως.
Αρχίζοντας έτσι πολιτικό αγώνα, οι φοιτητές και οι Έλληνες εργαζόμενοι, που κλείστηκαν στο Πολυτεχνείο, ξεκαθαρίζουν τις θέσεις τους και καλούν τον Ελληνικό λαό να συσπειρωθεί γύρω τους και να αγωνισθεί μαζί τους ως την τελική νίκη.
- Πρωταρχική προϋπόθεση για την επίλυση όλων των λαϊκών προβλημάτων θεωρούμε την άμεση παύση του τυραννικού καθεστώτος της χούντας και την παράλληλη εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας.
- Η εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας συνδέεται αναπόσπαστα με την εθνική ανεξαρτησία από τα ξένα συμφέροντα, που χρόνια στήριζαν την τυραννία στη χώρα μας.
Η πλατιά κινητοποίηση του Ελληνικού λαού και η εκδήλωση συμπαράστασης από όλες τις γωνιές της γης της Ελλάδας είναι η καλύτερη απάντηση σε όσους επεχείρησαν να μας δυσφημήσουν.
Ελληνικέ λαέ, ο αγώνας γύρω από τη λαϊκή κυριαρχία και την εθνική ανεξαρτησία σήμερα συνίσταται στις άμεσες μαζικές διεκδικήσεις, στα οικονομικά, επαγγελματικά και κοινωνικά του προβλήματα με απεργιακούς αγώνες, με μαζικές κινητοποιήσεις, με συλλαλητήρια, με προοπτική τη γενική απεργία για την ανατροπή της Δικτατορίας.
Η παρουσία μας εδώ αποτελεί κέντρο συσπείρωσης, κινητοποίησης και μαζικοποίησης του λαϊκού αγώνα. Ολοι ενωμένοι στον αγώνα για τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία».
ΣΗΜ.: Όπως αναφέρεται στην «Έκθεση και συμπεράσματα της ΚΕ του
ΚΚΕ για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973» (4η Ολομέλεια, Ιούλιος 1976), το
ανωτέρω κείμενο της διακήρυξης συντάχθηκε το μεσημέρι της Παρασκευής
16/11 μετά από θυελλώδεις συζητήσεις και διαπληκτισμούς στη Συντονιστική
Επιτροπή Κατάληψης, καθώς υπήρξε σοβαρή διάσταση απόψεων, ιδιαίτερα με
την αντίθεση των αριστεριστών στο να καθοριστεί ο χαρακτήρας του αγώνα
σαν αντιφασιστικός-
Η πρώτη Συντονιστική
Όπως αναφέρεται στην προαναφερθείσα «Έκθεση της ΚΕ του ΚΚΕ για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973» (Ιούλιος 1976), την Τετάρτη 14/11 στελέχη της ΚΝΕ και της ΑντιΕΦΕΕ, μαζί με μερικούς ακόμα επηρεαζόμενους, εφ’ όσον πλέον ο κύβος είχε ριφθεί «να μείνουμε μέσα στο Πολυτεχνείο», αξιοποιώντας και την πείρα από την κατάληψη της Νομικής (Φλεβάρης ’73) πήραν την πρωτοβουλία και συγκρότησαν Συντονιστική Επιτροπή (ΣΕ) από αντιπροσώπους των σχολών. Από τις 15 σχολές της Αθήνας οι 13 είχαν αντιπροσώπους στη ΣΕ. Απ’ αυτούς 6-7 ήταν οργανωμένοι στην ΑντιΕΦΕΕ, 2-3 επηρεάζονταν από αυτήν, 1 ήταν του ΡΦ και 1 της επιρροής του, 1 αριστεριστής και 1 μάλλον του ΠΑΚ. Αυτή η πρώτη ΣΕ λειτούργησε μέχρι την Πέμπτη 15/11 τα μεσάνυχτα, χωρίς όμως σταθερή σύνθεση, εξού και δεν καταγράφεται. Όμως από τη νύχτα της Πέμπτης γίνονται εντός των κτιρίων του Πολυτεχνείου γενικές (ανά σχολή) συνελεύσεις των φοιτητών, που εν τω μεταξύ έχουν συρρεύσει στο υπό κατάληψη ΕΜΠ, και εκλέγουν άμεσα νέα Συντονιστική Επιτροπή (των 32 μελών), γιατί αμφισβητούνταν η εγκυρότητα της πρώτης, επειδή δεν είχε εκλεγεί στη διάρκεια των γεγονότων, δηλαδή κατά τη μαζικοποίηση της κατάληψης και το φούντωμα της εξέγερσης.
* Ο δημοσιογράφος Ζήσης Ι. Καραβάς πήρε μέρος στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα και συμμετείχε στην κατάληψη/εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, όντας πρωτοετής φοιτητής της Φιλοσοφικής Αθήνας και πολιτικά ανένταχτος στην Αριστερά.
** Αναδημοσιεύεται από το τεύχος #05 «Τα Αιρετικά – “Εδώ Πολυτεχνείο”. 20+4 μαρτυρίες & (αντι)θέσεις πρωταγωνιστών για την εξέγερση του Νοέμβρη 1973» που κυκλοφόρησε στις 18 Νοεμβρίου 2018
Δεν υπάρχουν σχόλια