Ο Αλέξης Χαρίτσης ανήρτησε ένα καλογραμμένο κείμενο, που εξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να παρευρεθεί στην εκδήλωση του Αλέξη Τσίπρα, που οργανώθηκε με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ιθάκη». Στην ανάρτησή του ο Πρόεδρος της Νέας Αριστεράς μας λέει ότι πήγε εκεί γιατί η  «Ιθάκη» αποτελεί «τη συλλογική βιογραφία της γενιάς του», και διότι «στο 2025, απέναντι στη Μαύρη Διεθνή και στο καθεστώς του Μητσοτάκη, δεν χωρούν ή δεν θα έπρεπε να χωρούν περιχαρακώσεις».

«Πιστεύω βαθιά», γράφει ο Χαρίτσης, «ότι (η) μόνη απάντηση μπορεί να είναι το Λαϊκό Μέτωπο: η ενότητα δηλαδή δυνάμεων, δίχως αποκλεισμούς, πάνω σε ένα ριζοσπαστικό και αιχμηρό πρόγραμμα. Τίποτα λιγότερο. Τίποτα περισσότερο».

Συνεχίζοντας παρακάτω, ο Χαρίτσης αναφέρεται στις βασικές θέσεις του κόμματός του σε ό,τι αφορά τη μείωση των ανισοτήτων, την κλιματική μετάβαση, την Ειρήνη κ.λ.π., ενώ ασκεί κριτική στον Τσίπρα που μίλησε για συνολική ανεπάρκεια της αντιπολίτευσης. Η κατακλείδα του κειμένου είναι ιδιαίτερα αιχμηρή. «Λαϊκό Μέτωπο του  ε ν ό ς », λέει ο Χαρίτσης, «δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ».

Αν εξαιρέσουμε τη μάλλον λυρική εισαγωγή του κειμένου, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι η τοποθέτηση του προέδρου της Νέας Αριστεράς γίνεται με σοβαρό και κόσμιο τρόπο, επικεντρώνεται σε καίρια θέματα και αποφεύγει την παραπολιτική φλυαρία, που πλημμύρισε τον ημερήσιο τύπο και τα κανάλια τις πρώτες μέρες μετά την έκδοση του βιβλίου. Το ζήτημα ωστόσο είναι τι πραγματικά επιδιώκει με όλα αυτά η μερίδα της Νέας Αριστεράς (και του ΣΥΡΙΖΑ) που προσεγγίζει δειλά-δειλά τον Αλέξη Τσίπρα, παρ’ ότι εκείνος φροντίζει επιμελώς να κρατάει τις αποστάσεις του.

Στο ζήτημα αυτό αναφέρεται, με άλλη ανάρτηση, ο Γραμματέας της Νέας Αριστεράς Γαβριήλ Σακελλαρίδης, που συνειδητά δεν πήγε στην παρουσίαση της «Ιθάκης»: «Το πραγματικό ερώτημα», λέει ο Σακελλαρίδης, «δεν είναι αν θέλουμε την ενότητα όλου του προοδευτικού χώρου απέναντι στον Μητσοτάκη. Αυτό είναι ένα εξωραϊσμένο σχήμα για να λειάνει την όψη του πραγματικού ερωτήματος που είναι το εξής: Πιστεύουμε πραγματικά ότι μία συνεργασία της Νέας Αριστεράς με τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ και το- αν τελικά προκύψει-κόμμα του Αλέξη Τσίπρα μπορεί να πετύχει να κινητοποιήσει τον κόσμο απέναντι στην ηγεμονία της Δεξιάς; Γιατί αυτός είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο, για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους».

Όσο μικρή και αν είναι δημοσκοπικά η Νέα Αριστερά, η συζήτηση που γίνεται στους κόλπους της δεν είναι περί διαγραμμάτων και έχει μεγάλη σημασία. Γιατί, το ζήτημα είναι πράγματι εάν η προσέγγιση της Νέας Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ με τον Τσίπρα πρόκειται να εξελιχθεί σε έναν ουσιαστικό πολιτικό διάλογο που θα συν-κινήσει την κοινωνία ή σε μια διαπραγμάτευση για ρόλους και οφίτσια στο μελλοντικό «Κίνημα» που δεν αφορά κανέναν μας.

Κατά τη γνώμη μου, είναι μάλλον βέβαιο ότι θα συμβεί το δεύτερο, διότι το στρατήγημα του Τσίπρα είναι πλέον διαφανές. Η βασική εκτίμησή του είναι ότι ο χώρος της Κεντροαριστεράς έχει βασικά ένα έλλειμμα ηγεσίας, όχι ένα έλλειμμα προγραμματικών θέσεων. Κύριος σκοπός του «project Ιθάκη» είναι λοιπόν να καταδείξει μέσω του θορύβου που γίνεται και θα γίνεται στα ΜΜΕ και μέσω των δημοσκοπήσεων που θα ακολουθήσουν ότι μόνο ο Τσίπρας διαθέτει «παράσταση νίκης» απέναντι στον Μητσοτάκη.  Από εκεί και πέρα, όλα τα άλλα είναι μάλλον αυτονόητα.

Το δίλλημα που θα αντιμετωπίσει σύντομα η Νέα Αριστερά ή ο ΣΥΡΙΖΑ (και όχι μόνο) θα είναι το εξής: ή να αποδεχθούν τη de facto ενσωμάτωση στο εγχείρημα Τσίπρα, όπως είναι, αρέσει-δεν αρέσει, ή να οδηγηθούν στην πολιτική αποστρατεία. Θα είναι μια κλασική περίπτωση «lose-lose», εκτός βέβαια εάν αληθεύει η «κακία» ότι τόσο η πλευρά Χαρίτση όσο και η πλευρά Φάμελλου ενδιαφέρονται μόνο για τις βουλευτικές τους έδρες. Διστάζω να πιστέψω κάτι τέτοιο, αν και ορισμένα στελέχη των δύο αυτών χώρων κάνουν σοβαρές προσπάθειες να μας πείσουν για το αντίθετο (βλέπε, π.χ., εκείνο το επονείδιστο που είπε ο Γιώργος Καραμέρος, ότι «αρχηγού παρόντος πάσα αρχή παυσάτω», πριν καν αλέκτωρ λαλήσει).

Οι προθέσεις του Τσίπρα είναι, όπως είπα, διαφανείς. Αλλά εξ ίσου  προφανές είναι και το θεμελιώδες λάθος στη καθαρά αρχηγική στρατηγική του. Γιατί, παρ’ όλες τις σκηνικές ομοιότητες, άλλο ο  Τσίπρας και άλλο ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ο Παπανδρέου, με όλον τον καιροσκοπισμό (και ενίοτε τον αμοραλισμό) που τον διέκρινε, είχε ένα πραγματικό ταλέντο στο να επεξεργάζεται πολιτικές και να εισηγείται καινοτόμα πράγματα. Μαζί με αυτό, είχε επίσης την ικανότητα να μεταβολίζει και να αφομοιώνει ταχύτατα τα συγκυριακά δεδομένα, σε εθνική και διεθνή κλίμακα. Ο Τσίπρας, ως πολιτική προσωπικότητα, δεν έχει κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά. Για αυτό και ο τρόπος με τον οποίο προσπαθεί να μιμηθεί τον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ θυμίζει το γνωστό ποίημα του Καβάφη «Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης».

Πέρα όμως από το θέμα της προσωπικότητας και των προσωπικών ικανοτήτων, οι συνθήκες το 2025 είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες που επικρατούσαν τη δεκαετία του 1970 και του 1980. Τότε ο Παπανδρέου είχε ερείσματα και σημεία αναφοράς σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, μηδέ της ΕΣΣΔ εξαιρουμένης. Σήμερα, ποια θα ήταν άραγε τα ερείσματα ενός «νέου Παπανδρέου», που φιλοδοξεί να κυβερνήσει μια χώρα στην περιφέρεια της Ευρώπης; Δεν είναι πλέον σαφές ότι η ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία και οι κεντρώοι α λα Μακρόν έχουν πλήρως ομογενοποιηθεί με τη Δεξιά; Από που λοιπόν θα αντλήσει υποδείγματα και στήριξη μέσα σε μια Ευρώπη που παραπαίει καθώς η γεωπολιτική συγκυρία γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνη;

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο, που κανονικά θα έπρεπε να το έχει κατανοήσει σε βάθος η πλευρά Χαρίτση πριν αναφερθεί σε προγραμματικές προσεγγίσεις και «Μέτωπο». Δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι ο Τσίπρας θα καταφέρει τελικά να συγκροτήσει ένα κάποιο «συμπαθητικό» πρόγραμμα. Αυτό το πρόγραμμα αποκλείεται όμως να απαντά στα καίρια ερωτήματα που θέτουν στις αναρτήσεις τους ο Πρόεδρος και ο Γραμματέας της Νέας Αριστεράς. Για την ακρίβεια, θα είναι διαμετρικά αντίθετο με πολλά από αυτά (όπως, π.χ., το θέμα των αμυντικών δαπανών) ή θα αποτελεί μια παρωδία παλαιότερων θέσεων του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ (με το επιχείρημα της «επικαιροποίησης»). Αρκεί και μόνο να θυμηθούμε εκείνο το ανεκδιήγητο περί «πατριωτικού φόρου» για να καταλάβουμε ποια είναι η σημερινή στόχευση του Αλέξη Τσίπρα και πόσο διαφέρει από εκείνα που είχε αναδείξει παλιότερα ο χώρος της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Εν περιλήψει λοιπόν και εν συντομία: ας κοιτάξουν αλλού η Νέα Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ, αν πράγματι ενδιαφέρονται να διατηρήσουν ζωντανή τη φλόγα της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Η «Ιθάκη» δεν είναι η βιογραφία της γενιάς του Χαρίτση, αλλά αποκλειστικά και μόνο η βιογραφία του συγγραφέα της.

tvxs.gr