Συγκρίνοντας δύο κυβερνήσεις
«“Στην οριζοντίωση της εποχής μας να κρατήσουμε όρθιες ισχνές καλαμιές”, μας προτρέπει ο Μανόλης Αναγνωστάκης. Αυτό είναι η Αριστερά σήμερα: η ισχνή –επί του παρόντος– αντίσταση στην ισοπέδωση και στον εκφασισμό της κοινωνίας. Επιμένουμε λοιπόν αριστερά, στην Υγεία, στην Κοινωνία και στην Πολιτική».
Με τις λέξεις αυτές κλείνει ο πρώην υπουργός Υγείας και νυν μάχιμος γιατρός, στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου, Ανδρέας Ξανθός το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου του, «Το κόκκινο νήμα». Για το βιβλίο –που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΘΕΜΕΛΙΟ, με πρόλογο των Γιάννη Δραγασάκη και Ηλία Μόσιαλου– είχαμε μιλήσει με τον συγγραφέα στη συνέντευξη που είχε δώσει στην «Εφ.Συν.» στο φ. της 13ης Δεκεμβρίου. Επανερχόμαστε, ωστόσο, εστιάζοντας σε 2-3 καίρια κεφάλαιά του.
Πρωτιά...
Ξεκινάμε από το κεφάλαιο της υγειονομικής τραγωδίας της πανδημίας του COVID-19, εκεί όπου ο Ανδρέας Ξανθός παραθέτει (ή υπενθυμίζει) σοκαριστικά στοιχεία: «Στην Ελλάδα, τα συνολικά επιβεβαιωμένα κρούσματα ήταν 6,1 εκατομμύρια και οι θάνατοι 37.869, ενώ η θνησιμότητα από COVID-19 ήταν 3.671 θάνατοι/εκατομμύριο πληθυσμού. Με βάση αυτόν τον πολύ αξιόπιστο δείκτη (σ.σ. από το Worldometer COVID-19), η Ελλάδα ήταν στην πρώτη θέση της Ευρώπης, σε πολύ χειρότερη μοίρα από χώρες που επλήγησαν με σφοδρότητα στο πρώτο κύμα όπως η Ιταλία (3.261 θάνατοι/εκατομμύριο πληθυσμού […]». Είναι χαρακτηριστικό δε, ότι «η θνησιμότητα από COVID-19 στην Ελλάδα ήταν μεγαλύτερη ακόμα και από τις ΗΠΑ (3.642/εκατ.) και τη Βραζιλία (3.303/εκατ.), όπου λόγω της εγκληματικής πολιτικής του Τραμπ και του Μπολσονάρο, η διασπορά του ιού ήταν ανεξέλεγκτη και οι απώλειες, ιδιαίτερα στις φτωχές και ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, ήταν τρομακτικές».
Ειδικά δε, για αυτό το τελευταίο, την ταξική διάσταση της πανδημίας, ο Αν. Ξανθός επικαλείται έρευνα του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, σύμφωνα με την οποία «οι κάτοικοι περιοχών χαμηλών εισοδημάτων και υποβαθμισμένων συνθηκών διαβίωσης, στους οποίους αναλογεί μέγεθος κατοικίας λιγότερο από 30 τ.μ. ανά μέλος νοικοκυριού (π.χ. Δήμοι Περιστερίου, Ασπρόπυργου, Μάνδρας, Αγίας Βαρβάρας, Παιανίας) ήταν πιο ευάλωτοι και παρουσίασαν μεγαλύτερα ποσοστά θνησιμότητας από COVID-19 σε σύγκριση με τους κατοίκους πιο εύπορων και με καλύτερες συνθήκες κατοικίας δήμων».
Εν τέλει, όπως αναφερόταν σε δελτίο Τύπου του Τομέα Υγείας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ (Σεπτέμβριος του 2022), «ο καθοριστικός παράγοντας που οδήγησε στην υγειονομική τραγωδία των 33.000 θανάτων (τόσοι ήταν τότε) ήταν η μειωμένη ανθεκτικότητα του ΕΣΥ […] Η κυβέρνηση επέλεξε να μην ενισχύσει με προσωπικό τα κρίσιμα τμήματα του ΕΣΥ (ΤΕΠ, κλινικές COVID, ΜΕΘ κ.λπ.), να μην επιμερίσει το βάρος της COVID φροντίδας και στις ιδιωτικές κλινικές, με αποτέλεσμα το λειτουργικό black out των νοσοκομείων, τους διασωληνωμένους εκτός ΜΕΘ και την πρωτιά στην Ευρώπη στην υπερβάλλουσα θνησιμότητα».
«Δυνητικά αποτρέψιμοι θάνατοι»
Εξίσου σοκαριστική είναι η διαπίστωση για επιπλέον θανάτους της επίμαχης περιόδου, που δεν είχαν σχέση όμως με τον κορονοϊό. Ιδού: «Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το διάστημα 2020-2022 καταγράφηκαν 49.160 επιπλέον θάνατοι, σε σχέση με την προηγούμενη τετραετία 2016-2019. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, αν αφαιρεθούν οι 34.779 θάνατοι λόγω COVID-19 που είχαν επιβεβαιωθεί σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ μέχρι τέλος του 2022, προκύπτουν 14.381 επιπλέον θάνατοι που δεν οφείλονται σε κορονοϊό αλλά σε άλλα νοσήματα, τα οποία λόγω της αποδιοργάνωσης του ΕΣΥ δεν μπόρεσαν να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αρα ήταν δυνητικά αποτρέψιμοι θάνατοι», επισημαίνει ο Αν. Ξανθός.
Συγχρόνως δε, για την προγενέστερη φράση του, «και εμείς τον Τσιόδρα θα βάζαμε», για την οποία δέχθηκε εκ των έσω κριτική, επιμένει πως «αρκετοί δεν θέλησαν να καταλάβουν. Και συνεχίζουν μέχρι σήμερα τη στοχοποίηση της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων και προσωπικά του κ. Τσιόδρα για την παταγώδη αποτυχία στη διαχείριση της πανδημίας στα επόμενα επιδημικά κύματα. Μόνο που αυτό ήταν ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη και όχι των επιστημόνων», είναι η άποψή του. Ενώ για τη μάχη των… εμβολίων γράφει μεταξύ άλλων: «Η ανοικτή αμφισβήτηση των εμβολιασμών, αλλά και της ίδιας της πανδημικής απειλής, ήταν κατά βάση η “γραμμή” της Ακροδεξιάς σε όλο τον κόσμο».
Και, στο κεφάλαιο «ΣΥΡΙΖΑ και κορονοϊός», προσεγγίζει το ζήτημα ως εξής: «Το θέμα δεν ήταν ότι δεν κάναμε αντιπολίτευση στην πανδημία, αλλά ότι δεν κάναμε αξιόπιστη αντιπολίτευση […] Αυτό το έλλειμμα το κατάλαβε ο κόσμος. Και έτσι χάσαμε και προς το “Κέντρο” και προς τα “αριστερά” μας. Η αξιοπιστία ήταν το δομικό έλλειμμα του ΣΥΡΙΖΑ και η στάση μας στην πανδημία, αντί να το περιορίσει, το επιδείνωσε».
Novartis
Για το σκάνδαλο Novartis ο πρ. υπουργός Υγείας υποστηρίζει (εδώ, συνοπτικά, για λόγους χώρου): «Ανεξάρτητα από το αν ο κοινοβουλευτικός χειρισμός ήταν ο ενδεδειγμένος (εκ του αποτελέσματος προκύπτει το αντίθετο), η ουσία του θέματος ήταν ότι το σκάνδαλο Novartis υπήρξε, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά σε τουλάχιστον είκοσι χώρες του κόσμου. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τη “γραμμή” περί σκευωρίας, μεθόδευσε για άλλη μία φορά τη συγκάλυψη μιας σκανδαλώδους υπόθεσης και την πολιτική ασυλία των πρωταγωνιστών της».
Ενώ ταυτοχρόνως παραθέτει έξι πολιτικά συμπεράσματα για τα σκάνδαλα στον χώρο της Υγείας. Στο τελευταίο από αυτά διαβάζουμε μεταξύ άλλων: «[…] με λάθη και παραλείψεις, με μεγαλοστομίες και βολονταρισμούς και πάνω απ’ όλα, με πολιτική “υπερεπένδυση” στο θέμα της κάθαρσης και με δημιουργία προσδοκιών που τελικά διαψεύστηκαν, στο τέλος βρεθήκαμε εγκαλούμενοι για προσπάθεια ελέγχου της δικαιοσύνης και για καθεστωτική συμπεριφορά! Από ποιους; Από αυτούς που έχουν εμπειρογνωμοσύνη δεκαετιών στον ασφυκτικό έλεγχο και στη χειραγώγηση του κράτους και της δικαιοσύνης!».
Απολογισμός
Στον κυβερνητικό απολογισμό που κάνει, γράφει τέλος: «Το δημόσιο σύστημα υγείας στάθηκε όρθιο μέσα στη δημοσιονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας, επειδή κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το ΕΣΥ ενισχύθηκε με κάθε εφικτό τρόπο και επειδή οι εργαζόμενοί του συνέχισαν να προσφέρουν, με φιλότιμο και ευσυνειδησία, τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες». Δεν είναι τυχαίο ότι «η καθολική κάλυψη υγείας είναι σίγουρα το πιο αναγνωρίσιμο κοινωνικό αποτύπωμα της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ», υπογραμμίζει επικαλούμενος σχετική έρευνα της Prorata για λογαριασμό του ΕΝΑ-Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών, τον Δεκέμβριο του 2025.
Ομως, «όλα καλά λοιπόν; Σίγουρα όχι. Σε έναν συνολικά θετικό απολογισμό υπήρχαν προβλήματα, αστοχίες και λάθη, τα οποία επιχειρήσαμε να αποτιμήσουμε συλλογικά στο τμήμα υγείας του ΣΥΡΙΖΑ». Ωστόσο, καταλήγει, «είναι άλλο ζήτημα να υπάρχουν προβλήματα και ανεπάρκειες σε μια στρατηγική στήριξης και αναβάθμισης του ΕΣΥ, όπως έγινε στη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, και τελείως άλλο να υπάρχει συνειδητή πολιτική επιλογή να αποδομηθεί η δημόσια περίθαλψη και να δοθεί χώρος στα ιδιωτικά συμφέροντα, όπως και γίνεται με τη διακυβέρνηση της Ν.Δ.».
Δεν υπάρχουν σχόλια