6 υπουργοί ομολογούν «μαχαίρι» στις δαπάνες

 Το Ταμείο Ανάκαμψης φεύγει, οι μνημονιακές περικοπές του Μεσοπρόθεσμου έρχονται

18.02.26 13:08

Πάνος Κοσμάς

Επιτελική άγνοια για το πώς θα καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ● 6 υπουργοί παραδέχονται περικοπές 3,3 δισ. ευρώ στα υπουργεία τους ● Επίσημη ομολογία επερχόμενης λιτότητας στη Βουλή, σε απάντηση 11 ερωτήσεων του ΣΥΡΙΖΑ.

Tελικά οι υπουργοί της κυβέρνησης το ομολόγησαν με πάσα επισημότητα στη Βουλή: ναι, στην περίοδο 2026-2029 προβλέπεται ότι θα γίνουν σκληρές περικοπές δαπανών στα υπουργεία μας. Πρόκειται για τους υπουργούς: Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου. Εκκρεμούν οι απαντήσεις ακόμα δύο υπουργών, του Υποδομών και Μεταφορών Χρίστου Δήμα και του υπουργού Υγείας Αδώνιδος Γεωργιάδη, των οποίων οι «ομολογίες» αναμένονται. Οι υπουργοί κλήθηκαν να απαντήσουν σε 11 ερωτήσεις τομεαρχών του ΣΥΡΙΖΑ, σε μια συντονισμένη «επιχείρηση» του κόμματος της Αριστεράς με συντονιστή τον κοινοβουλευτικό του εκπρόσωπο Νίκο Παππά.

Περικοπές 2026-2029

Η εφημερίδα μας είχε αναδείξει τόσο τις μνημονιακού χαρακτήρα περικοπές που προβλέπει το νέο Μεσοπρόθεσμο (Πολυετής Δημοσιονομικός Σχεδιασμός 2026-2029) όσο και την πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ. Το κρίσιμο νέο δεδομένο ύστερα από τις απαντήσεις των 6 υπουργών, ωστόσο, είναι ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν έχει κανένα σχέδιο για το πώς θα καλύψει το χρηματοδοτικό κενό που δημιουργείται μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Και αυτό πλέον δεν είναι πολιτική εκτίμηση, αλλά παραδοχή - πολλαπλή παραδοχή.

Στα μέσα Δεκεμβρίου, η εφημερίδα μας είχε αποκαλύψει ότι ενώ ο συνολικός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός παραμένει στα 2 τρισ. ευρώ, η Ελλάδα λαμβάνει 12 δισ. λιγότερα. Το θέμα έφερε στη Βουλή ο Νίκος Παππάς, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, και ο Νίκος Παπαθανάσης, αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, είχε παραδεχτεί τότε ότι, με βάση την πρώτη διαπραγμάτευση, η χώρα όντως θα λάβει 49,5 δισ. ευρώ -δηλαδή, 12 δισ. λιγότερα-, προσθέτοντας όμως ότι «θα γίνει προσπάθεια» για περισσότερα. Συγκεκριμένα, έγινε λόγος για υπό σύσταση νέα ευρωπαϊκά Ταμεία τα οποία θα κάλυπταν το χρηματοδοτικό κενό.

Ομως, στις επίσημες απαντήσεις που έδωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και συγκεκριμένα ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς στις σχετικές ερωτήσεις της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, τα επιπλέον κονδύλια που υποσχόταν η κυβέρνηση τον Δεκέμβριο δεν φαίνεται να υπολογίζονται ούτε από το ίδιο το αρμόδιο υπουργείο.

Εσωτερική λιτότητα

Ετσι, αντί για σχέδιο διεκδίκησης και κάλυψης του κενού, η κυβέρνηση μεταφράζει τη μείωση των ευρωπαϊκών πόρων σε εσωτερικές περικοπές. Και οι απαντήσεις του οικονομικού της επιτελείου επιβεβαιώνουν αυτό που είχε αναδειχτεί και από την εφημερίδα μας με το σχετικό δημοσίευμα. Οτι μέχρι το 2029 η κυβέρνηση της Ν.Δ. περικόπτει:

● 700 εκατ. από την Παιδεία

● 670 εκατ. από τα Ψηφιακά

● 1,2 δισ. ευρώ από Περιβάλλον και Ενέργεια

● 420 εκατ. από τη Γεωργία

● 99 εκατ. από τον Τουρισμό

● 270 εκατ. από τον Πολιτισμό

Το σύνολο των περικοπών, μόνο γι’ αυτά τα 6 υπουργεία, υπερβαίνει τα 3,3 δισ. ευρώ.

Ενώ αναμένονται απαντήσεις για ακόμα δύο υπουργεία, το Υποδομών και Μεταφορών και το Υγείας, όπου οι περικοπές, σύμφωνα με τις ερωτήσεις του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπερβαίνουν τα 400 εκατ. ευρώ ανά περίπτωση.

Για να επανέλθουμε. Οι περικοπές μόνο σε έξι υπουργεία φτάνουν τα 3,3 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μείωση σχεδόν 25% σε σχέση με το 2025.

Τα στοιχεία είναι συγκεκριμένα:

● Στην Παιδεία, οι δαπάνες πέφτουν από 6,8 δισ. ευρώ το 2025 σε 6,1 δισ. το 2029. Στις επιμέρους κατηγορίες, οι μεταβιβάσεις μειώνονται έως 67%, οι αγορές αγαθών (όπως σχολικό υλικό) κατά 35%, ενώ οι δαπάνες για πάγια περιουσιακά στοιχεία -σχολικές μονάδες και πανεπιστήμια- σχεδόν μηδενίζονται (-97%).

● Στην Ψηφιακή Διακυβέρνηση, ο προϋπολογισμός πέφτει από 1,13 δισ. ευρώ σε 460 εκατ. (-59%). Οι μεταβιβάσεις μειώνονται έως και 88%, οι αγορές αγαθών και υπηρεσιών σχεδόν κατά 90%.

● Στο Περιβάλλον και την Ενέργεια, οι περικοπές ξεπερνούν το 44% έως το 2029, φτάνουμε το 1,2 δισ. ευρώ, με μεταβιβάσεις μειωμένες έως 86% και αγορές αγαθών κατά 93%.

● Στην Αγροτική Ανάπτυξη, πέφτει τσεκούρι πάνω από 400 εκατ. ευρώ και καταγράφεται μείωση 24%, ενώ στις επιδοτήσεις η περικοπή φτάνει το 100% σε σχέση με το 2025.

● Στον Τουρισμό ο προϋπολογισμός του υπουργείου μειώνεται κατά 99 εκατ. ευρώ (-53%), ενώ στον Πολιτισμό η μείωση φτάνει στα 270 εκατ. ευρώ (-41%).

«Πιστώσεις υπό κατανομή»

Τα ανωτέρω αποτελούν κυβερνητικές παραδοχές. Και η αιτιολόγηση είναι κοινή και επαναλαμβανόμενη: «Το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται το 2026».

Ομως η λήξη του ΤΑΑ δεν είναι πολιτική στρατηγική. Είναι το τέλος ενός προγράμματος. Το κρίσιμο ερώτημα περί της κυβερνητικής στρατηγικής είναι τι ακολουθεί.

Στις απαντήσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη σταθερής ροής πόρων και κανένας μηχανισμός κάλυψης του κενού. Αντίθετα, εμφανίζεται η γνωστή λύση των «πιστώσεων υπό κατανομή». Δηλαδή, κονδύλια που δεν εμφανίζονται στους προϋπολογισμούς των υπουργείων και θα δοθούν εφόσον αποφασιστεί. Δεν είναι δεσμευμένα, δεν είναι σταθερά, δεν επιτρέπουν πολυετή σχεδιασμό.

Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το ζήτημα του προσωπικού. Οι «κλειδωμένες» δαπάνες μισθοδοσίας μειώνονται: στην Παιδεία 9%, στον Πολιτισμό κατά 33%, στο Περιβάλλον κατά 23%, στην Ψηφιακή Διακυβέρνηση κατά 15,5%.

Σε ορισμένα υπουργεία οι κοινωνικές παροχές εργαζομένων μηδενίζονται. Αυτό σημαίνει ότι οι προσλήψεις και οι αμοιβές εξαρτώνται από αυτοσχεδιασμούς σε ετήσια βάση και όχι από σταθερή πρόβλεψη.

Το συνολικό συμπέρασμα είναι σαφές: Το Ταμείο Ανάκαμψης φεύγει, μια περίοδος σκληρής λιτότητας στις δημίσιες δαπάνες έρχεται.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI

Με πρωτοβουλία του Νίκου Παππά, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, κατατέθηκαν οι ερωτήσεις για τις βαθιές περικοπές του Μεσοπρόθεσμου 2026-2029, σε συνεργασία με τους αρμόδιους τομεάρχες: Χάρη Μαμουλάκη (Οικονομίας), Διονύση Καλαματιανό (Παιδείας), Βασίλη Κόκκαλη (Αγροτικής Ανάπτυξης), Ανδρέα Παναγιωτόπουλο (Υγείας), Πόπη Τσαπανίδου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης), Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο (Υποδομών), Μίλτο Ζαμπάρα (Περιβάλλοντος), Καλλιόπη Βέττα (Τουρισμού και Πολιτισμού), με τη συνυπογραφή των βουλευτών του κόμματος Ελ. Ακρίτα, Γ. Γαβρήλου, Χρ. Γιαννούλη, Ρ. Δούρου, Κ. Μπάρκα, Κ. Νοτοπούλου, Θ. Ξανθόπουλου, Γ. Παπαηλιού, Π. Πολάκη, Γ. Ψυχογιού.

Απάντησαν ήδη 5 υπουργεία, εκκρεμεί η απάντηση ακόμη τριών.

efsyn.gr