Τέμπη- Συγκάλυψη και Ύβρις: «Ακόμα μας στοιχειώνουν οι φωνές εκείνων που καίγονταν ζωντανοί»
Επιζώντες του εγκλήματος των Τεμπών μιλούν για τις εφιαλτικές στιγμές μετά τη σύγκρουση και για τις πληγές που δεν επουλώνονται, όσα χρόνια κι αν περάσουν.
Hταν 23.18 το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023 όταν η αλαζονεία της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οι «διασφαλίσεις της ασφάλειας» από τον μοιραίο Κώστα Αχ. Καραμανλή, η κρατική αναλγησία, η αδιαφορία του πολιτικού συστήματος για την ανθρώπινη ζωή, τα «γαλάζια» ρουσφέτια και οι υπουργικές πλάτες σε μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα ευθυγραμμίστηκαν στα Τέμπη και μετουσιώθηκαν σε ένα προαναγγελθέν και άνευ προηγουμένου έγκλημα, που είχε αποτέλεσμα 57 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων ήταν νεαρής ηλικίας. Το ερχόμενο Σάββατο συμπληρώνονται τρία χρόνια από την πιο μελανή σελίδα της επταετίας Μητσοτάκη, που βύθισε στο πένθος δεκάδες οικογένειες, άφησε πίσω της εκατοντάδες επιζώντες με σωματικά και ψυχικά τραύματα και έβγαλε μαζικά στους δρόμους την ελληνική κοινωνία, με κύριο αίτημα την απονομή δικαιοσύνης.
Σχεδόν 1.095 μέρες μετά όχι μόνο δεν έχει αποκατασταθεί το καταβαραθρωμένο γόητρο της Θέμιδος, αλλά οι συγκαλύψεις συνεχίζονται και το «μπάζωμα» λαμβάνει διαστάσεις ύβρεως που δεν μπορούν να διανοηθούν ούτε οι πιο νοσηροί εγκέφαλοι.
Νέα ύβρις
Τελευταίο «χτύπημα» ήταν η ακύρωση εκταφής τουλάχιστον έξι σορών που διέταξε η εισαγγελέας Λάρισας Αικατερίνη Παπαϊωάννου, καθώς οι συγγενείς… τόλμησαν και ζήτησαν τη συνδρομή εργαστηρίων εκτός Ελλάδας. Το εξοργιστικό της υπόθεσης είναι ότι εντός των συνόρων δεν υπάρχουν κατάλληλα επανδρωμένα εργαστήρια για τόσο σύνθετες εξετάσεις σορών… Την ίδια ώρα η Δικαιοσύνη επιμένει πεισματικά σε διαδικασίες εντός Ελλάδας και μόνο.
Τις προηγούμενες ημέρες η Αικ. Παπαϊωάννου έδωσε εντολή για εκταφές, λίγο προτού ολοκληρωθεί η τριετία και το timing δεν ήταν τυχαίο: Αν και εφόσον συμπληρώνονταν τρία χρόνια (από την ταφή), οι συγγενείς των θυμάτων θα είχαν το δικαίωμα να κάνουν τις εκταφές και να πραγματοποιηθούν εξετάσεις με τον τρόπο που θα επέλεγαν εκείνοι και όχι όπως θέλει η κυβέρνηση, δηλαδή βιαστικά και επιφανειακά.
Ωστόσο η Δικαιοσύνη… έκανε ό,τι περνά από το χέρι της για να χαθούν στοιχεία που θα μπορούσαν να ανιχνευτούν από εξειδικευμένους επιστήμονες. Δηλαδή εξασφαλίστηκε ότι δεν θα πραγματοποιηθούν σύνθετες έρευνες και μεθοδεύτηκε μαεστρικά η απαγόρευση συμμετοχής στην κρίσιμη διαδικασία επιστημόνων και μέσων από το εξωτερικό. Ένα κομβικό ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι γιατί οι δικαστικές αρχές της Λάρισας δεν δίνουν εντολή για συνεργασία με πανεπιστήμια και εργαστήρια σε χώρες της ΕΕ που διαθέτουν τον εξοπλισμό και την τεχνογνωσία για ενδελεχείς εξετάσεις των σορών.
Το σκηνικό της ντροπής ολοκληρώθηκε το βράδυ της Παρασκευής όταν η Εισαγγελία του Άρειου Πάγου «βάφτισε» μέσω ανακοίνωσης «τεχνικούς συμβούλους» τους πραγματογνώμονες από το εξωτερικό που ζήτησαν οι συγγενείς για να δικαιολογήσει ως σύμφωνες με την ισχύουσα νομοθεσία τις αποφάσεις της Αικ. Παπαϊωάννου. Οι γονείς των αδικοχαμένων παιδιών εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους στο Documento κι έκαναν λόγο για χονδροειδέστατο ψέμα από τον Άρειο Πάγο…
Μαρτυρίες χωρίς φίλτρα
Με αφορμή τη συμπλήρωση τριών ετών από το έγκλημα, το Documento, που αποκαλύπτει από την πρώτη στιγμή τα εγκλήματα της κυβέρνησης και της Δικαιοσύνης με φόντο τα Τέμπη, μίλησε με επιζώντες και συγγενείς θυμάτων και όσα αφηγούνται προκαλούν συγκίνηση, οργή, αλλά και ελπίδα για μια Ελλάδα που δεν θα οδηγεί στον θάνατο τα παιδιά της στο όνομα του κέρδους, θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα αποκτήσει κράτος δικαίου και δεν θα σκυλεύει τη μνήμη των νεκρών της.
Νέα συγκάλυψη και ύβρις στα Τέμπη
Οι οικογένειες αντέδρασαν στη μεθόδευση των δικαστικών αρχών να γίνουν εκταφές χωρίς αντίκρισμα. «Θέλουμε ο κόσμος να είναι μαζί μας» το μήνυμα των συγγενών για τη θλιβερή επέτειο και τη δίκη. Συνταρακτικές δηλώσεις από τους επιζώντες: «Μας στοιχειώνουν ακόμα οι φωνές όσων καίγονταν ζωντανοί»
Τρία χρόνια μετά το έγκλημα στα Τέμπη, επιβάτες που έζησαν τον εφιάλτη και βρέθηκαν μια ανάσα από τον θάνατο εξιστορούν με τρεμάμενες φωνές στο Documento τι συνέβη και αποκαλύπτουν ότι μέχρι και σήμερα αντιμετωπίζουν σοβαρά αναπνευστικά και ψυχολογικά προβλήματα. Παράλληλα, ορισμένοι από αυτούς κάνουν λόγο για καπνό που στην επαφή του με το δέρμα τους «έμοιαζε με καυστικό υγρό» και για εκρήξεις οι οποίες θύμιζαν ηφαίστειο, ενώ ακόμη τους στοιχειώνουν οι φωνές ανθρώπων που καίγονταν ζωντανοί. Επιπλέον, κατακεραυνώνουν τη Δικαιοσύνη και το κράτος, που λάμπει διά της απουσίας του…
«Μας έκαιγαν καπνοί»
Ο Λάζαρος Παπαζήσης επέβαινε στο δεύτερο βαγόνι, από το οποίο ελάχιστοι κατάφεραν να βγουν ζωντανοί. Για τη στιγμή της σύγκρουσης και τα δευτερόλεπτα που ακολούθησαν, όλα όσα περιγράφει συγκλονίζουν: «Ξαφνικά άκουσα έναν ήχο σαν δυνατό φρενάρισμα. Μετά ακολούθησαν πολλά “μπαμ” και το κεφάλι μου χτύπησε στο κάθισμα. Άρχισαν να πέφτουν πράγματα. Σε έναν κύριο που καθόταν μπροστά μου του είχε ανοίξει το κεφάλι. Φώναζαν κάποια κορίτσια. Τσίριζαν άνθρωποι. Ερχόταν ο καπνός και μας έκαιγε στο πρόσωπο. Σαν καυστικό υγρό ήταν, δεν ξέρω… Είχα ζαλιστεί. Έβλεπα σκοτάδια για πέντε λεπτά».
Η αφήγησή του στο Documento για όσα ένιωσε, είδε, έκανε είναι ανατριχιαστική: «Μάζεψα τις δυνάμεις μου και σηκώθηκα. Πήγα έριξα τρεις κλοτσιές στην πόρτα. Είχε σφηνώσει, δεν άνοιγε με τίποτα. Και μετά, όπως γυρνάω, βλέπω κάποιο παιδί που πήρε τον πυροσβεστήρα και έσπασε το τζάμι. Οι καπνοί μάς έκαιγαν το δέρμα και έσβησαν τα φώτα. Χρησιμοποιήσαμε τους φακούς των κινητών για να βλέπουμε».
Για την κόλαση που βίωσε όταν απεγκλωβίστηκε μιλάει με δάκρυα στα μάτια ο Λάζ. Παπαζήσης: «Πηδήξαμε απ’ το παράθυρο μέσα στα χωράφια. Φώναζε ένας κύριος να φύγουμε από το σημείο, όπως και έγινε. Είδα δύο κορίτσια κάτω στο έδαφος. Έβλεπα ανατινάξεις από τη φωτιά συνέχεια, σαν να ήταν ηφαίστειο. Φώναζε ο κόσμος “βοήθεια, καιγόμαστε”. Τα κορίτσια περίμεναν 45 λεπτά ασθενοφόρο».
Στην περιγραφή του, που κόβει την ανάσα, σημειώνει επίσης: «Μας τράβηξαν με σχοινιά. Πήραν πρώτα τα παιδιά που κάηκαν στο πρόσωπο. Εγώ είχα αίματα στο πρόσωπο και γυαλιά. Μετά με έβαλαν σε φορείο και πήγα με ασθενοφόρο στα επείγοντα της Λάρισας. Εκεί είδα σακούλες με πτώματα στον διάδρομο».
«Δεν μπορώ να κοιμηθώ»
Ο εφιάλτης των Τεμπών για τους τραυματίες και τους επιβάτες του IC-62 δεν σταμάτησε τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, αλλά συνεχίζεται μέχρι σήμερα. «Αυτές οι εικόνες έρχονται καμιά φορά το βράδυ και δεν μπορώ να κοιμηθώ. Παίρνω φάρμακα. Είναι πάρα πολύ δύσκολο αυτό που ζήσαμε. Από τότε ξεχνάω καμιά φορά, μου έρχονται πολλά στο κεφάλι. Είναι ψυχικά τραύματα» μας εξομολογείται ο Λάζ. Παπαζήσης.
«Έκανα αεροθεραπεία, λουτροθεραπεία. Τώρα είμαι καλύτερα. Έπαιρνα χάπια για τους πόνους επειδή είχα σπάσει τα πλευρά μου και τραυματίστηκα στα μάτια από τα γυαλιά» προσθέτει. Όπως εξηγεί, η εισπνοή του τοξικού καπνού ακόμη και σήμερα τον ταλαιπωρεί: «Με τα χημικά που φάγαμε πρήστηκε η κοιλιά μου. Παίρνω ένα φάρμακο, εισπνοές που μου γράφει ο πνευμονολόγος. Μια φορά στις πέντε μέρες». Όσο για το άμεσο μέλλον, προτρέπει τον κόσμο «να αγωνιστεί για να δικαιωθούν τα παιδιά που χάθηκαν. Να απονεμηθεί δικαιοσύνη. Να γίνει το δικαστήριο και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι».
«Ακούω τα ουρλιαχτά»
«Ο κόσμος πρέπει να ακούσει και να μάθει ειδικά από μας που επιβιώσαμε από εκείνο το βράδυ το τι έγινε» λέει στο Documento η Εύη Τσάπαρη, που ήταν στο τρίτο βαγόνι και τραυματίστηκε σοβαρά. Εμφανώς φορτισμένη, αναβιώνει τις στιγμές μετά τη σύγκρουση: «Μόλις άνοιξα τα μάτια μου, είδα το βαγόνι σκοτεινό και άκουγα τα ουρλιαχτά του κόσμου που ήταν μέσα. Νομίζω ότι δεν με στοιχειώνουν τόσο πολύ οι εικόνες όσο τα ουρλιαχτά που άκουγα για βοήθεια».
Στην ερώτηση αν θυμάται τη μυρωδιά του καπνού και της φωτιάς, απαντά: «Ήταν αυτό που δεν μπορείς να καταλάβεις τι μυρίζεις. Απλώς ένιωθα να καίγονται τα σωθικά μου σε κάθε ανάσα. Ήταν πολύ περίεργο». Αφού ξεπέρασε το αρχικό σοκ της σύγκρουσης και απομακρύνθηκε από το βαγόνι, όπως λέει, «άρχισα να καταλαβαίνω ότι τα πράγματα δεν είναι καλά γιατί έβλεπα το τεράστιο μαύρο σύννεφο που μας είχε σκεπάσει».
Κραυγές πάνω στις ράγες
Η Εύη Τσάπαρη θυμάται κυρίως τους ανθρώπους που είχαν μαζευτεί πάνω στις ράγες και πάρα πολλούς χτυπημένους με αίματα στα πρόσωπά τους. «Κάποιες μαμάδες είχαν βγάλει τα παιδιά τους από τα βαγόνια και φώναζαν, ούρλιαζαν, ενώ τα παιδάκια έκλαιγαν. Άλλοι άνθρωποι λιποθυμούσαν, έπαιρναν τηλέφωνο τους δικούς τους, άκουγα “βοήθεια” από παντού και δεν ήξερα από πού έρχονταν οι φωνές. Δεν ήξερα τι γινόταν στην άλλη πλευρά. Ήταν ένα χάος εκείνο το βράδυ».
Υπογραμμίζει δε ότι «το μόνο που μου έχει μείνει σαν σωματικό, να το πω έτσι, είναι ότι, επειδή έχω την μεγάλη ουλή στην πλάτη από τα ράμματα, κάθε φορά που αλλάζει ο καιρός αισθάνομαι πόνο. Είναι και λίγο σαν να μου θυμίζει κάθε φορά το τι έγινε».
«Λες και δεν ήμασταν εκεί»
Κι όμως, όπως σημειώνει, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που σκέφτεται «εντάξει, αφού ζήσατε, πείτε ευχαριστώ και μην το σκέφτεστε άλλο». «Δεν είναι καθόλου έτσι, μόνο όποιος έχει περάσει μια εμπειρία πολύ κοντά στον θάνατο μπορεί να καταλάβει ότι δεν είναι κάτι που λες “α, εντάξει, εγώ έζησα, οπότε δεν θα το ξαναθυμηθώ, δεν θα με νοιάζει, θα ευχαριστώ τον Θεό που έζησα και θα το βουλώσω”. Εχουμε μπει σε δεύτερη μοίρα. Είναι λες και δεν ήμασταν εκείνο το βράδυ εκεί, λες και δεν έχουμε εφιάλτες από αυτά που είδαμε, που ακούσαμε. Είναι λες και κάναμε κάποιο κακό που ζήσαμε και θα έπρεπε να έχουμε σκυμμένο το κεφάλι και να μην το συζητάμε, να μη διεκδικούμε δικαιοσύνη».
Ενόψει της δίκης η Εύη Τσάπαρη αναφέρει: «Δυστυχώς ζούμε σε μια χώρα όπου δεν μπορώ να έχω εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη, γιατί φοβάμαι ότι δεν είναι τόσο αμερόληπτη όσο θα έπρεπε. Από την άλλη βέβαια θα ήθελα να διατηρήσω και μια ελπίδα ότι ίσως και κάτι να έχει αλλάξει. Αλλά είμαι προετοιμασμένη και για το χειρότερο σενάριο».
«Βλέπουμε ακόμη εφιάλτες»
«Αυτό που κρατάω από εκείνο το βράδυ είναι το τράνταγμα, η σύγκρουση και ο θόρυβος και μετά όλο αυτό το χάος μέσα στο βαγόνι. Είναι σαν να το ζω» λέει από τη μεριά της η Αλεξάνδρα Τσακίρη που βρισκόταν στο πέμπτο βαγόνι. «Τη μυρωδιά δεν τη θυμάμαι και τόσο. Το θετικό που κρατάω είναι η αλληλεγγύη των επιβατών που ήμασταν μέσα. Ο ένας προσπαθούσε να βοηθήσει τον άλλον να βγούμε έξω» αναφέρει στο Documento.
Επιπλέον, η Αλ. Τσακίρη επιβεβαιώνει ότι πολλοί επιζώντες αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα αλλά και σοβαρά ψυχοσωματικά. Οπως εξηγεί, «δεν μπορούμε να είμαστε όπως παλιά. Καθημερινά παλεύουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει να συνεχίσουμε χωρίς να μας βοηθά κάποιος. Βλέπουμε ακόμα εφιάλτες και την επόμενη μέρα πρέπει να πάμε για δουλειά χωρίς να έχουμε κοιμηθεί. Πρέπει να εργαστώ και μπορεί να ξυπνάω κουρέλι, να μην έχω όρεξη».
Μάλιστα, τονίζει στο Documento ότι πολλές φορές, όταν η ώρα πλησιάζει 23.18 (η ώρα της μοιραίας σύγκρουσης), έρχονται στο μυαλό της οι εικόνες της φρίκης. «Με έχει δυσκολέψει η συναισθηματική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, η ανασφάλεια σε πάρα πολλά κομμάτια. Οπως το να βγω από το σπίτι μου μεσημέρι και να κυκλοφορώ στον δρόμο. Εκανα προσπάθειες να μπω σε ΜΜΕ και στο τρένο, κάποια στιγμή, τον πρώτο χρόνο, ουσιαστικά για να ξεπεράσω τους φόβους μου. Ομως αυτό μου προκάλεσε παραπάνω προβλήματα».
«Καμία δικαιοσύνη»
Παράλληλα, η Αλ. Τσακίρη καταγγέλλει ότι το κράτος δεν βρίσκεται στο πλευρό των τραυματιών και παλεύουν μόνοι τους προκειμένου να εξασφαλίσουν κάποια χρήματα για τις συνεδρίες τους. «Είμαστε ξεκρέμαστοι» λέει με νόημα. Οσο για το πρώτο πράγμα που της έρχεται στο μυαλό με φόντο τη συμπλήρωση τριών ετών από το έγκλημα στα Τέμπη, η απάντησή της είναι αφοπλιστική: «Δεν υπάρχει ακόμη δικαιοσύνη, κι ας έχουν περάσει τρία χρόνια. Ενώ θα έπρεπε κάποιος να ήταν φυλακή αυτήν τη στιγμή, δεν έχουμε κανέναν μέσα. Ουσιαστικά, δεν έχουμε κάποιον υπεύθυνο. Για τον θάνατο 57 ανθρώπων, τον τραυματισμό άλλων τόσων και όλη την κοινωνία που έχει τραυματιστεί από το συμβάν. Περιμένουμε τώρα τη δίκη και ξέρουμε ότι ακόμη και εκεί δεν θα γίνει αναφορά σε πυρόσφαιρα, οι εκταφές θα έπρεπε να είχαν γίνει»…
«Έχω θέμα με τα μάτια μου»
Σοβαρά προβλήματα υγείας αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα η Βασιλική Κόκκαλη, που ταξίδευε στο τρίτο βαγόνι: «Τρία χρόνια μετά βλέπω εφιάλτες. Δεν μπορώ να κοιμηθώ. Έχω θέματα με τη μετακίνησή μου και με τα μάτια μου» λέει. «Ποτέ δεν είχα πρόβλημα με την όραση. Ξαφνικά μετά το δυστύχημα – δεν είχα δώσει σημασία τον πρώτο ενάμιση μήνα– είχα τρομερούς πονοκεφάλους. Εκεί άρχισα να το ψάχνω με νευρολόγους και δεν βρέθηκε κάτι. Το ίδιο και με τα μάτια. Πάνω στο δίμηνο ανακάλυψα ότι δεν βλέπω». Τελικά, όπως αναφέρει, «αποδείχτηκε πως υπάρχει τραυματισμός στα οπτικά νεύρα και στα δύο μάτια μου. Τώρα αναζητώ να δω πού έχει πειραχτεί το οπτικό νεύρο». Επιπλέον, αντιμετωπίζει και αναπνευστικά προβλήματα. «Είμαι με εισπνεόμενα, είχα πρόβλημα και με τη σπονδυλική στήλη, με αιματώματα από το χτύπημα. Και εννοείται ότι η ψυχολογία μου δεν είναι αυτή που ήταν».
Επιπλέον, η Β. Κόκκαλη εκφράζει την οργή της για τη στάση της κυβέρνησης, των αρχών και της Δικαιοσύνης: «Δεν μπορώ να διανοηθώ πως υποτιμούν τόσο πολύ τη νοημοσύνη μας. Άκουγα στην τηλεόραση μια κυρία της ΝΔ που έλεγε ότι δεν υπάρχει συγκάλυψη. Πώς δεν υπάρχει; Αθώοι θα ήταν αν είχαν καταθέσει τα στοιχεία που έπρεπε από την πρώτη στιγμή, όπως δεν έγινε με τα βίντεο της εμπορικής. Κατηγορούν εμάς για θέατρο. Κατηγορούν τους γονείς των παιδιών που σκοτώθηκαν για θέατρο. Και βλέποντας όλα αυτά σαφώς δεν μπορούμε να ηρεμήσουμε. Σαφώς δεν μπορώ να το καταπιώ ότι αυτό το έγκλημα παραμένει ατιμώρητο. Αντί να σκύψουν το κεφάλι, μας λένε ψεκασμένους. Ο ανακριτής μάς έλεγε αναξιόπιστους μάρτυρες. Έχει κυκλοφορήσει τη φήμη ότι είμαι ανισόρροπη».
Η ίδια υπογραμμίζει: «Αυτό που θυμάμαι περισσότερο αυτά τα τρία χρόνια είναι πως κανείς δεν μας βοήθησε. Βλέπω έξω πυροσβέστες, αστυνομικούς και δημιουργείται μέσα μου μίσος, κακία, δεν ξέρω πώς να σας το πω. Αυτοί οι άνθρωποι, αντί να βοηθήσουν τον κόσμο, κάθονταν στην εθνική οδό και περίμεναν να πάει ο τραυματίας για να τον ανεβάσουν. Έγινε το δυστύχημα στη Βιολάντα, πήγε η πυροσβεστική και οι αρχές τόσες μέρες ψάχνουν. Η ΔΑΕΕ της πυροσβεστικής ήξερε τι έπρεπε να κάνει στα Τέμπη; Έκαναν λάθος διαχείριση; Σε ένα τόσο σοβαρό δυστύχημα σε ένα εργοστάσιο καλώς πήγαν και έκαναν τη δουλειά τους. Στα Τέμπη γιατί δεν έγινε τίποτα; Και μετά λένε ότι δεν υπήρξε συγκάλυψη; Δεν ντρέπονται οι πυροσβέστες και οι αστυνομικοί; Δεν ντρέπεται ο εφέτης που έχει δώσει όρκο και έχει ξεπουλήσει την υπόθεση; Δεν διαφύλαξε τον χώρο. Δεν όρισε πραγματογνωμοσύνες. Δεν έκανε ιατροδικαστικές. Κατέστρεψε τα δείγματα. Αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι ήδη φυλακή. Το ίδιο και γι’ αυτούς που παρέδωσαν τα βίντεο δυόμισι χρόνια μετά».
Δεν υπάρχουν σχόλια