Όταν η Εξουσία Απειλεί την Αλήθεια: Η Κατάρρευση του Κράτους Δικαίου στη Σύγχρονη Ελλάδα.
Feb 11, 2026
Στις 9 Φεβρουαρίου 2026, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απείλησε δημόσια, σε ζωντανή μετάδοση, τον δημοσιογράφο Χρήστο Αβραμίδη με μηνύσεις επειδή έκανε ερωτήσεις για την τραγωδία με τους 15 νεκρούς μετανάστες στη Χίο. Η φράση "ασυλία δεν έχετε" και οι χαρακτηρισμοί "θρασύδειλος" δεν ήταν απλώς ένα προσωπικό ξέσπασμα. Ήταν η αποκάλυψη μιας βαθύτερης αλήθειας: η Ελλάδα του 2026 έχει εγκαταλείψει τις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος αυτής της παρέκκλισης, πρέπει να εξετάσουμε τρία επίπεδα: το συγκεκριμένο περιστατικό που πυροδότησε την απειλή, τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίστηκε την κριτική, και τη συστημική κατάρρευση των δημοκρατικών θεσμών στην Ελλάδα.
Η Τραγωδία της Χίου: Όταν τα Ερωτήματα γίνονται Επικίνδυνα
Στις 3 Φεβρουαρίου 2026, σκάφος του Λιμενικού Σώματος συγκρούστηκε με λέμβο που μετέφερε περίπου 40 μετανάστες στα ανοιχτά της Χίου. Το αποτέλεσμα ήταν συγκλονιστικό: 15 νεκροί (11 άνδρες και 4 γυναίκες), δεκάδες τραυματίες, δύο αποβολές εγκύων γυναικών και άγνωστος αριθμός αγνοούμενων. Η ιατροδικαστική εξέταση αποκάλυψε ότι οι θάνατοι προήλθαν από βαρύτατους τραυματισμούς λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης, όχι από πνιγμό.
Οι μαρτυρίες των επιζώντων, όπως δημοσιεύτηκαν στην "Καθημερινή", έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την επίσημη εκδοχή του Λιμενικού. "Πηγαίναμε ευθεία", κατέθεσαν οι διασωθέντες, "δεν υπήρξε καταδίωξη, δεν ακούσαμε σειρήνα. Από την αριστερή πλευρά άναψε ένα φως, αμέσως μετά έσβησε και σημειώθηκε η σύγκρουση".
Πρόκειται για σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι οι κάμερες του σκάφους του Λιμενικού δεν λειτουργούσαν, όπως και τότε στο ναυάγιο της Πύλου, το περιστατικό δεν καταγράφηκε στο ημερολόγιο του σκάφους. Σε κάθε άλλη δημοκρατική χώρα, τέτοιες επαναλαμβανόμενες "συμπτώσεις" θα πυροδοτούσαν άμεση και ανεξάρτητη έρευνα.
Το Διεθνές Δίκαιο και η Υποχρέωση Διάσωσης
Ο Χρήστος Αβραμίδης, κάνοντας τη δουλειά του ως δημοσιογράφος, έθεσε το αυτονόητο ερώτημα: η λέμβος βρισκόταν ήδη εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις για τη Διάσωση στη Θάλασσα (SAR - Search and Rescue), η μόνη νόμιμη ενέργεια ήταν η άμεση διάσωση των ανθρώπων. Η "αποτροπή" δεν είναι νομική επιλογή όταν ανθρώπινες ζωές κινδυνεύουν εντός των χωρικών υδάτων μιας χώρας.
Αυτό το ερώτημα δεν ήταν προκλητικό. Ήταν το ελάχιστο που απαιτεί η δημοσιογραφική δεοντολογία. Και όμως, η αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου δεν ήταν να απαντήσει, αλλά να απειλήσει.
Η Απειλή ως Πολιτική: Η Στρατηγική του Φόβου
"Να ξέρετε ότι στο εξής, κάθε φορά που θα λέτε κάτι που δεν έχω πει, θα εξετάζω τη νομική διέξοδο που έχω", δήλωσε ο Κυβερνητικός εκπρόσωπος κ.Μαρινάκης. Η απειλή αυτή δεν αφορά μόνο τον κ.Αβραμίδη. Είναι μήνυμα προς κάθε δημοσιογράφο που τολμά να κάνει δύσκολες ερωτήσεις.
Πρόκειται για την κλασική τακτική των SLAPP μηνύσεων (Strategic Lawsuits Against Public Participation) – στρατηγικές αγωγές εναντίον της δημόσιας συμμετοχής. Ο σκοπός δεν είναι να κερδηθούν στα δικαστήρια, αλλά να φιμωθεί η κριτική μέσω του φόβου των νομικών εξόδων και της ψυχολογικής πίεσης.
Η διεθνής οργάνωση Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) αντέδρασε άμεσα, καλώντας τον κ.Μαρινάκη να ανακαλέσει τις απειλές του. Όχι επειδή υπερασπίζονται έναν συγκεκριμένο δημοσιογράφο, αλλά επειδή κατανοούν ότι όταν ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος απειλεί δημοσιογράφους για τις ερωτήσεις τους, δεν επιτίθεται σε άτομα. Επιτίθεται στη δημοκρατία.
Η Ευρωπαϊκή Διάσταση: Ερωτήματα χωρίς Απαντήσεις
Δεκαπέντε ευρωβουλευτές από τρεις πολιτικές ομάδες (The Left, Verts/ALE, S&D) κατέθεσαν γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τρία κρίσιμα ερωτήματα:
1. Για την αρχή της μη επαναπροώθησης (non-refoulement): Δικαιούνται οι αρχές φύλαξης συνόρων να παρεκκλίνουν από τη θεμελιώδη αρχή της μη επαναπροώθησης και να προβαίνουν σε pushbacks στη θάλασσα;
2. Για τον ρόλο της Frontex: Ποιος ήταν ο ρόλος της ευρωπαϊκής υπηρεσίας στο περιστατικό; Υπάρχει οπτικό υλικό; Θα διερευνήσει ο Υπεύθυνος Θεμελιωδών Δικαιωμάτων την υπόθεση;
3. Για τη συμμόρφωση με το δίκαιο: Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβει η Επιτροπή για να διασφαλίσει την τήρηση του ενωσιακού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ναυτικού δικαίου;
Η απάντηση της Κομισιόν ήταν διπλωματική και αποκαλυπτική συγχρόνως: η διερεύνηση ανήκει στις ελληνικές Αρχές. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη παρακολουθεί, αλλά δεν παρεμβαίνει – τουλάχιστον όχι ακόμη.
Αυτό το «όχι ακόμη» είναι σημαντικό. Η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί τέσσερις φορές μέσα σε τρία χρόνια για παρόμοια περιστατικά με βάρκες μεταναστών. Το πρότυπο είναι σαφές: η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το μεταναστευτικό όχι ως ανθρωπιστικό ζήτημα, αλλά ως ζήτημα «εθνικής ασφάλειας», θυσιάζοντας θεμελιώδη δικαιώματα στο βωμό μιας αυταρχικής ατζέντας.
Το Ιστορικό Πλαίσιο: Από την Πύλο στη Χίο..
Η τραγωδία της Χίου δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Τον Ιούνιο του 2023, το ναυάγιο της Πύλου κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον 82 ανθρώπους, με εκατοντάδες αγνοούμενους. Οι έρευνες διεθνών οργανισμών (BBC, Guardian, Der Spiegel, ARD) αποκάλυψαν ότι το ελληνικό Λιμενικό παρακολουθούσε το σκάφος για 13 ώρες χωρίς να παρέμβει, και ότι οι ενέργειές του συνέβαλαν στην τραγωδία.
Όπως ανέφερε η Deutsche Welle (DW) τον Ιούλιο του 2023, οι πρακτικές pushback "έχουν γίνει τόσο συστηματικές που αποτελούν de facto πολιτική". Η Διεθνής Αμνηστία έχει χαρακτηρίσει τα pushbacks ως "de facto πολιτική συνόρων" της Ελλάδας.
Αυτό που βλέπουμε στη Χίο είναι η επανάληψη ενός πολύνεκρου σεναρίου: αμφισβητούμενες ενέργειες των αρχών, αντιφατικές μαρτυρίες, απουσία διαφάνειας (μη λειτουργούσες κάμερες-έλλειψη καταγραφής-αποδεικτικών στοιχείων), και μια κυβέρνηση που αντί να αναζητήσει την αλήθεια, επιτίθεται σε όσους ρωτούν.
Η Απουσία του Διαφωτισμού: Όταν η Εξουσία Αντικαθιστά τη Λογική
Ο Διαφωτισμός, ως κίνημα της Λογικής και της Αλήθειας, δίδαξε ότι κάθε εξουσία πρέπει να λογοδοτεί, ότι κανένας δεν είναι πάνω από το νόμο, και ότι η αλήθεια αναζητείται μέσω της ελεύθερης διερεύνησης και του διαλόγου. Η Ελλάδα του 2026 έχει εγκαταλείψει αυτές τις αρχές.
Η φράση του Μαρινάκη "ασυλία δεν έχετε" αποκαλύπτει μια βαθιά παρανόηση της δημοκρατίας. Η ελευθερία του Τύπου δεν είναι "ασυλία" – είναι θεμελιώδες δικαίωμα που προστατεύεται από το Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Δεν είναι προνόμιο που παραχωρείται από την εξουσία. Είναι δικαίωμα που περιορίζει την εξουσία.
Όταν ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος απειλεί δημοσιογράφους επειδή κάνουν ερωτήσεις για τραγωδίες με νεκρούς, δεν ασκεί το δικαίωμά του στην υπεράσπιση. Ασκεί τυραννία.
Η Συστημική Κατάρρευση: Τα Νούμερα δεν ψεύδονται
Τα διεθνή στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό που όλοι βλέπουμε:
Ελευθερία του Τύπου
Η Ελλάδα κατατάσσεται 89η παγκοσμίως στην κατάταξη των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) για το 2025, υποχωρώντας από την 88η θέση του 2024. Είναι η χειρότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Βρίσκεται πιο κάτω από την Ουγγαρία του Όρμπαν (68η), την Αργεντινή του Μιλέι (87η), τη Μποτσουάνα (81η) και τη Ζάμπια (82η).
Οι RSF σημειώνουν: "Η ελευθερία του Τύπου έχει υποστεί συστημική κρίση από το 2021. Το σκάνδαλο των υποκλοπών δημοσιογράφων από την ΕΥΠ δεν έχει ακόμη διαλευκανθεί, όπως και η δολοφονία του βετεράνου δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ το 2021. Οι διαδικασίες SLAPP είναι συνηθισμένες".
Το Πρόβλημα δεν είναι Τεχνικό – Είναι πρωτίστως Πολιτικό.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είναι υπεύθυνος για την εποπτεία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιογραφική τους ανεξαρτησία. Οι νέοι νόμοι που ψηφίστηκαν ως απάντηση στο σκάνδαλο Predatorgate υπολείπονται των ευρωπαϊκών προτύπων.
Αυτά δεν είναι τυχαία. Είναι συστημική στρατηγική εξάλειψης του δημόσιου ελέγχου της εξουσίας.
Η Ρητορική της Εισβολής: Όταν οι Άνθρωποι γίνονται Εχθροί
Η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μια επικίνδυνη ρητορική που παρουσιάζει τους πρόσφυγες ως "εισβολείς", μετατρέποντας ένα ανθρωπιστικό ζήτημα σε ζήτημα "εθνικής ασφάλειας". Ο Μαρινάκης επέμεινε ότι όταν κάποιος «προσπαθεί να εισβάλει» στα χωρικά ύδατα, το Λιμενικό "εφαρμόζει τον νόμο".
Αλλά ποιον νόμο; Το Διεθνές Δίκαιο υποχρεώνει τη διάσωση. Το ελληνικό Σύνταγμα προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απαγορεύει τη βία και την απάνθρωπη μεταχείριση.
Ο "νόμος" όπως εφαρμόστηκε στη Χίο και στην Πύλο δεν είναι νόμος κράτους δικαίου. Είναι νόμος της ζούγκλας, όπου ο ισχυρός επιβάλλεται και ο αδύναμος πνίγεται.
Φωνές Αντίστασης
Πολιτικά κόμματα και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κινητοποιήθηκαν άμεσα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ το χαρακτήρισε "σοβαρότατο ατόπημα" και υπογράμμισε ότι "ίσως δεν έχει ξαναγίνει στην πολιτική ιστορία της χώρας".
Η Νέα Αριστερά τόνισε ότι "οι απειλές δεν έχουν θέση σε κράτος δικαίου" και σχολίασε για την ομοιότητα με τις "τακτικές Τραμπ".
Το ΜέΡΑ25 εξέδωσε ανακοίνωση υπογραμμίζοντας: "Στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις δεν απειλούν με μηνύσεις δημοσιογράφους σε ζωντανή μετάδοση".
Η Πρωτοβουλία για την Ανατροπή στα ΜΜΕ καταγγέλλει: "Το Μαξίμου ζηλεύει τη δόξα Τραμπ και απειλεί πια τους δημοσιογράφους με αγωγές SLAPP".
Αυτές οι φωνές είναι σημαντικές όχι επειδή εκφράζουν κομματική αντιπολίτευση, αλλά επειδή υπερασπίζονται τις δημοκρατικές αρχές που υπερβαίνουν τα κόμματα. Όταν μια κυβέρνηση επιτίθεται στον Τύπο, δεν επιτίθεται στην αντιπολίτευση. Επιτίθεται στη δημοκρατία.
Το περιστατικό Μαρινάκη-Αβραμίδη δεν είναι απλώς ένα "επεισόδιο". Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης νόσου: η Ελλάδα απομακρύνεται επικίνδυνα από τις αρχές του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας.
Ένα κράτος δικαίου χαρακτηρίζεται από:
- Διαφάνεια: Οι ενέργειες των αρχών καταγράφονται και ελέγχονται
- Λογοδοσία: Όταν συμβαίνουν τραγωδίες, υπάρχει ανεξάρτητη έρευνα
- Ελευθερία του Τύπου: Οι δημοσιογράφοι μπορούν να ρωτούν χωρίς φόβο απειλών
- Σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: Ακόμη και οι πιο ευάλωτοι προστατεύονται από το νόμο
Η Ελλάδα του 2026 αποτυγχάνει σε όλα αυτά τα κριτήρια.
Όταν οι κάμερες "δεν λειτουργούν", όταν τα ημερολόγια "δεν καταγράφουν", όταν οι μαρτυρίες των επιζώντων αγνοούνται, όταν οι δημοσιογράφοι απειλούνται για τις ερωτήσεις τους, και όταν η κυβέρνηση υιοθετεί ρητορική που απανθρωποποιεί τους ευάλωτους, δεν έχουμε κράτος δικαίου. Έχουμε κράτος που επικαλείται το δίκαιο μόνο όταν το εξυπηρετεί.
Ο Διαφωτισμός μας δίδαξε ότι η αλήθεια δεν φοβάται την εξέταση. Μόνο το ψέμα απαιτεί σιωπή. Όταν μια κυβέρνηση απειλεί αυτούς που ψάχνουν την αλήθεια, αποκαλύπτει ότι έχει κάτι να κρύψει.
Η τραγωδία της Χίου, η απειλή κατά του Αβραμίδη, η συστηματική υπονόμευση της ελευθερίας του Τύπου – όλα αυτά είναι τεστ για την ίδια τη δημοκρατία μας. Η ερώτηση δεν είναι αν θα αντιδράσουμε. Είναι πώς.
Μπορούμε να επιλέξουμε τη σιωπή, τη συνενοχή, την αδιαφορία. Ή μπορούμε να επιλέξουμε να υπερασπιστούμε τις αξίες που κάνουν μια κοινωνία δημοκρατική: την αλήθεια, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την ανθρωπιά.
Οι 15 νεκροί της Χίου, τα ξεκληρισμένα παιδιά, οι οικογένειες που θρηνούν – δεν είναι απλώς στατιστικά. Είναι το τίμημα που πληρώνουμε όταν εγκαταλείπουμε τις αρχές του κράτους δικαίου.
Και ο Χρήστος Αβραμίδης, όταν είπε "παρότι εμείς δεν έχουμε ασυλία, θα ρωτάμε χωρίς φόβο", δεν υπερασπίστηκε απλώς τον εαυτό του. Υπερασπίστηκε το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε την αλήθεια.
Αυτό το δικαίωμα, αυτή η αλήθεια, αυτή η δημοκρατία – δεν είναι δεδομένα. Είναι επιλογές που κάνουμε κάθε μέρα.
Ποια θα είναι η δική σας;..
Δεν υπάρχουν σχόλια