Οι ηλικιωμένοι στη Γάζα «σπρώχνονται πέρα από τα όριά τους»: Η αθέατη πλευρά της επιβίωσης μετά από διαρκή εκτοπισμό, πείνα και κατάρρευση υπηρεσιών
Το βάρος πέφτει ιδιαίτερα στις ηλικιωμένες γυναίκες, στα άτομα με αναπηρίες και σε όσους ζουν μόνοι, καθώς η πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και βοήθεια εξαρτάται συχνά από αντοχές και δυνατότητες μετακίνησης των ανθρώπων
22/02/2026, 09:15
Χρηστος Αβραμίδης
Μια νέα έκθεση της HelpAge International, τεκμηριώνει ότι οι άνθρωποι άνω των 60 ετών στη Γάζα αντιμετωπίζουν σωρευτικούς και συχνά «αόρατους» κινδύνους, οι οποίοι δεν αποτυπώνονται επαρκώς στον σχεδιασμό και στην παρακολούθηση της ανθρωπιστικής ανταπόκρισης.
Το βάρος πέφτει ιδιαίτερα στις ηλικιωμένες γυναίκες, στα άτομα με αναπηρίες και σε όσους ζουν μόνοι, καθώς η πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και βοήθεια εξαρτάται συχνά από αντοχές και δυνατότητες μετακίνησης των ανθρώπων. Πρόκειται για αντοχές που πολλοί ηλικιωμένοι δυστυχώς στερούνται.
Η έρευνα βασίστηκε σε 416 συνεντεύξεις με ηλικιωμένους σε: πόλη της Γάζας, Ντέιρ αλ- Μπάλαχ, Χαν Γιούνις και Βόρεια Γάζα. Η συλλογή δεδομένων έγινε 13–21 Νοεμβρίου 2025, ενώ το σκέλος της Βόρειας Γάζας διακόπηκε λόγω κινδύνων ασφαλείας. Οι ερευνητές κατέγραψαν στοιχεία για εκτοπισμό, διατροφική πρόσβαση, υγεία, λειτουργικές δυσκολίες, αναπηρία και πρόσβαση σε βοήθεια.
Τα βασικά ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Σχεδόν 8 στους 10 (79%) είχαν εκτοπιστεί τρεις ή περισσότερες φορές, ενώ το 76% ζει πλέον σε σκηνές που συχνά είναι υπερπλήρεις. Η καθημερινότητα μετατρέπεται σε μόνιμη «ζώνη τριβής» για την επιβίωση: 88% δηλώνει δυσκολίες στο να προετοιμάσει ή/και να φάει φαγητό, ενώ 11% αναφέρει ότι συχνά μένει χωρίς τροφή.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ποσότητα αλλά και η ποιότητα. Η έκθεση καταγράφει εξαιρετικά χαμηλή διατροφική ποικιλία και ισχυρή εξάρτηση από βασικά είδη. Τα εμπόδια είναι πολλαπλά: 94% αναφέρει ότι οι υψηλές τιμές είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα, ενώ πάνω από τους μισούς μιλούν για έλλειψη καυσίμων, νερού ή εξοπλισμού μαγειρέματος.
Επιπλέον, 42% αναφέρει περιορισμούς κινητικότητας ή υγείας ως εμπόδιο πρόσβασης, ενώ
περίπου ένας στους τέσσερις δείχνει ως πρόβλημα την απόσταση, τον συνωστισμό και τις
πολύωρες ουρές. Με απλά λόγια: ακόμη και όταν υπάρχει διανομή, αυτή δεν είναι αυτομάτως προσβάσιμη για κάποιον που δυσκολεύεται να περπατήσει, να σταθεί όρθιος ή να περιμένει για ώρα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η υγεία. Το 81% των ερωτηθέντων ζει με χρόνιο νόσημα, σε ένα
περιβάλλον όπου η συνέχεια της θεραπείας διακόπτεται ξανά και ξανά. Σύμφωνα με την
έκθεση, 69% δεν έχει αξιόπιστη πρόσβαση σε βασικά φάρμακα, ενώ καταγράφονται συχνές
διακοπές αγωγών ακριβώς επειδή τα φάρμακα δεν βρίσκονται ή δεν είναι προσιτά. Αυτό το
«σπάσιμο» στη φροντίδα, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή διατροφή και τις δύσκολες
συνθήκες στέγασης, αυξάνει τον κίνδυνο απότομης επιδείνωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προειδοποίηση ότι μέρος του προβλήματος μένει εκτός κάδρου,
επειδή οι ηλικιωμένοι «απουσιάζουν» από τα συστήματα παρακολούθησης της διατροφικής κατάστασης (nutrition surveillance) και, κατ’ επέκταση, από τον ανθρωπιστικό σχεδιασμό. Αυτό το φαινόμενο έχει ως αρνητικό συνέπεια το ότι, αυτό που δεν μετριέται συστηματικά, κινδυνεύει να μην προτεραιοποιείται.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ενδείξεις «κρυφής θρεπτικής καταπόνησης» και επιβάρυνσης που δεν αποτυπώνεται πάντα με τρόπο έγκαιρο, παρότι πολλοί δηλώνουν μεγάλη απώλεια βάρους και επιδείνωση της υγείας τους.
Η εικόνα της επισιτιστικής κρίσης στο συνολικό πληθυσμό παραμένει, πάντως, βαριά. Ο IPC
είχε επιβεβαιώσει τον Αύγουστο του 2025 συνθήκες λιμού στη Governorate της Γάζας (IPC
Phase 5), με προειδοποίηση για επέκταση και σε άλλες περιοχές, ενώ διεθνείς οργανισμοί
είχαν μιλήσει τότε για πάνω από μισό εκατομμύριο ανθρώπους «παγιδευμένους» σε συνθήκες λιμού.
Στο επίπεδο των προτάσεων, η έκθεση ζητά μέτρα που «μεταφράζονται» άμεσα σεεπιχειρησιακές αλλαγές: προτεραιοποίηση ηλικιωμένων στη διανομή, μείωση χρόνων αναμονής και συνωστισμού, δυνατότητες κατ’ οίκον ή κοινοτικής παράδοσης για όσους δεν μπορούν να μετακινηθούν, προσαρμοσμένη υποστήριξη για άτομα με αναπηρίες, καθώς και αποκατάσταση της συνέχειας φροντίδας για χρόνια νοσήματα (π.χ. σταθερή διαθεσιμότητα φαρμάκων και κινητές υπηρεσίες υγείας).
Κεντρικό αίτημα είναι επίσης η συστηματική συλλογή δεδομένων ανά ηλικία, φύλο και αναπηρία, ώστε οι ηλικιωμένοι να πάψουν να είναι «αόρατοι» στις αποφάσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια