Ταξί: Σε «πράσινη» πρέσα από τραστ συμφερόντων με τις ευλογίες του Μαξίμου
Ισχυρούς ομίλους και έλεγχο της αγοράς πίσω από τις κυβερνητικές επιταγές για ηλεκτρικά οχήματα αποκλειστικά και άμεσα δείχνουν οδηγοί και ιδιοκτήτες που μιλούν στο Documento.
Δίνουν τα ταξί σε ισχυρούς ομίλους προκειμένου να ελέγχουν την αγορά. Αυτό λένε οι οδηγοί και ιδιοκτήτες μιλώντας στο Documento, στο πλαίσιο έρευνας με αφορμή το χειρόφρενο που τράβηξαν τα σωματεία των ταξί, ως αντίδραση στην εφαρμογή του ν. 4936/2022 – άρθρο 12 που προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 τα ταξί υποχρεούνται να είναι μηδενικών ρύπων (πρόβλεψη για την οποία το υπουργείο εξαγγέλλει νέα αυξημένη επιδότηση περίπου 20.000 ευρώ). Η έρευνα του Documento έδειξε ότι πίσω από την υποχρεωτικότητα της ηλεκτροκίνησης στον κλάδο ίσως βρίσκονται ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα που εξυπηρετούνται και από νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται προς διαβούλευση τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου.
Το ζήτημα των ηλεκτροκινούμενων ταξί όμως έχει απασχολήσει και εξαιτίας του προαιρετικού προγράμματος «Πράσινα ταξί» που ξεκίνησε το 2023 (ΥΠΕΝ), αποσκοπώντας στην αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά με επιδότηση έως και 22.500 ευρώ. Οπως αναφέρεται στο σχέδιο δράσης 2024, το πρόγραμμα αφορούσε 1.770 συμβατικά-ρυπογόνα ΕΔΧ ταξί. Ο προϋπολογισμός του ανερχόταν σε 39,9 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το πρόγραμμα δεν φαίνεται να προχώρησε καθώς δημοσιεύματα ανέφεραν ότι μέχρι και τις 22/1/2026 είχαν επιδοτηθεί μόλις 158 ηλεκτρικά ταξί με 3,2 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, το Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ) αναφέρει ότι στην Αθήνα κυκλοφορούν μόλις 80-85 ηλεκτρικά ταξί (πανελλαδικά δεν υπερβαίνουν τα 200) από έναν στόλο περίπου 14.000 οχημάτων.
H ΖAP Taxi Club
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι το πρόγραμμα έδινε τη δυνατότητα στους δικαιούχους να εκχωρήσουν την απαίτηση είσπραξης στον προμηθευτή του νέου τους οχήματος. Αυτό ενδεχομένως να συνδέεται με το πέρασμα στην ηλεκτροκίνηση των ταξί και την ανάδυση της ZAP Taxi Club, της μοναδικής εταιρείας που δραστηριοποιείται στη φόρτιση των ηλεκτροκίνητων ταξί και στην οποία συμμετέχει η Εθνική Leasing, παρέχοντας τη δυνατότητα παροχής νέου ταξί με μίσθωση. Oπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα της: «Η ZAP είναι μια πρωτοβουλία της Sirec Energy σε συνεργασία με την Εθνική Leasing και τη Freenow, με κύρια αποστολή τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση». Περισσότερα γι’ αυτήν τη σύμπραξη θα πούμε παρακάτω.
Το κόστος της μίσθωσης και της φόρτισης στους ιδιόκτητους σταθμούς για επιλεγμένα μηνιαία χιλιόμετρα φέρεται να κυμαίνεται μεταξύ 1.600 και 2.100 ευρώ/μήνα (για το κατώτατο όριο χιλιομέτρων κατ’ έτος, αφού για μεγαλύτερο όριο αυξάνεται το μίσθωμα) στο πλαίσιο τετραετών ή πενταετών συμβάσεων, με το τέλος των οποίων το όχημα μεταβιβάζεται στον πελάτη αντί 5 ευρώ. Την ίδια στιγμή ο οδηγός ταξί με τη σύμβαση leasing μπαίνει στην ειδική λίστα Green Taxi της εφαρμογής Freenow με προτεραιότητα στις διαδρομές.
Σε εκδήλωση παρουσίασης της ZAP το 2024 ο Χρήστος Σταϊκούρας ως υπουργός Υποδομών και Μεταφορών φέρεται να δήλωσε: «Οι ιδιοκτήτες ταξί μέσω της απόκτησης ενός ηλεκτρικού οχήματος επωφελούνται –ανάμεσα σε άλλα– από την άμεση πρόσβαση στο δίκτυο ταχείας φόρτισης της ZAP και τα υψηλότερα έσοδα λόγω προτεραιότητας διάθεσης των ηλεκτρικών οχημάτων στους επιβάτες».
Οι αντιδράσεις
Τελευταίο κομμάτι του παζλ αποτελεί το σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Στο άρθρο 58, παρ.1 διαβάζουμε: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος του τιμήματος της άδειας και ο τρόπος υπολογισμού της εμπορικής αξίας του, η διαδικασία και οι όροι της εξαγοράς του μεριδίου της άδειας του αρ. [εξαγορά αδειών ΤΑΞΙ] που καταβάλλεται μετά από αίτηση του/των ενδιαφερόμενων».
Οπως εξηγεί στο Documento ο αντιπρόεδρος του ΣΑΤΑ Παναγιώτης Μαυρίκης, η πρόβλεψη αυτή πρακτικά ωφελεί παράγοντες όπως η Εθνική Leasing, καθώς με την «εμπορική αξία στην άδεια εξασφαλίζουν ότι μπορούν να κατασχέσουν την άδεια του ταξί αν τους χρωστάς λεφτά (σ.σ.: από τις μισθώσεις)». Προσθέτει ότι το κόστος της αντικατάστασης αποτελεί δαπανηρή διαδικασία, αφού η απόκτηση νέου οχήματος κυμαίνεται από περίπου 40.000 έως 80.000 ευρώ. Επιπλέον «η φόρτιση διαρκεί περίπου οκτώ ώρες. Αν υπολογίσουμε ότι σε δώδεκα μήνες, με οκτάωρες βάρδιες, απαιτείται αντίστοιχος χρόνος φόρτισης, ουσιαστικά χάνεται έως και ενάμισης μήνας εργασίας. Παράλληλα, προωθείται ο ταξιτζής να μην μπορεί να φορτίσει σε μονοκατοικία. Η ταχεία φόρτιση ανά 300 χιλιόμετρα σε πρατήρια φτάνει τα 25 ευρώ. Ετσι οδηγούμαστε αναγκαστικά σε επί πληρωμή κέντρα φόρτισης, όπως το ZAP Taxi Club».
«Εξατμίζεται» το μεροκάματο
Ποιος τους αναγκάζει να πάνε στη ZAP; Ο πρόεδρος του ΣΑΤΑ Θύμιος Λυμπερόπουλος λέει στο Documento: «Αρχικά όσοι φόρτιζαν σε οικιακούς ταχυφορτιστές πλήρωναν 15 λεπτά/κιλοβατώρα. Στη ZAP η φόρτιση ανέρχεται σε 65 λεπτά/κιλοβατώρα. Πέρα από αυτό είναι φανερό ότι ευελπιστούν να σε υποχρεώσουν να μπεις εκεί, μέσα από χρηματοδοτικές διευκολύνσεις, ώστε να πάρεις ταξί (σ.σ.: μέσω μίσθωσης). Πρόκειται για κύκλωμα που, με τις ευλογίες της ελληνικής κυβέρνησης, άγνωστο με τι κεφάλαια, μέσα από τις τράπεζες επενδύσεων, επιδιώκει να βγάλει λεφτά».
Πρόβλημα αποτελεί ακόμη η έλλειψη επαρκούς δικτύου σταθμών φόρτισης, ιδιαίτερα ταχυφορτιστών, όπως λέει στο Documento ο Μάνθος Μούλιος, μέλος του ΔΣ του Σωματείου Οδηγών Ταξί Αττικής. Τονίζει ότι οι οδηγοί θα καταβάλλουν μεγαλύτερο μίσθωμα λόγω της υποχρεωτικής και ακριβής απόκτησης ηλεκτρικού ταξί και της αυξημένης εγγύησης προς τον ιδιοκτήτη. Το κόστος φόρτισης θα επιβαρύνει πάλι τους ίδιους. «Σήμερα το ρεύμα δίνεται ως “κράχτης”, όμως σύντομα θα ακριβύνει. Με αυτά τα δεδομένα τι θα απομένει ως μεροκάματο;» αναρωτιέται.
Τι απαντά η ZΑP
Το Documento επικοινώνησε και με τη ZAP απευθύνοντας συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως: Πόσα και ποια είναι τα σημεία φόρτισης των ηλεκτροκίνητων ταξί στην Περιφέρεια Αττικής; Ποια είναι η θέση της εταιρείας σχετικά με την αναφορά των αυτοκινητιστών ότι οι φορτίσεις δεν είναι δωρεάν; Πώς εξασφαλίζεται η κερδοφορία της αν δεν καταβάλλεται αντίτιμο και με ποιον τρόπο θα ανταποκριθεί στις νέες αυξημένες ανάγκες αν προχωρήσει απόλυτα ο σχεδιασμός για «πράσινα» ταξί;
Η ZAP απαντά μεταξύ άλλων: «Το δίκτυο του ZAP TAXI Club προσφέρει 30 παροχές ταχυφόρτισης των 300 kW, οι οποίες διατίθενται αποκλειστικά για χρήση από επαγγελματίες οδηγούς ΤΑΧΙ. Επιπλέον και σύμφωνα με τα δημοσιευμένα σημεία φόρτισης στο ΜΥΦΑΗ (Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης), πέραν των σημείων φόρτισης του ZAP TAXI Club στην Αττική υπάρχουν 119 παροχές ταχυφόρτισης DC από 100 έως 480 kW. […] Τα μέλη του ZAP απολαμβάνουν δωρεάν φορτίσεις σε όλους τους ταχυφορτιστές του Zap Taxi Club, καθώς το αντίτιμο της φόρτισης καλύπτεται από το μηνιαίο μίσθωμα το οποίο καταβάλλουν. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται και η κερδοφορία της εταιρείας μας. […] Οι φορτιστές που έχουμε εγκαταστήσει ήδη μπορούν να εξυπηρετήσουν τουλάχιστον 650 ταξί, ενώ το πλάνο επενδύσεών μας περιλαμβάνει την εγκατάσταση 30 ακόμη παροχών ταχυφόρτισης των 300 kW. Καθώς η ζήτηση θα αυξάνεται, η εταιρεία μας θα συνεχίσει τις επενδύσεις» .
Sirec και Μητσοτάκης
Η ZAP αποτελεί πρωτοβουλία της Sirec Energy. Ο Λεωνίδας Βέργος, investment director της Sirec Energy, αναφερόμενος στους νέους σταθμούς φόρτισης έχει πει: «Ο σταθμός που θα δημιουργηθεί στο ΟΑΚΑ θα είναι ο μεγαλύτερος των Βαλκανίων τουλάχιστον». Πρόκειται για «μονοπωλιακή λογική της αγοράς» λένε από την πλευρά τους οι ταξιτζήδες.
Η Sirec Energy, εταιρεία με έδρα την Ελλάδα, διαχειρίζεται το Πράσινο Επενδυτικό Ταμείο με την επωνυμία European Sustainable Investments Fund (EUSIF). Βασικός επενδυτής της EUSIF είναι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων. Ιδρύθηκε το 2019 από τους Διονύση Αλυσανδράτο, Ευάγγελο Μπάρδη και Λεων. Βέργο. Μάλιστα, ο Διον. Αλυσανδράτος (πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος) εμφανίζεται να συμμετείχε μαζί με τον Κυρ. Μητσοτάκη –όταν ο σημερινός πρωθυπουργός επέστρεψε από τη McKinsey– στην ομάδα του επενδυτικού Danube Fund, με επικεφαλής την Alpha Bank, του πρώτου fund που προχώρησε σε επενδύσεις στην αγορά της Ρουμανίας και της Μολδαβίας.
Εκτός αυτού, η Sirec Energy φέρεται να δραστηριοποιείται –μέσω της EUSIF Larissa με 16,5%– στη μεγάλη επένδυση από το ελληνοϊσραηλινό σχήμα με επικεφαλής τη ΔΕΠΑ Εμπορίας για την κατασκευή και λειτουργία μονάδας ηλεκτροπαραγωγής στη Λάρισα. Το κόστος του έργου ανέρχεται σε 600 εκατ. ευρώ, ενώ ο Διον. Αλυσανδράτος επισημαίνει ότι το 80% της επένδυσης θα μείνει σε «Ελληνες προμηθευτές, εργολάβους και τράπεζες». Στο σχήμα συμμετέχουν επίσης: Clavenia LtD (ανήκει στην ισραηλινών συμφερόντων Around Town, 38,5%), η ΔΕΠΑ Εμπορίας (35%) και η Volton (10%). Μάλιστα στην Clavenia συμμετέχει (μέσω της Around Town) ο Ισραηλινός δισεκατομμυριούχος Γιακίρ Γκαμπάι, που φαίνεται να πρωτοστάτησε μαζί με άλλους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης υπέρ του Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Και real estate
Η Sirec δραστηριοποιείται και στο real estate. Συγκεκριμένα σε έργα αστικής αναζωογόνησης και ανακαίνισης ιστορικών ακινήτων, όπως συνέβη με τη συνεργασία με την Blend Development συμφερόντων Δημήτρη Καλλιτσάντση για εμβληματικό κτίριο στην οδό Σταδίου και τον σχεδιασμό να μετατραπεί σε ξενοδοχείο τύπου serviced apartments. Πηγές της αγοράς μάς θυμίζουν ότι το 2024 στελέχη της Freenow ανακοίνωσαν ότι θα υπάρξουν συνέργειες εκτός των άλλων με ξενοδοχεία ώστε να ενισχυθεί το τουριστικό προϊόν.
Αραγε αναρωτιούνται οι ίδιες πηγές, η δραστηριότητα της Sirec Energy στον τομέα της ενέργειας, σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και η σύμπραξή της με χρηματοδοτικούς φορείς και ψηφιακές πλατφόρμες μετακίνησης δημιουργούν ένα καθετοποιημένο μοντέλο που ενδέχεται να επηρεάσει τους όρους πρόσβασης των ανεξάρτητων οδηγών στην αγορά;
Νομικοί κύκλοι με γνώση του δικαίου ανταγωνισμού υπογραμμίζουν στο Documento ότι σε περιπτώσεις καθετοποιημένων επιχειρηματικών δομών το ενδιαφέρον των αρχών δεν εστιάζει στις διατάξεις περί συμπράξεων, αλλά πρώτιστα στα «άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, τα οποία αφορούν την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης». Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι η καθετοποίηση δεν απαγορεύεται, ωστόσο εξετάζεται κατά πόσον η συνδυαστική λειτουργία διαφορετικών δραστηριοτήτων μπορεί στην πράξη να περιορίσει την πρόσβαση τρίτων στην αγορά.
Επίθεση Κυρανάκη στον πρόεδρο του ΣΑΤΑ
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης έχει αναφέρει (14/1): «Το 2021 ένας νόμος […] έλεγε πως σε πέντε χρόνια, όποιο νέο ταξί μπαίνει θα πρέπει να είναι ηλεκτροκίνητο. Σε αυτά τα πέντε χρόνια οι ταξιτζήδες άλλαξαν […] τα οχήματά τους, παίρνοντας άλλα πέντε χρόνια παράταση. Εχουν μείνει από τους 27.000 οι 270, οι οποίοι υποχρεωτικά πρέπει να αλλάξουν. Από αυτούς εξαιρούνται όσοι είναι στη σύνταξη». Επίσης ότι «ένα άλλο αίτημα […] είναι ότι ζητούν (σ.σ.: οι ταξιτζήδες) να αλλάξει το καθεστώς του ποινικού μητρώου, να επιτραπεί δηλαδή να ανανεώνουν κάποιοι ιδιοκτήτες ταξί, οι οποίοι στο παρελθόν είχαν ποινικά αδικήματα». Εξαπέλυσε μάλιστα και κατηγορίες σε βάρος του Θ. Λυμπερόπουλου περί «κομματικού του οφέλους» από τις κινητοποιήσεις του κλάδου.
Απαντώντας του μέσω του Documento ο συνδικαλιστής υποστήριξε ότι επιχειρείται η αποδόμησή του επειδή προασπίζει τα συμφέροντα του κλάδου. «Εχω σταθερές απόψεις» λέει, που εκκινούν από «τη βασική αρχή ότι το κράτος πρέπει να προστατεύει τους πολλούς από τη βουλιμία των λίγων». Για το ποινικό μητρώο είπε: «Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και για πλημμελήματα ο επαγγελματίας δεν μπορεί να θεωρήσει την άδεια του ταξί και χάνει τη δουλειά του».
Δεν υπάρχουν σχόλια