Το παράδοξο του Πινόκιο Πρωθυπουργού (του Θοδωρή Πάσχου)
- Το παιχνίδι αλήθειας και ψεύδους θυμίζει μαθηματικό παράδοξο. Αν η μύτη του Πινόκιο μεγάλωνε κάθε φορά που ένας πολιτικός έλεγε ψέματα, ίσως να μπορούσαμε να μετρήσουμε με μαθηματική ακρίβεια ποιος λέει την αλήθεια. Στην πολιτική όμως, ο φαύλος κύκλος αλήθειας και ψεύδους μοιάζει άλυτο πρόβλημα.
Με αφορμή την 14η Μαρτίου ως Διεθνή Μέρα των Μαθηματικών ας αναφερθούμε στα Μαθηματικά και … πολιτικά παράδοξα.
Το διάσημο Παράδοξο του Επιμενίδη: Ο Επιμενίδης, ένας Κρητικός σοφός του 6ου αιώνα π.Χ., φέρεται να είπε: «Κρήτες αεί ψεύσται» (Οι Κρητικοί είναι πάντα ψεύτες).
Το λογικό πρόβλημα που προκύπτει είναι το εξής:
Αν η δήλωση είναι αληθής, τότε ο Επιμενίδης (που είναι Κρητικός) λέει την αλήθεια. Όμως η δήλωσή του λέει ότι οι Κρητικοί λένε πάντα ψέματα, οπότε ο ίδιος θα έπρεπε να ψεύδεται. Αυτό δημιουργεί αντίφαση.
Αν η δήλωση είναι ψευδής, τότε σημαίνει ότι υπάρχει τουλάχιστον ένας Κρητικός που λέει την αλήθεια. Αυτό όμως καταρρίπτει την καθολικότητα της πρότασης ότι όλοι οι “Κρητικοί είναι ψεύτες”. Και μη διανοηθείτε ότι αυτός που λέει αλήθεια θα μπορούσε να είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν πράγματι λογικό παράδοξο.
Για την περίπτωση του Κυριάκου μάλλον ταιριάζει το παράδοξο του Πινόκιο. Εντάξει, μπορεί να μην είναι κλασσικό παράδειγμα αυτοαναφορικότητας που σχετίζεται με τη μαθηματική λογική, αλλά δεν έχει καθόλου πλάκα όταν αναφερόμαστε στον Μητσοτάκη.
Ο Πινόκιο Μητσοτάκης λέει: «Η μύτη μου θα μεγαλώσει τώρα».
Αν η μύτη του μεγαλώσει σημαίνει ότι είπε αλήθεια, ότι η δήλωσή του είναι αληθής, άρα δεν έπρεπε να μεγαλώσει η μύτη του. Αλλά η μύτη του μεγαλώνει μόνο όταν λέει ψέματα, άρα ψεύδεται.
Αν δεν μεγαλώσει η μύτη του σημαίνει ότι μόλις τώρα είπε ψέματα σε σχέση με την αρχική του δήλωση (“Η μύτη μου θα μεγαλώσει τώρα”). Αλλά η μύτη του δεν μεγαλώνει μόνο όταν λέει αλήθεια.
Αν με ρωτήσετε πότε ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του λένε αλήθεια και πότε ψέματα είναι ένα άλυτο … μαθηματικό πρόβλημα. Για παράδειγμα έλεγε αλήθεια ο πρωθυπουργός όταν δήλωνε ότι δεν γνώριζε για τις υποκλοπές έχοντας της ΕΥΠ υπό την εποπτεία του; Δεν μετρήσαμε τότε την επέκταση της μύτης του ώστε να είμαστε απολύτως βέβαιοι, με μαθηματική ακρίβεια.
Όπως καταλαβαίνετε αυτό το παιχνίδι ψεύδους – αλήθειας είναι ένας φαύλος κύκλος. Χαρακτηριστικό παιχνίδι φαύλων πολιτικών.
Φαύλος κύκλος λοιπόν. Ο Μητσοτάκης δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτόν. Θα ομνύει υπέρ της αλήθειας στα λόγια και θα ψεύδεται έμπρακτα. Και αν η έμπρακτη αλήθεια του εξυπηρετεί τα συμφέροντα των λίγων θα ψεύδεται ότι τα έργα του είναι προς το συμφέρον των πολλών. Αυτό βέβαια δεν είναι μαθηματικό παράδοξο. Είναι απτή πραγματικότητα… Και δεν έχει να κάνει με την μαθηματική λογική. Έχει να κάνει με τη μόνη λογική που υπηρετούν με μαθηματική ακρίβεια. Τη λογική της μίζας, της διαπλοκής, της ρεμούλας και εξυπηρέτησης των κερδοσκόπων και των ημετέρων…
Υγ: Υπάρχει και το “παράδοξο της πατάτας”, αλλά γι’ αυτό θα ρωτήσουμε τον Άδωνη!!
Δεν υπάρχουν σχόλια