Οι «καθαροί» (Του Γιώργου Τραπεζιώτη)
Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης εντόπισε την πηγή του προβλήματος. Την «αφετηρία» της κρίσης αξιοπιστίας στην Αριστερά. Γιατί, αν είναι να πιάνεις το νήμα, το πιάνεις από την αρχή. Και κατά τον ίδιο, αυτή η αρχή έχει όνομα: Αλέξης Τσίπρας.
«Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι απλά κομμάτι του προβλήματος, αλλά είναι, στην ουσία, η αφετηρία αυτού του προβλήματος (…). Είναι ικανός να πει και αριστερά και δεξιά πράγματα, ανάλογα με το ακροατήριο και τη συνθήκη», δήλωσε χθες στον Αθήνα 98.4, ο προσωρινός, μετά την παραίτηση του Αλέξη Χαρίτση, πρόεδρος της Νέας Αριστεράς,.
Ο εντοπισμός της «αφετηρίας του προβλήματος» βέβαια, δεν αποτελεί κάποια καινούργια «ανακάλυψη». Εδώ και χρόνια, κι άλλοι πολιτικοί κριτές κι επικριτές των πολιτικών εξελίξεων έχουν «εντοπίσει» την… πηγή όλων των δεινών. Στον Τσίπρα.
Πρώην συνοδοιπόροι και στελέχη της Αριστεράς όπως ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ο Γιάνης Βαρουφάκης. Πολιτικοί του κεντροαριστερού-κεντρώου χώρου όπως ο Νίκος Ανδρουλάκης. Αλλά και νεόκοποι πολιτικοί, με ρίζες βαθιές στην κεντροδεξιά αλλά και στο ακραίο Κέντρο, ενδεδυμένοι με φύλλα δημοκρατίας για να το αποκρύψουν, όπως ο Στέφανος Κασσελάκης και η Μαρία Καρυστιανού. Ακόμη και το ιστορικό ΚΚΕ (που αποτελεί μια κατηγορία «πολιτικής καθαρότητας» από μόνο του).
Όλοι συνομολογούν, κατηγορούν τον Τσίπρα για «οπορτουνισμό», για «προδοσία» για «αποτυχία», για ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς.
Μόνο που πάνω στην επιμονή τους να προβάλλουν αντιπαραθετικά είτε την προσωπική ιδεολογική τους «καθαρότητα», είτε την «σοβαρότητα» των λεγομένων τους ή τη «συνέπεια» των πράξεών τους, ξεχνάνε. Ή ποντάρουν στο ότι έχουν ξεχάσει οι άλλοι. Πως οι ίδιοι δηλαδή είναι εκείνοι που είτε παραιτήθηκαν, είτε έχουν αλλάξει θέσεις ή ότι έχουν σχηματίσει νέα κόμματα ή μετακόμισαν σε άλλα προσαρμόζοντας αναλόγως και τη ρητορική τους. «Ανάλογα με το ακροατήριο και τη συνθήκη», όπως είπε χθες και ο Σακελλαρίδης.
Κι εδώ βρίσκεται η διαφορά.
Η κριτική είναι αναγκαία – αλλά και αναπόφευκτη. Αλλά όταν η επιλεκτική, στοχευμένη καταδίκη, η εμμονική αναζήτηση μιας «αφετηρίας του προβλήματος», υποκαθιστά την ενδοσκόπηση για τα πεπραγμένα του παρελθόντος από τον καθένα και την καθεμιά ξεχωριστά και συγχρόνως αυτή η διαδικασία ναρκοθετεί τη συζήτηση για το μέλλον, τότε η «καθαρότητα» περισσότερο μιλάει για την ανάγκη των κριτών να αυτονομηθούν από το παρελθόν και να αυτοπροβληθούν, παρά για ο,τιδήποτε άλλο.
Δείχνει όμως και κάτι επιπλέον. Αποκαλύπτει και τον φόβο ή την αδυναμία τους να αναμετρηθούν με τις δικές τους ευθύνες, με τα λάθη και τις αντιφάσεις τους – πράγμα δυσκολότερο βέβαια, από τις επικοινωνιακές μονογραφίες.
Στην πραγματικότητα, η πολιτική του Τσίπρα δεν ήταν ποτέ «δογματική» γιατί απλώς δεν θα μπορούσε να είναι μέσα σε συνθήκες αδιανόητης πίεσης για την κοινωνία και την χώρα, όπου η διαχείριση και των πιο μικρών κρίσεων το 2015-19 ξεπερνούσε πολλές φορές ακόμη και τις δυνατότητες οποιουδήποτε «καθαρού» ή «ιδεοληπτικού» πολιτικού σχεδίου. Και η κριτική σήμερα, από τους «αμόλυντους», δεν θα έπρεπε να αγνοεί αυτή την πολυπλοκότητα. Αλλά της γυρίζει την πλάτη – εσκεμμένα.
Οι εύκολες απαντήσεις πάντα θα είναι βολικές, αλλά σπάνια ακριβείς. Και όταν η πολιτική κριτική μετατρέπεται σε «μονοκαλλιέργεια» επικεντρωμένη σε ένα πρόσωπο, τότε χάνεται η ουσία ειδικά σήμερα που αναζητούνται λύσεις. Ποια είναι αυτή η ουσία; Η ανάγκη για αυτοκριτική κι από τους άλλους – κυρίως από τους «αγίους» που την απαιτούν μόνο από τον Τσίπρα που την έκανε έτσι κι αλλιώς στην «Ιθάκη». Αυτοκριτική από τον καθένα που ενδιαφέρεται υπεύθυνα να συμμετάσχει σε αυτόν τον ρημαδο-διάλογο στον ευρύτερο αριστερό και προοδευτικό χώρο, ο οποίος ήδη ξεκίνησε, αλλά δεν δείχνει να μην τελειώνει. Και αυτό έχει αρχίσει να κουράζει. Τον κόσμο. Που δεν βγάζει τον μήνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια