Αριστερός πολιτικός «μικροαστισμός»
Δεν πρόκειται για φαινόµενο πολιτικής αποτυχίας, αλλά για την κατάρρευση των αριστερών – προοδευτικών κοµµάτων.
∆ύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της περιόδου που διανύουµε:
α) Η επταετία του µητσοτακικού καθεστώτος προεξέτεινε και ολοκλήρωσε τη στρατηγική της περιόδου 2012-2014 και διαµόρφωσε ένα πλέγµα δοµών και µηχανισµών που ελέγχει σχεδόν πλήρως τις εξελίξεις και χειραγωγεί τους δηµοκρατικούς θεσµούς.
Το καθεστώς αυτό απευθύνεται στο περίπου 25% του εκλογικού σώµατος, θεωρώντας ότι το ποσοστό αυτό µπορεί να διασφαλίσει την πολιτική αναπαραγωγή του. Η ανατροπή του καθεστώτος αυτού δεν µπορεί να συντελεστεί µε «εναλλακτικά» διαχειριστικά προγράµµατα, αλλά απαιτεί ισχυρά κοινωνικά και πολιτικά υποκείµενα διατεθειµένα να έρθουν σε ρήξεις µε πυρηνικά στοιχεία του συστήµατος.
β) Η κατάρρευση και πολυδιάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και η (άτυπη) ενσωµάτωση του ΠΑΣΟΚ στο καθεστωτικό πλαίσιο διαµόρφωσαν ένα πλήρες αδιέξοδο για τη µεγάλη προοδευτική κοινωνική-ταξική πλειοψηφία.
Το χειρότερο: ∆εν πρόκειται για φαινόµενο πολιτικής – εκλογικής αποτυχίας, αλλά για την ηθικοπολιτική, αξιακή και ιδεολογική κατάρρευση των αριστερών – προοδευτικών κοµµάτων.
Για τον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και την ηγεσία του αυτή η διαδικασία φθοράς, κατάπτωσης και αυτοαπαξίωσης ξεκίνησε από τον Μάιο του 2019 και συνεχίζεται (ίσως και αυξανόµενη) µέχρι σήµερα. Η ηττοπάθεια (πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο του 2019), η ολιγωρία και η αµφιθυµία για τον ριζικό µετασχηµατισµό του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, η ανοικτή αντιπαράθεση στο εσωτερικό του κόµµατος και η αδυναµία διατύπωσης µιας σοβαρής πρότασης διακυβέρνησης δηµιούργησαν τις συνθήκες για την κατάρρευση του κόµµατος και τη (για ακόµη µία φορά) λανθασµένη απόφαση του Αλ. Τσίπρα να αποχωρήσει και να «ανοίξει τον δρόµο» σε «διαδόχους» χθαµαλών πολιτικών ικανοτήτων που αντιµετώπιζαν την πολιτική ως καριέρα…
Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ οδηγήθηκε στην αυτοδιάλυση και τη γιγάντωση ενός φαινοµένου που µέχρι τότε υπέφωσκε: την κυριαρχία του φαινοµένου ενός «αριστερού πολιτικού µικροαστισµού» (µη δόκιµος όρος) που φαίνεται να ισχυροποιείται και να επιβάλλεται οριζόντια σε ολόκληρο το αριστερό – προοδευτικό «στρατόπεδο». Πρόκειται για έναν νέο πολιτικό ιδεότυπο, για ένα νέο πρότυπο (αντιλήψεων, στάσεων, συµπεριφορών) σύµφωνα µε τον οποίο το πολιτικό στέλεχος µετατρέπεται και δρα ως πολιτική ατοµικότητα, ως πολιτικός ιδιώτης που αγωνιά και δρα για την προσωπική του καριέρα και ο οποίος συναλλάσσεται και συµβιβάζεται, µη τηρώντας πολλές φορές τα προσχήµατα. Η µετάβαση από τον έναν κοµµατικό φορέα στον άλλο, χωρίς σοβαρές ιδεολογικές και πολιτικές αιτιολογήσεις προσλαµβάνει τον χαρακτήρα αθλήµατος και διαµορφώνει τον τύπο του πολιτικού τεχνοκράτη που ενδιαφέρεται µόνο για το ατοµικό του όφελος…
Παρατηρούµε συνεπώς µια µετάβαση από τη συλλογικότητα και τα δεσµευτικά πολιτικά-ιδεολογικά πλαίσια σε ένα σχήµα ατοµικών στάσεων και προσωπικών συµφερόντων που συνυπάρχουν σε ένα κόµµα µέχρι νεωτέρας.
Αυτός ο τύπος πολιτικής συµπεριφοράς αποτέλεσε «προνόµιο» των φιλελευθέρων και νεο-φιλελεύθερων κοµµάτων, ιδιότητα που προσιδιάζει πλήρως µε τη δοµή του κοµµατικού τους προτύπου.
Προφανώς το ίδιο φαινόµενο αποτελεί εδώ και δεκαετίες εγγενές – δοµικό στοιχείο του ΠΑΣΟΚ, αφού η οµιχλώδης πολιτικοϊδεολογική του ταυτότητα και η «πλαστικοποιηµένη» στρατηγική του αφήνουν ευρύ πεδίο για να κυριαρχήσουν η ωφελιµοκρατία, η ιδιοτέλεια, η συναλλαγή.
Τώρα αυτός ο τύπος πολιτικής συµπεριφοράς επεκτείνεται και στο αριστερό στρατόπεδο. Τα όσα θλιβερά συµβαίνουν σήµερα στον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και στη ΝΕΑΡ επιβεβαιώνουν την επικράτηση αυτού του φαινοµένου. Καιρός όµως είναι να κατανοήσει και ο ίδιος ο Αλ. Τσίπρας (που δεν έκανε τίποτε για να εµποδίσει αυτό το φαινόµενο) ότι αυτό είναι και θα είναι το βασικό του πρόβληµα για το κόµµα που σχεδιάζει και όχι οι πολιτικοί συµβιβασµοί και οι κεντρώες αποκλίσεις.
Αυτά τα θέµατα άλλωστε δεν ενδιαφέρουν τους αριστερούς µικροαστούς και τους πολιτικούς τεχνοκράτες που θα τον συνοδεύουν στο ταξίδι του στο άγνωστο µε βάρκα την ελπίδα.
*Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι Αν Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του ΕΚΠΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια