Υπερκέρδη, υπερπλεόνασμα και… υπό-στήριξη (του Γιώργου Τραπεζιώτη)
- Το υπερπλεόνασμα, το εργαλειοποιείς. Τα υπερκέρδη, δεν τα αγγίζεις. Κανόνας αυτό – και το ξέρουν καλά στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, που τέτοια πράγματα τα παίζουν στα δάχτυλα. Άλλωστε, με το πρώτο μπορείς να εξαγοράσεις την πραγματικότητα – και να την επαναδιαμορφώσεις. Γιατί αυτό είναι και το ζητούμενο στις πιο δύσκολες πολιτικές σου στιγμές. Ενώ με τα υπερκέρδη, όσο πιο ανέγγιχτα τα αφήνεις, τόσο περισσότερους «φίλους» εξασφαλίζεις.
Έτσι γίνεται η δουλειά.
Μόνο που όταν τα πράγματα ζορίζουν, «η δουλειά» που αφορά στη διαχείριση του «υπερπλεονάσματος» πρέπει να γίνει και γρήγορα, αλλά και με τρόπο… «πυροτεχνιακά» εκκωφαντικό – ώστε να το δουν και να το ακούσουν όλοι. Γιατί ο στόχος σε αυτές τις περιπτώσεις, πρώτα απ’ όλα, είναι οι εντυπώσεις. Δηλαδή, η αλλαγή της ατζέντας.
Πως αποδράς όμως (έστω και για λίγο) από την στενωπό του υπερπλεονάσματος των σκανδάλων στα οποία εμπλέκονται στελέχη της κυβέρνησης και του κόμματός σου; Μοιράζεις λεφτά. Όχι δικά σου. Δικά τους. Χρήματα που έχουν συγκεντρωθεί από την υπερφορολόγηση των πολιτών, που «υπερτσάκισε» τα νοικοκυριά, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την χιλιοτραγουδισμένη «μεσαία τάξη». Και αυτό δεν αμφισβητείται πια, τουλάχιστον με σοβαρά επιχειρήματα, ούτε στον δημόσιο διάλογο.
Έχεις κοντά 800.000.000 ευρώ μαζεμένα, μοιράζεις «στοχευμένα» (επικοινωνιακά δηλαδή) περίπου τα 500.000.000 και… ελπίζεις. Ελπίζεις ως κυβέρνηση πως θα υπάρξει έστω μια κάποια ικανοποίηση στη βάση του «κάνει ό,τι μπορεί ο Μητσοτάκης», διότι πρέπει να εξυπηρετηθεί κι ένα αφήγημα στο τέλος-τέλος. Αυτό της «κανονικότητας».
Πάρε λίγο ένα νέο market pass (κανά 40άρι ευρώ), δώσε κανά 250άρι στους συνταξιούχους, μείωσε λιγάκι την προκαταβολή του φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τάξε μελλοντικές αυξήσεις στις συντάξεις για το 2027, δώσε εκεί και μια παράταση επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τους αγρότες για να μη γκρινιάζουν, δώστους και μια επιδότηση 15% για την αγορά λιπασμάτων – τέτοια πράγματα. Που πιάνουν.
Ή τουλάχιστον, έπιαναν μέχρι πρότινος. Γιατί τώρα την «ανθίστηκε ο κοσμάκης τη δουλειά» που ‘γραφε και ο Τσιφόρος στα «Παιδιά της Πιάτσας». Ο Τσιφόρος που παρεμπιπτόντως έχει γράψει όμως και τα «Παραμύθια πίσω από τα κάγκελα».
«Κάνε την κρίση ευκαιρία», λοιπόν. Με το μότο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί ξανά να εργαλειοποιήσει τα προβλήματα των ανθρώπων, προβλήματα που οι πολιτικές της επιλογές έχουν προκαλέσει και να εμφανιστεί ο Μητσοτάκης, ως ο… θεράποντας κυβερνήτης. Ως ο άνθρωπος που ακούει, που νιώθει, που καταλαβαίνει, που αντιλαμβάνεται όπως η μάνα τον πόνο του παιδιού και σκύβει από πάνω του για να το βοηθήσει.
Με επιδόματα.
Γιατί για επιδόματα μιλάμε. Για τα επιδόματα που κάποτε ο Μητσοτάκης και το επιτελείο των (όχι και τόσο) «αρίστων» του, ως αντιπολίτευση τότε, κατηγορούσαν την κυβέρνηση Τσίπρα την περίοδο 2015-19 για… «επιδοματική πολιτική». Παραβλέποντας, αποκρύπτοντας βεβαίως – μαζί με μεγάλη μερίδα των μέσων ενημέρωσης – πως ακριβώς εκείνη «η επιδοματική πολιτική», ερχόταν στην πλάτη μιας χρεοκοπίας την οποία είχαν προκαλέσει η Νέα Δημοκρατία, αλλά και το ΠΑΣΟΚ.
Μια «επιδοματική πολιτική» που εφαρμοζόταν από την κυβέρνηση Τσίπρα ως τα πρώτα βήματα εξόδου της χώρας από τα μνημόνια στα οποία επίσης έβαλαν την χώρα η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ που παρίσταναν τους ανήξερους. Και ήταν μέτρα – για τα επιδόματα εκείνης της περιόδου μιλάμε – που έρχονταν για να ανακουφίσουν πρώτα και πριν απ’ όλους, τους οικονομικά πιο αδύναμους.
Αλλά μιας και ο Μητσοτάκης υπόσχεται πλέον 250άρια στους συνταξιούχους, αξίζει να θυμάται κανείς, πως όταν το Μάιο του 2019 λίγο πριν από τις εκλογές η τότε κυβέρνηση ψήφιζε τον μόνιμο χαρακτήρα μιας ετήσιας, κλιμακωτής ενίσχυσης των συνταξιούχων (τη λεγόμενη «13η σύνταξη»), πάνω στην ορμή του ρεσάλτου της επιστροφής που ετοίμαζαν οι «άριστοι» του Μητσοτάκη… ούρλιαζαν, κατηγορώντας τον Τσίπρα «για προεκλογικά μέτρα» και για «απόπειρα εξαπάτησης των συνταξιούχων».
Τι έκανε αμέσως μετά τις εκλογές ο καταγγέλοντας Μητσοτάκης που τον… έπνιγε το δίκιο για τους συνταξιούχους; Δεν εφάρμοσε τη συνέχιση του μέτρου, ως μόνιμου μέτρου, από το 2020 και μετά.
Μπορεί όμως η επιδοματική πολιτική, να θεωρείται οικονομική πολιτική; Μόνο αν τα μέτρα επιδοματικών χαρακτηριστικών αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα ενίσχυσης – κι αυτό στην περίπτωση Μητσοτάκη, δεν συμβαίνει. Τι θα μπορούσε να κάνει ο Μητσοτάκης εάν όντως ήθελε να αλλάξει έντιμα «πίστα» στην οικονομική πολιτική, ασκώντας πραγματικά «οικονομική» κι όχι «επιδοματική» πολιτική όπως κάνει; Θα μπορούσε πολύ άμεσα για παράδειγμα να μειώσει τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, αλλά και στα καύσιμα.
Δεν το κάνει όμως. Γιατί δεν το κάνει;
Το είπαμε και στην αρχή: Το υπερπλεόνασμα, το εργαλειοποιείς. Τα υπερκέρδη, δεν τα αγγίζεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια