Η ακρίβεια βάζει «φωτιά» στο πασχαλινό τραπέζι
«Φωτιά» στον οικογενειακό προϋπολογισμό βάζει η ακρίβεια σε τρόφιμα και καύσιμα το φετινό Πάσχα, το οποίο θα γιορταστεί υπό τη «σκιά» ακόμη μίας κρίσης τα τελευταία χρόνια. Από τον οβελία και τα παραδοσιακά εδέσματα του πασχαλινού τραπεζιού, μέχρι την έξοδο των εκδρομέων, ο φετινός πασχαλινός εορτασμός αναμένεται να κοστίσει στους Ελληνες αρκετά ακριβότερα σε σχέση με πέρσι.
Στα τρόφιμα, οι τιμές βρίσκονταν έτσι κι αλλιώς σε ανοδική πορεία και πριν από την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ενδεικτικό είναι πως τον Φεβρουάριο του 2026, οι τιμές στην κατηγορία της διατροφής και των μη αλκοολούχων ποτών είχαν αυξηθεί κατά 5,2% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Σε προϊόντα όπως το μοσχάρι, το αρνί και το κατσίκι, τις σοκολάτες, τον καφέ και τα φρούτα είχαν καταγραφεί μάλιστα διψήφιες ανατιμήσεις σε σχέση με πέρσι. Ετσι, η νέα κρίση ήρθε ουσιαστικά να προστεθεί σε μία σειρά παραγόντων – κλιματική αλλαγή, διεθνείς τιμές πρώτων υλών, ζωονόσοι κτλ. - που επιβάρυναν και όλο το προηγούμενο διάστημα το κόστος σε βασικά είδη διατροφής.
Στα καύσιμα από την άλλη πλευρά, ο πόλεμος επέδρασε ήδη καταλυτικά στις τιμές, κάνοντας τις μετακινήσεις ακριβότερες, τόσο σε σχέση με πέρσι όσο και σε σύγκριση με τις αρχές του έτους. Η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης διαμορφώθηκε στις 2 Απριλίου στα 2,060 ευρώ το λίτρο και του diesel κίνησης 2,078 ευρώ το λίτρο, όταν αντίστοιχα την 27η Φεβρουαρίου, πριν από το ξέσπασμα του πολέμου δηλαδή, ήταν στο 1,751 και 1,565 ευρώ το λίτρο αντίστοιχα.
Οβελίας και οπωροκηπευτικά
Υπό αυτές τις συνθήκες το φετινό πασχαλινό τραπέζι αναμένεται να κοστίσει συνολικά στους Ελληνες έως και 15%-20% ακριβότερα σε σχέση με το περσινό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς και Ενώσεων καταναλωτών.
Ο παραδοσιακός οβελίας που «πρωταγωνιστεί» στο εορταστικό τραπέζι πωλείται φέτος ακριβότερα στα συνοικιακά κρεοπωλεία, κατά 8% έως 10%. Σύμφωνα με όσα επισημαίνει στην «Εφ.Συν.», ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρεοπωλών, Σάββας Κεσίδης, οι τιμές στο ελληνικό αρνί και το κατσίκι πανελλαδικά κυμαίνονται αυτή τη στιγμή μεταξύ 17–19 ευρώ το κιλό. Ο κ. Κεσίδης επισημαίνει πως η ζήτηση από τους καταναλωτές μέχρι τώρα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και παραμένει άγνωστο πώς θα κινηθούν οι τιμές μετά το Σαββατοκύριακο και κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.
Στα σούπερ μάρκετ, οι τιμές διαμορφώνονται μεσοσταθμικά στο αρνί στα 12,90 ευρώ το κιλό και στο κατσίκι στα 13,90 ευρώ το κιλό. Στη χονδρική αγορά σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Αγοράς (ΟΚΑΑ) για την Πέμπτη 1 Απριλίου, οι τιμές στο εγχώριο αρνί ξεκινούν από 9,50 ευρώ το κιλό έως 12 ευρώ το κιλό με επικρατούσα τα 11,50 ευρώ το κιλό. Πέρσι την ίδια περίοδο κυμαίνονταν από 9,50 έως 10,50 ευρώ το κιλό. Στο αρνί με προέλευση από τη Ρουμανία αντίστοιχα, από 9,50 έως 11,50 το κιλό, με επικρατούσα τα 11 ευρώ το κιλό, έναντι 9,50 έως 10,50 το κιλό πέρσι. Το κατσίκι αντίστοιχα στη χονδρική κυμαίνεται από 9,50 ευρώ έως 12,50 ευρώ το κιλό με επικρατούσα τα 12 ευρώ το κιλό. Πέρσι οι αντίστοιχες τιμές ήταν μεταξύ 9,50 και 10,50 ευρώ το κιλό.
«Φωτιά» στο κόστος του φετινού πασχαλινού τραπεζιού βάζουν και οι τιμές των οπωροκηπευτικών. Στις ντομάτες για παράδειγμα η επικρατούσα τιμή χονδρικής στην Κεντρική αγορά του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ), διαμορφώνεται στα 2,40 ευρώ το κιλό από 0,80 ευρώ πέρσι και στις ντομάτες «βελανίδια» στα 5 ευρώ το κιλό από 1,80 ευρώ το κιλό την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Στα αγγούρια, σε 0,90 ευρώ από 0,60 πέρσι και στα αγγουράκια στο 1,50 ευρώ το κιλό από 1 ευρώ το κιλό πέρσι. Ακριβότερο πωλείται το μαρούλι (0,60 έναντι 0,40 πέρσι) τα φρέσκα κρεμμυδάκια (1,60 έναντι 1,30) και τα κολοκυθάκια (1,50 έναντι 1,30). Οι τιμές έχουν εκτοξευτεί σε λαχανικά όπως το κουνουπίδι (1,70 έναντι 0,90) και τις μελιτζάνες (2,20 έναντι 0,90 πέρσι). Οικονομικότερες είναι αντίθετα, οι τιμές στις πατάτες με τις εγχώριες να πωλούνται στη χονδρική προς 0,55 ευρώ το κιλό έναντι 0,60 ευρώ το κιλό πέρσι.
Στα πασχαλινά εδέσματα, όπως τα τσουρέκια και τα κουλουράκια οι τιμές, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Ζαχαροπλαστών Ελλάδας, Ιωάννη Γλύκο, διαμορφώνονται στα ζαχαροπλαστεία στα 12-15 ευρώ το κιλό, στα ίδια επίπεδα με πέρσι.
Αυξημένο έως 15%-20% το συνολικό κόστος
Το φετινό πασχαλινό τραπέζι για τέσσερα άτομα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά (ΕΒΕΠ) υπολογίζεται φέτος μεταξύ 135 - 150 ευρώ, αυξημένο κατά +10% έως +15% σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025. Πέραν του οβελία και των οπωροκηπευτικών, οι τιμές είναι ακριβότερες και στα «συνοδευτικά» τρόφιμα. Ο τιμές των αυγών διαμορφώνονται μεταξύ 2-4 ευρώ και το τσουρέκι κυμαίνεται από 12 ευρώ έως 18 ευρώ το κιλό σύμφωνα με το ΕΒΕΠ. Στα σοκολατοειδή οι αυξήσεις φτάνουν το 30-40%. Για την παρασκευή της μαγειρίτσας για το βράδυ της Ανάστασης, το ΕΒΕΠ υπολογίζει το κόστος για μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων στα 25-30 ευρώ.
Στα 412,29 ευρώ, εκτιμά από την πλευρά του το ΙΝΚΑ, Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας, το κόστος του πασχαλινού τραπεζίου για 6-8 άτομα, έναντι 361,95 ευρώ πέρσι. Ακριβότερο δηλαδή από 14% έως και 20%.
Αλλάζουν οι καταναλωτικές συνήθειες
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, της αυξανόμενης πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα και την ανησυχία που φέρνουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, αλλαγές διαπιστώνονται και στην καταναλωτική συμπεριφορά των Ελλήνων.
Στα κρεοπωλεία, για παράδειγμα, και εν μέσω των προετοιμασιών για το τραπέζι του Πάσχα, οι επαγγελματίες διαπιστώνουν ήδη μειωμένες ποσότητες στις αγορές των καταναλωτών, χαμηλότερη ζήτηση για τα πιο ακριβά κρέατα όπως το μοσχάρι, το αρνί και το κατσίκι και «στροφή» αντίθετα προς τα πιο οικονομικά, όπως είναι το κοτόπουλο.
Το ΕΒΕΠ, από την πλευρά του, επισημαίνει ότι 6 στους 10 καταναλωτές στρέφονται σε φθηνότερες επιλογές στις αγορές τους, 8 στους 10 αναζητούν χαμηλότερες τιμές καθώς και ότι παρατηρείται αύξηση των πρόωρων αγορών, με στόχο το «κλείδωμα» των τιμών.
Από την πλευρά τους, πάντως, στελέχη της αγοράς των σούπερ μάρκετ δεν παρατηρούν στα ράφια, φαινόμενα «στοκαρίσματος», όπως αντίστοιχα συνέβαινε σε προηγούμενες περιόδους κρίσεων. Η κατανάλωση στον κλάδο του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα διατηρείται, ωστόσο παραμένει αβέβαιο πώς θα κινηθεί τους επόμενους μήνες. Και στις αγορές του σούπερ μάρκετ πάντως, οι οποίες αφορούν σε αγαθά πρώτης ανάγκης, οι καταναλωτές αναζητούν οικονομικότερες λύσεις: κυνηγούν τις προσφορές και στρέφονται προς στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας προκειμένου να συγκρατήσουν τον τελικό λογαριασμό.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, που διεξήχθη μετά το ξέσπασμα του πολέμου και παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο του Ινστιτούτου, Γιώργο Δουκίδη, στο 16ο Food Retail Conference, οι τομείς των τροφίμων και τις ενέργειας αποτελούν και φέτος τις κύριες πηγές ανησυχίας των καταναλωτών σχετικά με την επιβάρυνση του οικογενειακού τους προϋπολογισμού το επόμενο εξάμηνο.
Με βάση τις απαντήσεις τους σχετικά με τις αντιδράσεις τους μετά τον πόλεμο, το 60% δήλωσε πως προχώρησε σε αναβολή ή ακύρωση δαπανών για προσωπικά είδη, το 54% στη μείωση της κατανάλωσης στα καταστήματα εστίασης και τη διασκέδαση και το 40% αναζήτησε περισσότερες εκπτώσεις, προσφορές ή οικονομικότερες εναλλακτικές στις αγορές του.
Το 36% μείωσε τις αγορές σε τρόφιμα και είδη παντοπωλείου και το 30% την κατανάλωση καυσίμων. Περιορισμό των επισκέψεων στα καταστήματα, καθώς και της κατανάλωσης διαπιστώνουν από την πλευρά τους και οι επαγγελματίες της εστίασης που βλέπουν τους Ελληνες να «στρέφονται» περισσότερο στη διασκέδαση στο σπίτι και το delivery.
«Τσουχτερό» και το ταξίδι στο χωριό
Πιο ακριβά θα πληρώσουν όμως οι Ελληνες και τις μετακινήσεις τους προς τους προορισμούς του Πάσχα. Με τις τιμές της βενζίνης να κινούνται αυτή τη στιγμή πάνω από 2 ευρώ το λίτρο στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, το κόστος της εξόδου με αυτοκίνητο είναι σημαντικά αυξημένο σε σχέση με πέρσι.
Ενδεικτικά για ένα ταξίδι Αθήνα – Θεσσαλονίκη με ένα μεσαίου κυβισμού αυτοκίνητο, το κόστος της μετακίνησης για καύσιμα και τα διόδια της διαδρομής φτάνει κοντά στα 250 ευρώ μετ’ επιστροφής. Πέρσι, με τους αντίστοιχους υπολογισμούς και με βάση τις τιμές της βενζίνης που επικρατούσαν στα δυο μεγάλα αστικά κέντρα μία εβδομάδα πριν από το Πάσχα του 2025, το ίδιο ταξίδι κόστιζε περίπου 200 ευρώ.
«Τσουχτερές» όμως είναι και οι μετακινήσεις με πλοίο προς τα νησιά της χώρας. Σε αυτή την περίπτωση στις δαπάνες της πασχαλινής εξόδου θα πρέπει να υπολογιστεί -πέραν των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων- και το γεγονός ότι οι τιμές της βενζίνης είναι ακριβότερες στις περισσότερες νησιωτικές περιοχές. Στις Κυκλάδες, για παράδειγμα, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης φτάνει αυτή τη στιγμή τα 2,179 το λίτρο.
Ετσι για τις ημέρες του Πάσχα, ενδεικτικά ένα ταξίδι Πειραιάς – Χανιά μετ’ επιστροφής με πλοίο, για μία τετραμελή οικογένεια με δύο παιδιά έως 10 ετών και το αυτοκίνητό τους θα κοστίσει στην οικονομική θέση 458,50 ευρώ. Για ένα αντίστοιχο ταξίδι στις Κυκλάδες, στη Νάξο για παράδειγμα, το κόστος φτάνει τα 553 ευρώ, στην οικονομική θέση, με το συμβατικό πλοίο.
Δεν υπάρχουν σχόλια