Το PSI, οι “αόρατες” εξαιρέσεις και η επιλεκτική μνήμη

12.06.2613:39

Τα σενάρια

Όταν η Ιστορία ξαναγράφεται από το βήμα της Βουλής, δεν αφορά μόνο την ανανέωση της θητείας του κεντρικού τραπεζίτη της χώρας, αλλά και την “κάθαρση” του υλοποιητή του σφαγιασμού των ελληνικών ομολόγων διά του PSI, Βαγγέλη Βενιζέλου. Του ίδιου προσώπου που το προθερμαίνουν για επόμενο πρωθυπουργό, μιας συγκυβέρνησης και καλά αναγκαίας, μετά τις επόμενες εκλογές, αν βολέψουν τα αποτελέσματα. Μιας συγκυβέρνησης Ν.Δ. υπό νέο αρχηγό, ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, που ήδη προβάρει 6-7 υπουργεία, ενός κόμματος υπό τον Σαμαρά κι αν χρειαστεί βουλευτών της Ελληνικής Λύσης, χωρίς Βελόπουλο. 

Τα ίδια συστήματα βλέπουν σε ένα τέτοιο σενάριο ρόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης στον Τσίπρα, έως εκεί τον μετράνε. Και φυσικά όλα αυτά χωρίς τον “ξενοδόχο” λαό, που απλά θα κληθεί να πληρώσει τον “λογαριασμό”. Όμως, υπάρχουν στιγμές που η δημόσια συζήτηση δεν προσβάλλεται μόνο από τη λήθη, αλλά και από την προσπάθεια αναθεώρησης γεγονότων, τα οποία έχουν καταγραφεί με ακρίβεια στα επίσημα έγγραφα και στις διεθνείς οικονομικές μελέτες. 

Κι όμως, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο άνθρωπος που εξασφάλισε και τρίτη συνεχόμενη πενταετή θητεία, με τη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας στη διακομματική επιτροπή της Βουλής και με το «παρών» τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και του ΚΚΕ, εμφανίστηκε προχθές στο Κοινοβούλιο επιχειρώντας να παρουσιάσει μια διαφορετική εκδοχή για όσα συνέβησαν στο μεγάλο “κούρεμα” του ελληνικού χρέους το 2012. 

Η ανταλλαγή που δεν πέρασε ποτέ από την αγορά 

Τα στοιχεία, ωστόσο, περιγράφουν μια πολύ συγκεκριμένη διαδικασία. Λίγο πριν από την οριστικοποίηση της πρότασης αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους μέσω του PSI, τον Φεβρουάριο του 2012, πραγματοποιήθηκε μια ειδική ανταλλαγή ομολόγων εκτός αγοράς (off-market ή silent swap), όπως καταγράφεται σε διεθνείς οικονομικές μελέτες. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, τα ελληνικά ομόλογα που κατείχαν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ύψους 42,7 δισ. ευρώ, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, με χαρτοφυλάκιο περίπου 13,5 δισ. ευρώ, καθώς και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με 315 εκατ. ευρώ, αντικαταστάθηκαν με νέα ομόλογα. 

Ίδιοι όροι, διαφορετική ταυτότητα 

Η ουσία, ωστόσο, βρίσκεται σε μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Τα νέα ομόλογα διατήρησαν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με τα προηγούμενα: το ίδιο ονομαστικό κεφάλαιο, τα ίδια επιτόκια, τις ίδιες ημερομηνίες λήξης και τους ίδιους οικονομικούς όρους. Υπήρχε όμως μία καθοριστική διαφοροποίηση: οι νέοι τίτλοι έφεραν διαφορετικούς κωδικούς ISIN, δηλαδή διαφορετική διεθνή ταυτότητα αναγνώρισης. Αυτή η αλλαγή αρκούσε ώστε αυτά τα ομόλογα να θεωρούνται νομικά διαφορετικοί τίτλοι από εκείνους που κυκλοφορούσαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011, και οι οποίοι υπάγονταν στην ανταλλαγή του PSI. 

Πώς αποφεύχθηκε το “κούρεμα” συγκεκριμένων συμφερόντων  

Η ανταλλαγή πραγματοποιήθηκε απευθείας μεταξύ των εμπλεκόμενων θεσμών και του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς διαπραγμάτευση στην αγορά και λίγες μόλις ημέρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση της πρότασης αναδιάρθρωσης, περίπου στο διάστημα 17 έως 21 Φεβρουαρίου 2012. 

Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι συγκεκριμένοι θεσμικοί κάτοχοι ομολόγων έμειναν εκτός της διαδικασίας που οδήγησε τους ιδιώτες επενδυτές, κατά βάση Έλληνες, από ασφαλιστικά ταμεία και πανεπιστημιακά ιδρύματα, ως μικρομολογιούχους, σε απώλειες ονομαστικής αξίας της τάξης του 53,5%. Με άλλα λόγια, ενώ οι ιδιώτες στην Ελλάδα συμμετείχαν στο μεγαλύτερο “κούρεμα” κρατικού χρέους που είχε πραγματοποιηθεί έως τότε διεθνώς, η ΕΚΤ, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είχαν ήδη μεταφερθεί σε ένα διαφορετικό καθεστώς προστασίας μέσω της ανταλλαγής των τίτλων τους. 

Τα ερωτήματα που παραμένουν 

Γι’ αυτό και κάθε απόπειρα να παρουσιαστεί σήμερα η υπόθεση ως ανύπαρκτη ή ως προϊόν πολιτικής μυθολογίας προσκρούει στα ίδια τα έγγραφα και στις καταγεγραμμένες διαδικασίες της εποχής. 

Το ζήτημα δεν είναι αν υπήρξε ανταλλαγή ομολόγων πριν από το PSI. Το ζήτημα είναι ότι η ανταλλαγή αυτή πραγματοποιήθηκε, ήταν στοχευμένη σκανδαλωδώς και είχε ως συνέπεια την εξαίρεση συγκεκριμένων κατόχων ομολόγων από τις απώλειες που επιβλήθηκαν στους υπόλοιπους. 

Δείτε τώρα από την αρχή το κυβερνητικό σενάριο που σας παραθέσαμε και θα καταλάβετε πολύ περισσότερα από αυτά που κυκλοφορούν. 
 

neakriti-gr.cdn.