«Γιατί αργείτε, κύριοι; Υπάρχει κράτος, ναι ή όχι;»
Το πιο ανεξάρτητο από τα ανεξάρτητα κράτη πνίγηκε στο αίμα. Οποιαδήποτε ομοιότητα με την Ελλάδα του 2026, μόνο συμπτωματική δεν είναι.
30/06/2026, 13:35
Ο Βασίλης Τσιρώνης δεν ήταν ένας γιατρός σαν όλους τους άλλους ούτε υπήρχε περίπτωση να προσληφθεί στο ΕΣΥ του Άδωνη. Εάν σας θυμίζει κάτι όνομά του, εσάς που ανήκετε στη δική μου γενιά ή που απλά έχετε το βίτσιο να διαβάζετε και να επιμορφώνεστε, στρογγυλοκαθίστε. Ή, ακόμα καλύτερα, ετοιμαστείτε για θέατρο.
Σε ηλικία 29 ετών, το 1958, διορίστηκε γιατρός των εξορίστων του αη – Στράτη. Από το μαρτυρικό νησί στις εσχατιές του Αιγαίου, ο Τσιρώνης διοχέτευσε στον ξένο τύπο εμπιστευτικά έγγραφα και απόρρητες οδηγίες που αποδείκνυαν την πολιτική και φυσική εξόντωση των πολιτικών εξόριστων. Κατήγγειλε την κυβέρνηση της δεξιάς για «ανθρωποκτονίες εκ προμελέτης» και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό για «συνθηκολόγηση και υποταγή».
Ο Τσιρώνης κατηγορήθηκε για κομμουνιστής από την κυβέρνηση Καραμανλή και παύθηκε από γιατρός:
«Δίδει την εντύπωσιν ότι είναι όργανο όχι της ιατρικής επιστήμης αλλά της κομμουνιστικής ηγεσίας», ήταν η επίσημη εξήγηση, σύμφωνα με πηγές της εποχής. «Έπραξα ως όφειλα», ξεσπάθωσε ο ίδιος.
Η συνάντησή του με υπουργό της τότε κυβέρνησης ΕΡΕ κακοφόρμισε και εξελίχθηκε σε θερμό επεισόδιο, το οποίο οδήγησε στη φυλάκιση του Τσιρώνη, για εξύβριση και συκοφάντηση, αλλά και για χρέη 62.000 δραχμών, που αντιστοιχούσαν στα δίδακτρα της Ιατρικής Σχολής!
Απτόητος, ο γιατρός προχώρησε σε απεργία πείνας το 1960 μέσα από την ψειρού, ζητώντας απαλλαγή όσων φυλακίζονταν για χρέη, και ξανά το 1964, επί Γεωργίου Παπανδρέου πλέον, με αίτημα τον επαναπατρισμό των πολιτικών προσφύγων από τις χώρες του «ανατολικού μπλοκ».
Μέσα στη Χούντα, το 1969, ο Τσιρώνης διέπραξε αεροπειρατεία μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά τους σε πτήση της Ολυμπιακής προκειμένου να αποδράσει οικογενειακώς στην «κόκκινη» Αλβανία, όπου έγινε δεκτός στον Αυλώνα με τιμές αντιστασιακού ήρωα.
Ο Ενβέρ Χότζα δεντου έδωσε πολιτικό άσυλο ,αλλά αρνήθηκε να τον απελάσει και διευκόλυνε τη μετάβαση της φαμίλιας σε δυτικοευρωπαϊκή χώρα της επιλογής της. Αργότερα ο Τσιρώνης ήρθε σε ρήξη με τους Έλληνες αντιστασιακούς της Σουηδίας και φυλακίστηκε εκ νέου, μέχρι τη μεταπολίτευση και τον επαναπατρισμό του.
Ο Τσιρώνης ίδρυσε στην Ελλάδα το Ουδετερόφιλο Ελλαδικό Μέτωπο, με προβοκατόρικη δράση και ρητορική. Στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 1977 έδωσε εντολή για λευκή ψήφο και επιχείρησε να ιδιοποιηθεί τα 250.000 λευκά ψηφοδέλτια που βρέθηκαν στις κάλπες. «Να συλληφθεί άμεσα ο ταραξίας», αποφάσισε η αστυνομία, όταν πληροφορήθηκε ότι ο …σεσημασμένος γιατρός είχε πυροβολήσει με καραμπίνα στην κεντρική αγορά της Αθηνας.
Ο Τσιρώνης ταμπουρώθηκε κατ’ οίκον στις 30 Νοεμβρίου 1977 και κήρυξε το σπίτι του στο Παλαιό Φάληρο «ελεύθερο ανεξάρτητο κράτος». Έβγαινε καθημερινά στο μπαλκόνι του και διάβαζε με τηλεβόα «πολεμικά ανακοινωθέντα ενάντια στο κράτος των φασιστών». Μισό λεπτό, μη φεύγετε. Εδώ αρχίζουν τα ωραία. Ή μάλλον, τα μοιραία.
Ο εκνευρισμός των νοικοκυραίων της εποχής, όπου ακόμη βασίλευε ο χωροφύλακας, αποκρυσταλλώθηκε σε ένα αισχρό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Βήμα: «Υπάρχει κράτος;» Πάει να πει, γιατί κύριοι δεν μπουκάρετε στο σπίτι του ένοπλου τρελογιατρού να τα κάνετε ρημαδιό; Το ίδιο δεν θα έγραφαν και σήμερα τα συστημικά Μέσα με τα ματωμένα δάχτυλα;
«Οι αρμόδιες αρχές επιτρέπουν στον ιδιότυπο αυτό γιατρό όχι μόνο να ζει υπό το κράτος ποινικής ασυλίας (αφού δικαστικές αποφάσεις σε βάρος του για αδικήματα του κοινού ποινικού νόμου παραμένουν ανεκτέλεστες), αλλά και να μεταβάλλεται σε ελευθέρως δρώντα, στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου, ελεύθερο σκοπευτή.
Ονόμασε το διαμέρισμά του Κράτος, προσβάλλει καθημερινά δέσμη από άρθρα του ποινικού νόμου, αλλά έχει εξασφαλίσει το ακαταδίωκτο. Ποιος κάποτε θα αποφασίσει να προστατεύσει το κύρος και την αξιοπιστία του Κράτους; Διότι και η υπόθεση Τσιρώνη υπογραμμίζει την ανυπαρξία Κράτους», έγραφε το οργισμένο άρθρο.
Ο κύβος ερρίφθη στις 11 Ιουλίου 1978, μετά από 7,5 μήνες πολιορκίας. Ναι, σχεδόν διακόσιες ημέρες! Μετά από εντολή του διαβόητου υπουργού Δημόσιας Τάξης Αναστάσιου Μπάλκου, εικοσιοκτώ πάνοπλοι κομάντος της «Διμοιρίας Ειδικών Αποστολών» εισέβαλαν χαράματα με βοήθεια δακρυγόνων στο διαμέρισμα της οδού Άρεως, κραδαίνοντας δικαστική απόφαση και με παρουσία εισαγγελέα. Οι δημοσιογράφοι αποκλείστηκαν από την περιοχή.
Κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες ο Τσιρώνης έπεσε νεκρός, ενώ η σύζυγός του -που μετά την παράδοση των τριών παιδιών τους είχε μείνει μέχρι τέλους δίπλα του στο τελευταίο οχυρωμένο δωμάτιο- φώναζε δυνατά πως «οι φασίστες σκότωσαν τον Τσιρώνη μέσα στο σπίτι του».
Σύμφωνα με την εκδοχή της αστυνομίας ο Τσιρώνης «αυτοκτόνησε για να μην παραδοθεί».
Δύο ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση της ΝΔ ανακοίνωσε ότι ο Τσιρώνης «με τις αντικρατικές και αντικοινωνικές εκδηλώσεις του ήταν συνεχής απειλή και διαρκής κίνδυνος για τους αθώους πολίτες. Πολίτες κάθε κόμματος και εφημερίδες κάθε πολιτικής αποχρώσεως καλούσαν τις αρχές να θέσουν τέρμα στην επικίνδυνη δράση του Τσιρώνη»
Στις 13 Ιουλίου 1978, περίπου χίλια άτομα από τον χώρο της άκρας αριστεράς διαδήλωσαν στην κηδεία του με συνθήματα κατά της κρατικής βίας και των δημοσιογράφων, τους οποίους κατήγγειλαν ως υποκινητές της εξόντωσης του γιατρού Τσιρώνη.
Ωστόσο, στο πολιτικό μνημόσυνο που τού έκανε την επόμενη χρονιά η οικογένειά του, μαζεύτηκαν λιγότερα από 100 άτομα. Ο ασυμβίβαστος Βασίλης Τσιρώνης, ένα μυτερό αγκάθι στο μαλακό υπογάστριο του συστήματος επί δεκαετίες ολόκληρες, έφυγε σχεδόν άκλαυτος. Ήταν μόλις 49 ετών.
Οι ομοιότητες με σημερινά πρόσωπα και πράγματα παραείναι κραυγαλέες για να αγνοηθούν. Η συγκλονιστική ιστορία του γιατρού Τσιρώνη έγινε πολύκροτη θεατρική παράσταση από τους ακοίμητους Αντώνη Τσιτσιόπουλο και Γιώργο Παλούμπη, με τίτλο «Ανεξάρτητα Κράτη».
Το πρώτο πράγμα που βλέπει ο θεατής στην οθόνη πίσω από τη σκηνή είναι ο τίτλος του Βήματος με γραμματοσειρά που παραπέμπει στο 1978: «Υπάρχει κράτος;»
Τα εισιτήρια στο Θέατρο Χώρα ήταν όλο το χειμώνα δυσεύρετα, αλλά για καλή τύχη όσων την έχασαν οργανώθηκε θερινή περιοδεία τριών εβδομάδων, στα μεγάλα θέατρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με αφετηρία τον Λυκαβηττό το ερχόμενο Σαββατοκύριακο.
Και στη συνέχεια Ηλιούπολη, Βεάκειο, Βύρωνας, Κατράκειο, Συκιές, Πετρούπολη, Παπάγου. Ελπίζω να μη ξέχασα κάποιο.
Να πάτε και εσείς, υπάρχουν βλέπω άφθονα εισιτήρια, αλλά να είστε προετοιμασμένοι για απανωτές γροθιές στο στομάχι, ιδίως αν υπηρετείτε τη δημοσιογραφία, την πολιτική, την κοινωνία γενικώς.
Με άλλα λόγια, η παράσταση -όπως και το ίδιο το στόρι- μας αφορά όλους ανεξαιρέτως και δεν είναι ρετρό βιογραφία. Εάν επιστρέψετε στο σπίτι χωρίς να σας έχει αγγίξει το έργο, κάτι έχει πάει εντελώς λάθος μέσα σας.
Τους ρόλους της παράστασης υποδύονται οι Θάνος Αλεξίου, Στέλιος Δημόπουλος, Βασιλική Διαλυνά, Άλκηστις Ζιρώ, Ελεάνα Καυκαλά, Μάκης Παπαδημητράτος, Στάθης Σταμουλακάτος, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος. Μόνο η τέχνη, νομίζω, μπορεί να μας σώσει. Αν και μάλλον δεν υπάρχει σωτηρία.
*Φώτο: youtube
Δεν υπάρχουν σχόλια