Όλοι ήξεραν ότι θα συμβεί το έγκλημα στα Τέμπη
Στα χέρια του Τριμελούς Εφετείου κακουργημάτων Λάρισας τα 34 έγγραφα - βόμβες από τα οποία προκύπτει ότι όλα λειτουργούσαν στη λογική «πάμε κι όπου βγει».
Στα χέρια του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας βρίσκεται πλέον η «καυτή πατάτα» για την αναβάθμιση και τη διεύρυνση του κατηγορητηρίου με φόντο το αδιανόητο έγκλημα στα Τέμπη.
Οι δικαστές έχουν στη διάθεσή τους έγγραφα-βόμβες στα οποία, σύμφωνα με όσα προκύπτουν, οι κατηγορούμενοι αλλά και η πολιτική ηγεσία γνώριζαν πολύ πριν από την τραγωδία ότι το σιδηροδρομικό δίκτυο λειτουργούσε με άτυπο μότο το «πάμε κι όπου βγει».
«Iσως ήρθε επιτέλους η ώρα να καθίσουν στο σκαμνί περισσότερα εμπλεκόμενα πρόσωπα και μάλιστα πολιτικά, αλλά και να επανεξεταστούν οι αποδιδόμενες πράξεις στους ήδη κατηγορούμενους» σημειώνουν με νόημα στο Documento νομικοί κύκλοι.
Στη δίκη, που θα συνεχιστεί αύριο Δευτέρα 6 Ιουλίου, σημειώθηκαν κομβικές εξελίξεις τις προηγούμενες ημέρες, παρότι πέρασαν στα ψιλά και δεν αναδείχθηκαν από τη συντριπτική πλειονότητα των ΜΜΕ. Τι συνέβη στο Γαιόπολις της Λάρισας όπου δικάζεται η υπόθεση;
Οι δικηγόροι οικογενειών θυμάτων άρχισαν να τοποθετούνται επί της εισαγγελικής πρότασης για την αναβάθμιση των κατηγοριών, προσκόμισαν έγγραφα-φωτιά, ζήτησαν τις κλήσεις επιπλέον μαρτύρων και την άσκηση διώξεων για νέα αδικήματα. Επιπλέον, ζήτησαν συμπλήρωση της ανάκρισης και ακύρωση του κλητήριου θεσπίσματος.
Η εισαγγελέας της έδρας από την πλευρά της επιφυλάχθηκε για την αναβάθμιση των κατηγοριών μετά το πέρας της αποδεικτικής διαδικασίας και απέρριψε τα αιτήματα για συμπλήρωση της ανάκρισης και ακύρωσης του κλητήριου θεσπίσματος.
34 αποκαλυπτικά έγγραφα
Οι δικηγόροι της οικογένειας Τηλκερίδη Στέλλα Βαλάνη και Δημήτρης Σκαρίπας προσκόμισαν 34 έγγραφα-φωτιά που, σύμφωνα με τους ίδιους αλλά και την κοινή λογική, ανοίγουν τη «βεντάλια» των ευθυνών για το έγκλημα στα Τέμπη.
Ποια είναι τα έγγραφα που προσκόμισαν;
Η έκθεση του ERA
Εξαιρετικά κρίσιμη για τη διεύρυνση και την αναβάθμιση του κατηγορητηρίου θεωρείται από τους εν λόγω δικηγόρους η έκθεση ERA/REP/2-2023 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA), που προσκομίστηκε στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας.
Η ομάδα αξιολόγησης του ERA επισκέφτηκε την Αθήνα από τις 9 έως τις 13 Οκτωβρίου 2023 και πραγματοποίησε σειρά συνεντεύξεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς για να καταλήξει σε σημαντικά συμπεράσματα για το ERTMS και το αλαλούμ στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
Να σημειωθεί ότι το ERTMS έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τα αυστηρότερα ευρωπαϊκά πρότυπα ώστε να παρέχει το υψηλότερο επίπεδο λειτουργικής ασφάλειας στα κρίσιμα συστήματα μεταφορών.
Σκοπός του είναι η εξουδετέρωση μέσω αυτόματης παρέμβασης του ανθρώπινου λάθους, που εργαλειοποίησαν και υιοθέτησαν ως αφήγημα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ο ίδιος o πρωθυπουργός και ο μοιραίος υπουργός Μεταφορών Κώστας Αχ. Καραμανλής.
Πρακτικά με το ERTMS, σε περίπτωση παραβίασης ερυθρού σηματοδότη, λανθασμένης πορείας ή άλλης επικίνδυνης ενέργειας, το σύστημα παρεμβαίνει αυτόματα, ακινητοποιεί τον συρμό και αποτρέπει τη σύγκρουση. Με λίγα λόγια, αν λειτουργούσε το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, δεν θα σκοτώνονταν 57 άνθρωποι και δεν θα τραυματίζονταν εκατοντάδες επιβάτες της εμπορικής αμαξοστοιχίας.
«Εγκληματική αδιαφορία»
Η συγκεκριμένη έκθεση αποκαλύπτει μια συστημική κατάρρευση παρά τις επιταγές των ευρωπαϊκών κανονισμών για την ανάπτυξή του ERTMS και την υποχρεωτική «ασφαλή ενσωμάτωση». Oσα αναφέρονται σε σχετικό απόσπασμα της ανάλυσης των δικηγόρων είναι ανατριχιαστικά: «Η αποκλειστική και ακέραιη ευθύνη για την ολέθρια καθυστέρηση και την ανασφαλή κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου βαρύνει τον ΟΣΕ, τη Hellenic Train και τους αναδόχους των έργων, οι οποίοι, παρά τις ρητές προβλέψεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ERTMS, επέδειξαν εγκληματική αδιαφορία για τις συστάσεις του ERA, αρνούμενοι να οργανώσουν τις επιβεβλημένες ομάδες διαχείρισης και να εφαρμόσουν τις διαδικασίες ασφαλούς μετάβασης που θα απέτρεπαν την τρέχουσα συστημική δυσλειτουργία».
Οι ευθύνες του υπουργείου
Η έκθεση του ERA, πέραν των ευθυνών του ΟΣΕ, της Hellenic Train και των αναδόχων, καταδεικνύει και την καθοριστική και συστημική αδράνεια του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο «ως ο ανώτατος στρατηγικός και εποπτικός φορέας, απέτυχε να διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση στο ERTMS και την ασφάλεια του δικτύου», σύμφωνα με όσα σημειώνουν οι δικηγόροι της οικογένειας Τηλκερίδη στον εν λόγω κατάλογο προσκομιζομένων αναγνωστέων εγγράφων.
Μεταξύ άλλων από την έκθεση του ERA φαίνεται ότι «η ακέραιη ευθύνη για τη συστημική αποτυχία του σιδηροδρομικού συστήματος βαρύνει και το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο, παρά τις ρητές προβλέψεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ERTMS, επέδειξε εγκληματική αδιαφορία στην άσκηση του εποπτικού του ρόλου, αποτυγχάνοντας να συντονίσει τους εμπλεκόμενους φορείς, να διασφαλίσει τη διάθεση των απαραίτητων πόρων και να επιβάλει τη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας, αφήνοντας το δίκτυο σε μια κατάσταση διαρκούς “τεχνολογικής ασφυξίας” και λειτουργικής υποβάθμισης που οδήγησε αναπόφευκτα στην κατάρρευση της σιδηροδρομικής ασφάλειας».
Από τη συγκεκριμένη έκθεση που προσκομίστηκε στο δικαστήριο φαίνεται επίσης ότι το υπουργείο Μεταφορών δεν μερίμνησε για τη δημιουργία μιας διαρκούς επιτροπής διαχείρισης που θα επέβλεπε τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ΟΣΕ, Hellenic Train και αναδόχων. Ως εκ τούτου, αφέθηκε κάθε εμπλεκόμενο μέρος να ενεργεί αποσπασματικά.
Καμία καθοδήγηση
Επίσης, παρά τις συστάσεις του ERA για την ανάγκη εξειδικευμένου τμήματος σηματοδότησης/ETCS (μεταδίδει τις πληροφορίες της υποδομής στην καμπίνα του μηχανοδηγού), αποκαλύπτεται ότι το υπουργείο δεν επέβαλε την αναγκαία αναδιοργάνωση των δομών, με αποτέλεσμα οι ανάδοχοι να εργάζονται χωρίς ενιαία τεχνική καθοδήγηση.
Παράλληλα, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από την έκθεση-κόλαφο κατά τους συνηγόρους υποστήριξης της κατηγορίας, η αποτυχία της εποπτείας της διαδικασίας μετάβασης στο ERTMS καθιστά το υπουργείο Μεταφορών συνυπεύθυνο για την έλλειψη κουλτούρας ασφάλειας και την καθυστέρηση στην εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων που είχαν προταθεί από τον οργανισμό.
Η παράλειψη του υπουργείου να αναλάβει τον ρόλο του «στρατηγικού καθοδηγητή» του έργου αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση της έκθεσης από τους δικηγόρους, «τον βασικό λόγο για τον οποίο οι τεχνικές και οργανωτικές ελλείψεις δεν θεραπεύτηκαν εγκαίρως, οδηγώντας στην ολέθρια κατάσταση που περιγράφεται στα έγγραφα».
Το τηλεγράφημα του 2019
Επιπλέον, οι δικηγόροι προσκόμισαν αριθμό κρίσιμου τηλεγραφήματος του τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας του ΟΣΕ με ημερομηνία 31 Ιουλίου 2019. Ηταν η μέρα, τέσσερα χρόνια πριν από την ανείπωτη τραγωδία, κατά την οποία ενημερώθηκαν οι διοικήσεις της ΡΑΣ, του ΟΣΕ, της Hellenic Train αλλά και του υπουργείου ότι εξαιτίας πυρκαγιάς τέθηκε εκτός λειτουργίας η τηλεδιοίκηση στο Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας Λάρισας. Δηλαδή έγινε γνωστό με τον πλέον επίσημο τρόπο ότι σημειώθηκαν ζημιές στις εγκαταστάσεις της σηματοδότησης που μέχρι το μοιραίο βράδυ δεν είχαν αποκατασταθεί.
«Δεν άσκησαν καθήκοντα»
Οι συνήγοροι υποστήριξης της κατηγορίας προσκόμισαν επίσης έγγραφο του υπουργείου Μεταφορών από το οποίο «προκύπτει αναμφισβήτητα η ευθύνη του Διαχειριστή Υποδομής, της Σιδηροδρομικής Επιχείρησης και της ΡΑΣ, καθώς αποδεικνύεται ότι παρέλειψαν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους σχετικά με τις Κοινές Μεθόδους Ασφάλειας (ΚΜΑ) για τη διασφάλιση της νόμιμης λειτουργίας εγκεκριμένων φορέων αξιολόγησης (RA) και την υποχρεωτική εκτίμηση κινδύνου βάσει του άρθρου 13 του Κανονισμού 402/2013».
Πιστοποιητικά χωρίς έλεγχο
Οι δικηγόροι προσκόμισαν και τον οδηγό έκδοσης πιστοποιητικού ασφάλειας για τις εθνικές αρχές ασφάλειας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων της 17ης Ιουλίου 2014.
Οπως σημειώνουν, «από τις κατευθυντήριες γραμμές του Οδηγού προκύπτει αναμφισβήτητα η ευθύνη της ΡΑΣ, καθώς αποδεικνύεται ότι παρέλειψε εγκληματικά να ασκήσει τα καθήκοντά της. Εξέδωσε και ανανέωσε πιστοποιητικά και εγκρίσεις ασφάλειας χωρίς να ελέγξει τη συμμόρφωση των εμπλεκόμενων φορέων (ΟΣΕ και Σιδηροδρομικής Επιχείρησης) προς τις αυστηρές απαιτήσεις των Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας (SMS)».
Χωρίς μεθόδους ασφάλειας
Στα χέρια των δικαστών βρέθηκε επίσης και ο ευρωπαϊκός κανονισμός της 16ης Μαρτίου 2018 για τον καθορισμό κοινών μεθόδων ασφάλειας. «Η εγκληματική αδιαφορία των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των διαχειριστών υποδομής εκδηλώνεται με την απόλυτη παράκαμψη της υποχρεωτικής ενσωμάτωσης των ανθρώπινων και οργανωτικών παραγόντων στο SMS, καθώς παρέλειψαν να θεσπίσουν τις προβλεπόμενες από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/762 στα άρθρα 1-4 συστηματικές διαδικασίες για τη διαχείριση της κόπωσης, του φόρτου εργασίας και την εμπέδωση μιας θετικής νοοτροπίας ασφάλειας» επισημαίνουν οι δικηγόροι οικογενειών θυμάτων.
Αγωγή Hellenic Train σε ΟΣΕ
Για τους συνηγόρους της οικογένειας Τηλκερίδη κομβικής σημασίας αποτελεί και η αγωγή της Hellenic Train κατά του ΟΣΕ που κατατέθηκε τον Δεκέμβριο του 2022. Μάλιστα, για την υπόθεση προσκομίστηκαν σχετικά έγγραφα στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι εξαναγκάστηκε να εκτελέσει η ίδια εργασίες συντήρησης λόγω της πλημμελούς και χρόνιας εγκατάλειψης της σιδηροδρομικής υποδομής. «Οι δύο φορείς, αντί να αναλάβουν τις εκ του νόμου υποχρεώσεις τους για την ασφαλή λειτουργία του δικτύου, αλληλοκατηγορούνταν για την κακή κατάσταση των υποδομών, παραβιάζοντας συστηματικά τους κανονισμούς ασφαλείας και οδηγώντας με ενδεχόμενο δόλο στη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, καθώς αγνόησαν τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τους κινδύνους που οι ίδιοι είχαν εντοπίσει και τεκμηριώσει» σημειώνουν οι δικηγόροι για την υπόθεση.
Όπως αναφέρουν μάλιστα, «η κατάθεση της συγκεκριμένης αγωγής τον Δεκέμβριο του 2022 από τη σιδηροδρομική επιχείρηση (ΣΕ) κατά του διαχειριστή υποδομής (ΟΣΕ) αποτελεί ένα από τα πιο συντριπτικά και αδιαμφισβήτητα αποδεικτικά στοιχεία για το ποινικό σκέλος της υπόθεσης των Τεμπών. Ενώ η ΣΕ πιθανότατα κινήθηκε αστικά με σκοπό να κατοχυρώσει οικονομικές αξιώσεις και να αποποιηθεί εκ των προτέρων τις δικές της ευθύνες για καθυστερήσεις, νομικά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο: “κλείδωσε” την προσωπική ποινική ευθύνη των στελεχών της».
Δεν υπάρχουν σχόλια