Ερντογάν: Ηρθε ξαφνικά να παίξει ρόλο στις εκλογές μας;

Κλείδωσε» η δεύτερη σημαντικότερη μεταβλητή της εθνικής μας κάλπης μετά την οικονομία. Η επιθετικότητα της Τουρκίας αλλάζει ήδη τους όρους της κυβερνητικής επικοινωνίας έναντι των πολιτών και των κομμάτων στα δεξιά της. Το φαινόμενο «rally 'round the flag» και η πραγματική πραγματικότητα ως απάντηση στο πολυετές αφήγημα της «ενδοτικότητας»
Αργύρης Παπαστάθης
24 Αυγούστου 2026, 17:05
Χωριό που φαίνεται… Δεν χρειαζόταν να διαβάσει κανείς τη συνέντευξη του
υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη («Βήμα της Κυριακής», 23/8) για
να καταλάβει ότι κάτι έχει αλλάξει στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ειδικά
κάποιες φράσεις-κλειδιά του ΥΠΕΞ, όπως το «είμαστε απολύτως έτοιμοι για
κάθε σενάριο», απευθύνονταν ξεκάθαρα (και) στο εσωτερικό ακροατήριο.
Ωστε ακόμη κι αυτός που λαγοκοιμήθηκε κάτω από το αρμυρίκι να ακούσει
μετά στην ταβέρνα ή στο μπιτς μπαρ ότι «κάτι τρέχει πάλι με τους
Τούρκους».
Κάποιοι πονηρά σκεπτόμενοι θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι η κυβέρνηση
επιχειρεί να κτίσει ατζέντα (το λεγόμενο «agenda setting», όπως λένε
στην Αμαλιάδα) ενόψει ενός χειμώνα που βγάζει σε εθνικές εκλογές. Και η
παρατήρηση θα ίσχυε αν επρόκειτο για επικοινωνιακή κατασκευή – και όχι
για την επιθετικότητα και τον επεκτατισμό του δύσκολου γείτονα που
διαθέτουμε ως χώρα, σε αντίθεση με άλλα κράτη της Ευρώπης, που τώρα,
μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία και το διαρκές άδειασμα του
Τραμπ στην Ευρώπη (ξανα)ανακαλύπτουν τη σημασία των εξοπλισμών και της
αμυντικής στρατηγικής.
Το ερώτημα, λοιπόν, αν ο «σουλτάνος» έγινε η δεύτερη σημαντικότερη
μεταβλητή της εθνικής κάλπης μετά την οικονομία, δεν χωράει πολλή
συζήτηση. Εγινε. Γιατί το αποφάσισε ο ίδιος. Ετσι, πέρα από το κεντρικό
ζήτημα του τι σημαίνει για τις ισορροπίες στο Αιγαίο και τις δυναμικές
που αναπτύσσονται στην περιοχή (στις οποίες μετέχει και το Ισραήλ, όπου
στήνονται κάλπες στις 27 Οκτωβρίου), υπάρχει και ένα δεύτερο: τι
σημαίνει για τις εκλογές μας.
Πριν πάμε εκεί, όμως, ας δούμε το πλαίσιο και όσα θα μπορούσαν να γίνουν
από την πλευρά της Τουρκίας:
—Πώς ξεκινάει: Με την παράνομη ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων μεταξύ
Λήμνου-Σαμοθράκης και Ρόδου-Καστελλορίζου, ο Ερντογάν ταράζει προφανώς
τα «ήρεμα νερά» και επιβεβαιώνει ότι η βασική στρατηγική του δεν έπαψε
ποτέ να είναι ο αναθεωρητισμός. Στην κυβέρνηση περιμένουν κλιμάκωση
(στελέχη της το παραδέχονται χωρίς να τους πιέσεις και πολύ σε off the
record συνομιλίες) και οι αναλυτες έχουν μαρκάρει στο ημερολόγιο την
αναμενόμενη παγωμάρα στη Νέα Υόρκη για τον ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο και,
αμέσως μετά, τη μετατροπή της «Γαλάζιας Πατρίδας» σε επίσημο νόμο του
τουρκικού κράτους, με τον Ερντογάν να δίνει χαρακτήρα εσωτερικού Δικαίου
στις παράνομες τουρκικές διεκδικήσεις.
—Πού μπορεί να φτάσει: Κατά την προηγούμενη περίοδο έντασης, που άρχισε
με τον Εβρο (Μάρτιος 2020) και συνεχίστηκε με την Ανατολική Μεσόγειο, ο
«σουλτάνος» είχε φτάσει στο σημείο να απειλεί την Ελλάδα ότι θα έρθει
«μια νύχτα ξαφνικά» και ότι θα χτυπήσει με πύραυλο Tayfun την Αθήνα –
φαντάζεται κανείς την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ,
να διαβάζει τέτοια πράγματα επιστρέφοντας από τις διακοπές της;
Η εγχώρια «κατανάλωση»
Εστιάζοντας εδώ στον εκλογικό ανταγωνισμό, δύο πρώτα συμπεράσματα είναι
τα εξής:
♦ Το «agenda setting» που φέρνουν τα ίδια τα γεγονότα προσφέρει
θεωρητικώς στην κυβέρνηση μια ευκαιρία. Αν χειριστεί επαρκώς τις
προκλήσεις στο διεθνές πεδίο θα μπορεί να αντιπαραβάλει την πραγματική
πραγματικότητα ως απάντηση στο αφήγημα της «ενδοτικότητας», το οποίο
κτίστηκε από τους επικριτές του κ. Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια, με την
άνεση του χρόνου και των συνθηκών – εκ δεξιών αλλά και εντός της ΝΔ
(π.χ. στο Πολεμικό Μουσείο).
Το φαινόμενο «rally ’round the flag», όρος που περιγράφει τη συσπείρωση
της κοινής γνώμης γύρω από την κυβέρνηση σε περιόδους εξωτερικών κρίσεων
ή απειλών, ευνοεί εκείνον που κρατάει στα χέρια του την «καυτή πατάτα»
των αποφάσεων – αν βέβαια κρίνονται σωστές. Ο κ. Μητσοτάκης, δύο φορές,
μετά την απόφαση να αποκρούσει την υβριδική επίθεση του Ερντογάν στον
Εβρο το 2020 και εκείνη για την αποστολή δύο φρεγατών και F-16 φέτος τον
Μάρτιο στην Κύπρο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή,
εισέπραξε δημοσκοπικό «μπόνους». Ομως το «rally ’round the flag» είναι
συνήθως προσωρινό.
♦ Το δεύτερο σκέλος είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης να αποκρούσει τις
πιέσεις από τα δεξιά ενόψει του κόμματος του Αντώνη Σαμαρά και να
στηρίξει το επιχείρημα της σταθερότητας έναντι του Νίκου Ανδρουλάκη και
του Αλέξη Τσίπρα. Θεωρητικώς, κάθε πετυχημένη κίνηση στη διπλωματική
σκακιέρα απέναντι στη νέα τουρκική επιθετικότητα (το ενδεχόμενο
ανάφλεξης καλύτερα να μην το συζητάμε, ας έχουμε στο μυαλό μας και την
κυρία Γκίλφοϊλ) θα ενισχύσει τη λεγόμενη «προβολή ηγετικότητας» του κ.
Μητσοτάκη.
Διαψεύδουν πρόωρες
Σε κάθε περίπτωση, το ταμείο θα γίνει στην εθνική κάλπη που αναμένεται
τον Μάιο. Οι πρόωρες εκλογές λόγω Τουρκίας απορρίπτονται μετά βδελυγμίας
από στελέχη του Μαξίμου – πάει η εποχή των «εισηγήσεων». Το ταμείο θα
δείξει εάν η ένταση που ήδη υπόσχεται ο Ερντογάν και η απάντηση που
προαναγγέλλει η κυβέρνηση θα βαρύνουν υπέρ της μεγάλης εικόνας (της
σταθερότητας κ.ο.κ.), όπως είμαι βέβαιος ότι θα ήθελε το Μέγαρο Μαξίμου.
Διότι αν «ψηφίσει» μόνο η τσέπη…
Δεν υπάρχουν σχόλια