«Ο πράσινος ήλιος και η ιστορία του»

11/05/2022 | 06:00

Ο «πράσινος ηλιος» του ΠΑΣΟΚ, το διαχρονικό έμβλημα, σήμα και τελικά η ιστορική του ταυτότητα λάμπει ξανά…

Γράφει ο Δημήτρης Σταυρόπουλος

«Οι πολίτες αποφάσισαν:

 Το σύμβολο μας, ο ήλιος, επέστρεψε. 

Μαζί με τις μνήμες μιας ιστορικής παράταξης, που ταυτίστηκε με τους αγώνες του λαού μας για δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και εθνική αξιοπρέπεια».

Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγή, Νίκος Ανδρουλάκης, ευχαρίστησε τους 170.000 ψηφοφόρους, οι οποίοι επανέφεραν το όνομα «ΠΑΣΟΚ» αλλά και τον «πράσινο ήλιο» στην Χαριλάου Τρικούπη.

Ποιος και πώς καθιέρωσε τον πράσινο ήλιο στο σήμα του ΠΑΣΟΚ αρχικά;

Οι θεωρίες είναι αρκετές, το ίδιο και τα πρόσωπα γύρω από την ιδέα και την έμπνευση.

Ήταν οι δυναμικοί νεολαίοι του κόμματος?

Ήταν οι τροτσκιστές?

Την έγκριση και την τελική απόφαση πάντως, την πήρε ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Στα αρχεία του Αρείου Πάγου το σήμα του ΠΑΣΟΚ περιγράφεται ως «σύμπλεγμα κυκλικό, περιβαλλόμενον υπό του τίτλου του κόμματος, εντός δε του κύκλου αποτύπωμα ανατέλλοντος ηλίου».

ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 1974

Ήταν Αύγουστος του 1974. 

Στο ξενοδοχείο «Καστρί», μια ομάδα νέων πολιτικών, μεταξύ των οποίων και ο κ. Θανάσης Τσούρας, συζητεί για το σήμα του νέου κόμματος.

Τότε δεν χρειάστηκε να προβληματιστούν ιδιαίτερα αφού ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου, λίγες μέρες πριν επιστρέψει στην Ελλάδα, είχε αποφασίσει μαζί με τους Αντώνη Λιβάνη και Γιώργο Κίσσωνα, στην Ιταλία, για το έμβλημα, ­το σύμβολο που επανήλθε την Κυριακή πανηγυρικά. 

Θα ήταν ο ήλιος που ανατέλλει!

Σύμφωνα όμως με τον συνδικαλιστή και πολιτικό Δημήτρη Λιβιεράτο το σύμβολο του ΠΑΣΟΚ εμπνεύστηκε η τροτσκιστική ομάδα στην οποία ανήκε. 

Ο Λιβιεράτος υπήρξε συνιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ, συμμετέχοντας και στο Εκτελεστικό Γραφείο και ήταν υπεύθυνος του Κέντρου Μελετών και Διαφώτισης.

Σύμφωνα πάντα με αφήγηση του Λιβιεράτου, οι τροτσκιστές ήταν αυτοί που ανέλαβαν την ευθύνη για ένα μεγάλο μέρος της προεκλογικής εκστρατείας του ΠΑΣΟΚ για τις πρώτες μεταδικτατορικές εκλογές του 1974, καθώς και για την οργανωτική ανάπτυξη του ΠΑΣΟΚ με ίδρυση γραφείων και τοπικών οργανώσεων ανά την Ελλάδα.

 Πάντα με τα όσα είπε, την αρχική ιδέα την είχαν οι τροτσκιστές που εμπνεύστηκαν και το έμβλημα του πράσινου ήλιου για το νέο κίνημα, το οποίο ενέκρινε ο Ανδρέας Παπανδρέου. 

Ο Λιβιεράτος αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ τον Ιούλιο του 1976.

ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΚΑΙ Η ΦΛΟΓΑ

Το δεδομένο είναι ότι ο πράσινος ήλιος άρεσε στον Ανδρέα Παπανδρέου και όταν στο τραπέζι έπεσαν κάποιες άλλες προτάσεις δεν της συζήτησε. 

Συγκεκριμένα υπάρχει μια ιστορία σύμφωνα με την οποία τον Αύγουστο του 1974 στο ξενοδοχείο «Καστρί», μια ομάδα νέων πολιτικών, μεταξύ των οποίων και ο κ. Θανάσης Τσούρας, συζήτησε για το σήμα του κινήματος.

 Έπεσαν στο τραπέζι κάποιες προτάσεις όπως ένα ξίφος ή μια φλόγα αλλά η συζήτησε δεν προχώρησε γιατί έγινε ξεκάθαρο πως ο ιδρυτής είχε πάρει την απόφαση του.

Έτσι η συζήτηση περιορίστηκε στο πόσες ακτίνες θα έχει ο ήλιος και για λόγους συμμετρίας επιλέχθηκαν οι εννέα χωρίς να συμβολίζουν κάτι συγκεκριμένα.

Το σκεπτικό με το οποίο επιλέχθηκε το πράσινο χρώμα, το οποίο συμβολίζει την ελπίδα, το σήμα του ΠΑΣΟΚ ήθελε να στείλει ένα μήνυμα πως το σοσιαλδημοκρατικό κίνημα αποτελεί μια ανατολή της ελπίδας.

Με την κίνηση αυτή ο Παπανδρέου έβαζε οριστικό τέλος στο παρελθόν, στα ονόματα και τα σήματα των κομμάτων τα οποία τον περασμένο αιώνα εξέφρασαν τη «δημοκρατική παράταξη».

Αγνόησε το «στάχυ» και το «κλαδί ελιάς» που ήταν το σήμα της Ένωσης Κέντρου πριν από τη δικτατορία.

 (Το σήμα αυτό απέφυγε να το χρησιμοποιήσει στη Μεταπολίτευση και ο Γεώργιος Μαύρος, ο οποίος προτίμησε τον ‘φρυγικό σκούφο’). 

Δεν στάθηκε καν στο «τιμόνι» της ΕΠΕΚ του Πλαστήρα. 

Ενώ και η «άγκυρα», το έμβλημα των Φιλελευθέρων του Βενιζέλου, δεν απασχόλησε την επιτροπή.

Μετά τον θάνατο του ιδρυτή του κινήματος υπήρξαν κάποιες φωνές που ζήτησαν ακόμα αλλαγή του σήματος. 

Σύμφωνα με μια αναφορά ο Μιχάλη Χρυσοχοΐδης (πλέον πολιτεύεται με τη Νέα Δημοκρατία) πρότεινε το 2001 να αλλάξει ο πράσινος ήλιος με το γράμμα «Δέλτα» για να συμβολίζει τη δημοκρατία. 

Η πρόταση δεν βρήκε απήχηση για να το πούμε όσο πιο ευγενικά γίνεται.

Όταν την προεδρία ανέλαβε ο Γιώργος Παπανδρέου ο ήλιος άλλαξε γραφιστικά ενώ το πορτοκαλί χρώμα μπήκε δυναμικά στη… ζωή του κόμματος.

 Μάλιστα ο Παπανδρέου επέλεξε το ίδιο χρώμα και για το ΚΙΔΗΣΟ, κόμμα το οποίο ίδρυσε μετά την αποχώρηση του από το ΠΑΣΟΚ.

Πληροφορίες

Janus.gr

In

militaire.gr