Τάλε κουάλε (Του Γιώργου Τραπεζιώτη)
- Τι σχέση έχουν το φιλελεύθερο κέντρο που ισχυρίζεται πως εκφράζει ο Μητσοτάκης, με την ακροδεξιά; Φαινομενικά – αν μιλήσει κανείς με όρους πολιτικής επιστήμης – απολύτως καμία.
Πόση σχέση έχει όμως ακριβώς αυτό το μητσοτακικού τύπου, φιλελεύθερο κέντρο, με την ακροδεξιά; «Μεγάλη» είναι η απάντηση, τάλε κουάλε, και δεν χρειάζεται κάποιος να στέκεται πολιτικά απέναντι για να το διαπιστώσει. Αρκεί, να παρατηρεί όσα λέει ο πρωθυπουργός, αλλά – κυρίως – όσα κάνει. Άλλωστε, τα τελευταία γεγονότα στην Θέουτα μετατράπηκαν σε βούτυρο στο προεκλογικό του ψωμί και το μεταναστευτικό, σε μέλι.
Τί λέει ο Μητσοτάκης; Αρχικά, επέλεξε συνειδητά να ταυτιστεί, να μπει και αυτός στην λίστα των αρχηγών κρατών της ΕΕ που υιοθέτησαν τη γραμμή «μη γίνουμε Θέουτα». Πρώτη στην Ευρώπη, έσυρε ρητορικά τον χορό η Μελόνι, ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού το «μαντήλι» ήδη κρατούσαν τόσο ο Τραμπ, όπως και ο Αργεντίνος ομόλογος και ομοϊδεάτης του Αμερικανού προέδρου, Μιλέι.
Τί κάνει ο Μητσοτάκης; Χθες, δια στόματος Θάνου Πλεύρη, πρότεινε στους ευρω-εταίρους μας αυτό που ουσιαστικά περιέγραφε και σήμερα το πρωί στην τηλεόραση του Mega ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου. «Πού είναι η χώρα λοιπόν εκτεθειμένη θεωρητικά; Τον Έβρο τον σφραγίσαμε, άρα πιστεύουμε ότι οτιδήποτε και να γίνει στον Έβρο, προφανώς θα είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε όπως το ’20, ή είσαι στα θαλάσσια σύνορά σου εάν αύριο το πρωί εμφανίζονταν και έφευγαν βάρκες αυτομάτως. Εκεί λοιπόν, επειδή έχουμε εντοπίσει αυτό το κενό της Ευρώπης, ο πρωθυπουργός έρχεται και προτείνει: πέρα από τη φύλαξη των συνόρων, που είναι το νούμερο ένα πράγμα, θα πρέπει να ακολουθεί το μοντέλο που είδαμε και τώρα εκεί στην Ισπανία. Όποιος μπαίνει, καμία εξέταση ασύλου αν βρεθούμε σε αυτές τις συνθήκες, τον μαζεύεις και κάνεις άμεση επιστροφή πίσω», δήλωσε χαρακτηριστικά το πρώην στέλεχος του ΛΑ.Ο.Σ.
Είναι σαφές πως στον δρόμο προς τις κάλπες η δεξιά θα επιχειρήσει να εργαλειοποιήσει το προσφυγικό. Κι όσο μεγαλύτερο το δημοσκοπικό-πολιτικό στρίμωγμα, τόσο σκληρότερη θα είναι και η ρητορική που θα χρησιμοποιεί. Εντούτοις, το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο. Υπάρχει πράγματι το «κενό» που επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση; Επιτρέπει σήμερα το ευρωπαϊκό Δίκαιο την αυτόματη αναστολή εξέτασης αιτήσεων ασύλου και τις άμεσες επιστροφές όσων φθάνουν στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης;
Η απάντηση δεν είναι αυτή που παρουσιάζει το Μέγαρο Μαξίμου. Γιατί άλλο πράγμα είναι η δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων σε συνθήκες πίεσης και άλλο η κατάργηση, έστω προσωρινά, του δικαιώματος πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου. Το πρώτο προβλέπεται ήδη, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Το δεύτερο, ως γενικός κανόνας, όχι. Ρητώς, όχι. Με άλλα λόγια, η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν περιγράφει το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο. Προτείνει την αλλαγή του. Και αυτή η διάκριση δεν είναι τυπική, αλλά αποτελεί και την ουσία της συζήτησης.
Σήμερα, ακόμη και στις περιπτώσεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει ότι μια τρίτη χώρα μπορεί να «εργαλειοποιεί» τις μεταναστευτικές ροές, οι υποχρεώσεις των κρατών-μελών δεν εξαφανίζονται. Η αρχή της μη επαναπροώθησης εξακολουθεί να δεσμεύει τα κράτη, ενώ η πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου δεν αίρεται συλλήβδην. Οι διαδικασίες μπορούν να γίνουν αυστηρότερες, τα χρονικά όρια να μεταβληθούν και να ενεργοποιηθούν ειδικά καθεστώτα διαχείρισης κρίσεων. Δεν προβλέπεται όμως ένα καθεστώς στο οποίο κάθε άνθρωπος που φτάνει στα σύνορα στερείται αυτομάτως τη δυνατότητα να ζητήσει διεθνή προστασία.
Και αυτό ακριβώς είναι και το σημείο όπου η πολιτική ρητορική συναντά τη σπέκουλα. Διότι όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη μιλά κουτοπόνηρα ενόψει εκλογών, για «καμία εξέταση ασύλου» δεν περιγράφει κάποιο νομικό, κανονιστικό εργαλείο που διαθέτει ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση. Περιγράφει αποκλειστικά και μόνο τον πολιτικό της στόχο. Μετατρέπει, δηλαδή, «μέρα-μεσημέρι» μια πρόταση αναθεώρησης του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε δήθεν αναγκαία απάντηση σε ένα υποτιθέμενο θεσμικό κενό.
Ο λόγος; Για να ενεργοποιήσει τα συντηρητικότερα των αντανακλαστικών – κυρίως εκείνα των δυσαρεστημένων δεξιών και ακροδεξιών ψηφοφόρων οι οποίοι… περί άλλων τυρβάζουν. Και για να το πετύχει αυτό, δεν υπάρχει καλύτερο «γήπεδο» από το μεταναστευτικό-προσφυγικό
Δεν υπάρχουν σχόλια