Το ΣτΕ αποφάσισε. Εκτός αν υπάρχει τρόπος…
Οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν έχουν όλες την ίδια πολιτική βαρύτητα. Υπάρχουν εκείνες που γίνονται τελεία. Και υπάρχουν κι εκείνες που γίνονται άνω τελεία.
Υπάρχουν, όπως αποδεικνύεται, αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που κλείνουν συζητήσεις. Και υπάρχουν αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που ανοίγουν… δρόμους για διορθώσεις. Εξαρτάται από το θέμα. Και, κυρίως, από το πόσο πολύ θέλει η κυβέρνηση να βρει λύση.
Μέσα σε λίγες ημέρες είχαμε δύο αποφάσεις του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της χώρας. Η μία αφορούσε εκατοντάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους και τον 13ο και 14ο μισθό που έχασαν στα χρόνια της βαθιάς οικονομικής κρίσης. Η άλλη αφορούσε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, μια από τις πλέον εμβληματικές πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης. Και κάπως έτσι μάθαμε ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν έχουν όλες την ίδια πολιτική βαρύτητα. Υπάρχουν εκείνες που γίνονται τελεία. Και υπάρχουν κι εκείνες που γίνονται άνω τελεία.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι η μη επαναφορά των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και του επιδόματος αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους δεν συνιστά αντισυνταγματική παράλειψη, ούτε παραβίαση του ευρωπαϊκού δικαίου. Πρακτικά, το δικαστήριο δεν υποχρεώνει την κυβέρνηση να επαναφέρει τον 13ο και τον 14ο μισθό. Δεν της απαγορεύει όμως και να το κάνει. Και αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση που εύκολα χάνεται πίσω από το βολικό «το ΣτΕ αποφάσισε». Γιατί το ΣτΕ δεν είπε ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι απαγορεύεται να πάρουν πίσω τα δώρα τους. Είπε ότι η κυβέρνηση δεν υποχρεούται συνταγματικά να τους τα επιστρέψει. Άρα η απόφαση δεν εξαφανίζει την πολιτική ευθύνη. Την κάνει ακόμα πιο καθαρή.
Η επιστροφή ή όχι του 13ου και του 14ου μισθού είναι πλέον μια αμιγώς πολιτική επιλογή. Μόνο που η κυβέρνηση απέκτησε το ιδανικό άλλοθι για να μην την κάνει. Ένα μέτρο που επιβλήθηκε στα χρόνια της δημοσιονομικής κατάρρευσης, όταν η χώρα βρισκόταν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, μπορεί έτσι να παραμένει ανέγγιχτο χρόνια μετά την έξοδο από τα μνημόνια.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να ακούν για ανάπτυξη, επενδυτική βαθμίδα, πλεονάσματα και ισχυρή οικονομία. Μπορούν να ακούν ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού συμπαρασύρει προς τα πάνω και τις αποδοχές τους. Και κάπου εκεί τελειώνει η συζήτηση. Αυξάνεται ο κατώτατος, αυξάνονται λίγο και οι μισθοί στο Δημόσιο, άρα το κράτος έκανε το καθήκον του. Δύο ολόκληροι μισθοί που αφαιρέθηκαν σε μια εντελώς διαφορετική οικονομική εποχή; Αυτά ανήκουν, προφανώς, στην Ιστορία.
Και ύστερα ήρθε η άλλη απόφαση του ΣτΕ. Αυτή που αφορά τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο ακύρωσε άδειες λειτουργίας και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών, εντοπίζοντας προβλήματα και ελλείψεις στη διαδικασία αδειοδότησης και αξιολόγησης. Και ξαφνικά άλλαξε ολόκληρο το λεξιλόγιο.
Εδώ δεν ακούσαμε «το ΣτΕ αποφάσισε». Ακούσαμε για ζητήματα που «θεραπεύονται». Για διαδικασίες που θα επαναληφθούν. Για κανονιστικές πράξεις που θα συμπληρωθούν. Για άδειες που μπορούν να επανακτηθούν. Για προγράμματα που θα επαναξιολογηθούν.
Και, τελικά, για μια διαδικασία που μπορεί να συνεχιστεί σχεδόν σαν να μην συνέβη τίποτα.
Οι καμπάνιες συνεχίζονται, οι υποψήφιοι σπουδαστές –ή, αν προτιμά κανείς τον ακριβέστερο όρο για μια ιδιωτική εκπαιδευτική αγορά, οι υποψήφιοι πελάτες- εξακολουθούν να προσεγγίζονται και το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: τα προβλήματα θα διορθωθούν και η λειτουργία θα συνεχιστεί.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό παράδοξο. Για τον δημόσιο υπάλληλο, η απόφαση του ΣτΕ γίνεται τείχος. Για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, γίνεται οδηγός διορθώσεων. Στη μία περίπτωση, το Ανώτατο Δικαστήριο προσφέρει στην κυβέρνηση το επιχείρημα για να κλείσει μια συζήτηση. Στην άλλη, η απόφασή του αντιμετωπίζεται περίπου σαν λίστα παρατηρήσεων: διορθώστε εδώ, συμπληρώστε εκεί, επαναλάβετε τη διαδικασία και συνεχίζουμε.
Φυσικά, η κυβέρνηση έχει κάθε δικαίωμα να διορθώσει τις διαδικαστικές και κανονιστικές πλημμέλειες που εντόπισε το ΣτΕ. Αυτό ακριβώς επιβάλλει άλλωστε ο σεβασμός στη δικαστική απόφαση.
Το ερώτημα όμως δεν είναι νομικό. Είναι βαθιά πολιτικό.
Γιατί η αποφασιστικότητα να βρεθεί λύση εμφανίζεται μόνο εκεί όπου η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να βρει λύση;
Γιατί όταν το ΣτΕ ακυρώνει άδειες που αφορούν μία εμβληματική κυβερνητική μεταρρύθμιση, αμέσως αναζητούνται οι τρόποι, οι διαδικασίες και οι νομοθετικές προσαρμογές που θα επιτρέψουν να συνεχιστεί;
Και γιατί όταν το ίδιο δικαστήριο αφήνει την πολιτική εξουσία απολύτως ελεύθερη να νομοθετήσει την επιστροφή του 13ου και του 14ου μισθού, τότε ξαφνικά η απόφαση παρουσιάζεται σχεδόν ως το τέλος του δρόμου;
Η απάντηση είναι πολύ πιο απλή από τη νομική επιχειρηματολογία.
Το ζήτημα δεν είναι τι επιτρέπει το ΣτΕ. Το ζήτημα είναι τι επιλέγει η κυβέρνηση.
Όταν θέλει να λειτουργήσουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, τα εμπόδια είναι «θεραπεύσιμα». Όταν πρόκειται για τους δημοσίους υπαλλήλους, τα περιθώρια εξαντλούνται.
Και κάπως έτσι δύο αποφάσεις του ίδιου Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου αποκτούν δύο εντελώς διαφορετικές πολιτικές χρήσεις.
Η μία γίνεται ασπίδα. Η άλλη γίνεται οδηγός συμμόρφωσης.
Στους δημοσίους υπαλλήλους: «Το ΣτΕ αποφάσισε». Στα ιδιωτικά πανεπιστήμια: «Το ΣτΕ μάς είπε τι πρέπει να διορθώσουμε».
Δεν είναι λοιπόν το ΣτΕ που αποφασίζει ποια προβλήματα λύνονται και ποια όχι. Αυτό το αποφασίζει η πολιτική εξουσία.
Και οι δύο αυτές υποθέσεις, μέσα σε ελάχιστες ημέρες, μας έδειξαν με εντυπωσιακή καθαρότητα ποιες λύσεις η κυβέρνηση ψάχνει με επιμονή – και ποιες προτιμά να μην ψάξει καθόλου.
Πηγή: popaganda.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια